Yazar:
Platon (Eflatun)
Çevirmen:
Furkan Akderin
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 49 dk.
Sayfa Sayısı:
64
Basım Tarihi:
Nisan 2017
Yayınevi:
Say Yayınları
Orijinal Adı:
Yunanca: Ἴων [Íon]
ISBN:
9789754689242
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Ion
536 okunmaSay Yayınları · Nisan 2017 · 64 s.
İon
48 okunmaMilli Eğitim Bakanlığı Yayınları · 1997 · 34 s.
Ion
44 okunmaKabalcı Yayınevi · 2011 · 78 s.
İon
46 okunmaKarbon Kitaplar · 19 Nisan 2021 · 47 s.
İon
20 okunmaKapra Yayıncılık · 2021 · 48 s.
İon Veya Ilias Üzerine
16 okunmaAlfa Yayınları · Eylül 2023 · 64 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Sokrates İon’da şiir sanatının bir “sanat” olmadığını çünkü bilgiyle değil ilhamla yapıldığını söylemektedir. Bunu yaparken de sanatı aşağılamaktadır. Bu adamdaki sanat nefretini hala çözemedim, bir şey sadece haz veriyorsa at çöpe gitsin kafasında bir adam, filozof kimliğine ters buluyorum.
Çerez tadında bir diyalog. Platon'un gençlik dönemi diyaloglarından biri olduğu için burada yazanlar hem Sokrates'in hem de Platon'un düşünceleri.
Bir de bilinmesi gereken ayrı bir şey de ''rhapsod'' kelimesi. En kısa açıklaması önsözde şu şekilde verilmiş: ''Rhapsod, şiir okuyan, büyük şairlerin şiirlerini inşat edip yorumlayan kişiye verilen addır.''
Konusu da şair, şiir ve yazılan şiiri okuyan, yorumlayan ''rhapsod''lar. Ama ağırlıklı olarak, şirin ve felsefenin eğitim açısından rolü. Kitapta tabi ki felsefe tercih edilmiş. Bunun asıl nedenlerinden biri de şudur: Şair, şiirlerini yazarken bunu herhangi bir bilgiye veya sanata dayandırmadan, tamamıyla kendinden bir geçmiş şekilde yazar. Şiirini yazarken kendinden geçtiği için söyledikleri aslında tanrının söylettikleridir. Bundan dolayı eğitimin şiire dayandırılması doğru değildir. Öte yandan felsefeye dayanan eğitim, tanrıya değil de akla ve bilgiye dayanır ve bunun için uygun olandır. Sokrates ve Platon da bu görüşü kabul etmiş ve eğitimle felsefeyi böyle bağlamışlardır.
Bunların dışında biraz daha gizli kalan ayrı bir yer daha var ki bence bu gayet önemli. Platon aslında şöyle bir düşünce oluşturmuştur ki bu yukarıda söylediklerimin özeti şeklindedir.
Tanrısal ilham -> Şair -> Rhapsod -> Dinleyiciler
Bilgi ve akıl -> Sokrates -> Platon -> Platon'un öğrencileri
Şiir mi, felsefe mi? Seçim sizin.
Bence okuyun. Zaten 7.50 TL, 60 sayfa bir kitap. Ne çok zamanınızı alır ne de çok yorar.
Platon’un gençlik dönemi eserlerinden olan İon:
Sokrates kendisini Homeros’u en iyi anlayan ve anlatan kişi olan İon ile karşılaşır ion Homeros’u anlatmanın onun siir ve yazılarını okuyuşunun sanat olduğunu bu sanatta da en büyük olanın kendisi olduğunu savunur Sokrates ona Homeros’a bağlılığının, onu anlatmanın hüner bilgisiyle mi yoksa sezgisel bir yolla mı alakalı olduğunu sorar Homeros’a göre bu durum önceleri sanat olarak görülse de Sokrates’in soktarik yönteminin sonunda bunun bir tanrı vergisi olduğunu kabullenerek kendisini Tanrısal bir insan olarak tanımlanmaktadır bu diyaloglarda Sokrates şairin sözlerinde bir çok farklı alanlar hakkında konuştuğunu ama bu konuşmaların hakikati yansıtmadığını çünkü bir seyin hakikati yansıtması için kişinin o şeyler hakkında da malumat sahibi olması gerektiğini söyler.Homeros’un arabalara nasıl binilmesi gerektiğini anlatan bir şiirini örnek vererek İon’dan bu sözleri en iyi anlayanin kim olduğunu söylemesini ister İon’ da Arabacı olduğunu söyler dolayısıyla şair kişi bilici değildir der ve sanatın kendisinin yaptığı şey olmadığını içgüdüsel bir kabiliyet olduğunu söyler diyalogun sonunda yaptığı şeyin bilgi ve sanat olduğunu kabul eden İon Sokrates’in yönetimi sonunda bunu içgüdüsel olduğunu kabul ederek bir cezbe halinden kaynakli olduğunu bilinçli ve planlı bir şekilde bu sözleri üretip hitap etmediğini anlamasıyla biter.
8/10
Beğendi
·2025 24. kitabı
·26 saatte okudu
·Okunma: 06 Eylül 2025 07:36
·Platon’un Ion diyaloğu, kısa olmasına rağmen düşündürücü bir eser. Hem şiir hem felsefe üzerine sorular sorduruyor ve Sokrates’in bakış açısını ortaya koyuyor. Diyalog, şair, şiir ve şiiri yorumlayan rhapsodlar üzerine kurulmuş. rhapsodlar, şairin yazdıklarını yalnızca okumakla kalmaz, hissettirerek halka aktarırlar. İlk bakışta diyalog, sanki sadece şair ve rhapsodlardan bahsediyormuş gibi görünse de, Sokrates burada felsefenin önemini de vurguluyor. Şairlerin şiirlerini bilgiye değil, Tanrı’nın verdiği bir esinle yazdıklarını söyler. Sözleri aslında Tanrı’nın ona söyledikleridir. Bu yüzden şair, tıpkı rhapsodlar gibi bir aracı konumundadır.
Ion’un Homeros’u diğer şairlerden çok daha iyi yorumlayabilmesi de yine bu ilhamla açıklanır; Homeros söz konusu olduğunda coşkuyla konuşabilir, ama diğer şairlerde suskun kalır. Sokrates’e göre bu durum, Ion’un bilgisinden değil, Tanrı’dan gelen bir isteğin sonucudur.
Diyalog, okuyucuya sorular bırakıyor. Şiirde ne buluyoruz, felsefede ne? Hem sanatın hem bilginin sınırlarını düşündürerek bakış açımızı sorgulatıyor ve bize, bilgi ve aklın rehberliğinde felsefenin gerçek gücünü gösteriyor.
Ion,Platon,
Şiir ve edebiyat eleştirisi yapan sokrates için edebiyat sevenlerin kesinlikle okuması gereken kitaplar listersine giriyor.
Bir sanat sayesinde bildiğimiz bir şeyi başka bir sanatla da bilebilir miyiz?
Soru ile cevap arıyor sokrates.
İyi okumalar...
-Furkan DOLGUN
Platon bu eseri; şiiri merkeze alarak aslında şiirin felsefeden farkını dolaylı yoldan anlattığı bir diyalogtur. Diğer diyaloglardan farklı olarak, eserde şiir ve sanat eleştirisi üzerine odaklandığı rahatlıkla söylenebilir.
Platon’un kendi gençliğinde şiirler yazıp edebi metinlerle ilgilenmesi göz önünde bulundurulursa İon aynı zamanda bir öz eleştiri olarak da görülebilir. Platon şairlerin düşünce dünyasına bir şeyler katmadıklarını söyler ve onlardan sadece bazı edebi metinleri süslü ve dikkat çekici şekilde aktaran kişiler olarak bahseder.
10/10
2020 23. kitabı
Şirin ve Felsefenin eğitim alanındaki rolü üzerine yapılmış yine karşılıklı konuşma tarzında gerçekleşen güzel bir eser. Eserde felsefe öne çıkmaktadır, bunun sebebi ise Platon tarafından tariflendiğinde Şiirin ilham yoluyla, felsefenin ise akıl yoluyla meydana gelmesinin etkisinden bahseder.
Sokrates'in Ozan Ion'un ben Homeros konusunda en bilgeyim demesiyle başlayan tartışma, aslında bunun tanrısal vergi olduğu sonucu ile noktalanıyor. Sokrates burada şiir üzerine incelemelerde bulunuyor.
Kitap Yorumu//İon-Platon
.
Platon eserlerinde diyalog sistemini kullanan bir felsefeci, düşünür. İki kişinin karşılıklı konuşması şeklinde savunduklarını ifade eden Platon, bu kitapta şiir sanatını eleştiriyor ve şiir okuyucularına taş atıyor. Şiiri yazan şairlerin öğretici, eğitmen rolü oynaması gerekirken kendilerinde bu rolün eksik olduğunu düşünen Platon, şiir ve tragedya yazarlarını ve okuyucularını İon ve Sokratesin karşılıklı dialog ve açıklamalarıyla yeriyor. Kendi şiir ve tragedyalarını da Sokrates ile tanıştıktan sonra yakan Platon, daha çok bilgi temelli, bilim temelli bir sisteme bağlı olduğundan bu taz sanatları özellikle gençlik zamanında fazlası ile yerden yere vuruyor.
.
Başta Homeros ve Hesiodos olmak üzere şairlerin tanrı-sal ilhamlarla ve edebi inceliklerle örülü şiirsel dünyalarına yöneltilmiş felsefi bir şiir ve sanat eleştirisi niteliğini taşımakta eser. Sokrates’in tanımıyla, okuyucusunu büyüleyip kendine çeken bir Magnesia taşı gibi.
.
Benim gibi bir Aristophanes (komedya yazarı) bir adama aşıksanız Platon'u pek sevemezsiniz. Nedeni ise Aristophanes üstadın da Platon'a karşı olan ağır eleştirileri ve az buçuk da nefreti. Platon'un şiir ve tragedi yazarlarını eleştirerek aslında karşı tarafın da kendine biraz nefret beslemesine neden olduğunu düşünmek ve hak vermek lazım. Bir de herkes Platon gibi düşünseydi o canım Aristophanes komedyalarının tadına nasıl varacaktık eeeyyy Platon
Yazar Hakkında
Platon (Eflatun)Yazar · 59 kitap
Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu
Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u pek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.
Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.
Platon olan isminin neden Türkçede "Eflatun" olduğu:
- Arapçada [p] sesi yoktur. Yabancı dillerden alınan [p] Arapçada daima [f] oluyor.
- Arapçada [o] sesi de yok. Bu da daima [u]ya dönüşüyor.
- Arapçada kelime başında çift sessizi telaffuz etmek imkânsız. Türkçe ispor veya siteyşın gibi, ya başına ya arasına mutlaka bir sesli katıyorlar. Dolayısıyla filozofun Arapça adı "Felâtûn" veya "Eflâtûn". Türkçeye Arapçadan Eflatun olarak aktarılmış.
