İslam Estetiği
Turan KoçYazar:
Turan Koç
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 57 dk.
Sayfa Sayısı:
175
Basım Tarihi:
Ocak 2008
Yayınevi:
İSAM
ISBN:
9789753895330
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Eser, İslam sanat ve estetik anlayışının mahiyetini ve muhteviyatını romantik bir uslûp kullanarak kelami-tarihi bir perspektifle açıklama yolunu seçmiştir. Yer yer sanat felsefesinden alıntılarda bulunsa da akademik/entelektüel bir kaygıyla okunulası bir eser olduğu kanaatinde değilim. Kant’ın, metafiziğe yaptığı gibi, İslam sanat ve estetik anlayışına interdisipliner bir metotla yaklaşılması, eseri bir miktar hacimli kılsa da eserin yazılış gayesine -naçizane- çok daha uygun olurdu. Bu hususlar haricinde eserin romantik dinamiği ve duygulanım boyutu takdire şayan bir bütünlüğe sahip.
İslam Estetiğiİslam Sanatı
Prof. Dr. Turan Koç, bu eserinde İslam'ın estetik değer anlayışıyla hakikat anlayışı arasındaki bağı ve bütünlüğü açıklamaya çalışmış. Güzellik, ihsan ve yaratma kavramlarını ve bunların görünen ve görünmeyen yönlerini her açıdan ele almış. Filozofların görüşlerini dile getirmiş. Müziğin, güzel sesin, resim ya da tasvirin İslam sanatındaki yerine değinmiş. Özellikle yararlandığı kaynaklardan derlediği bu kitapta; İslam'a ait değerlerin birliği ilkesinin, İslam sanatının temelini oluşturduğunu belirtmiş. Bu sanatın amacının da görünen yaninda görünmeyene ulaşmaya ilave olarak dünyayı ve hayatı güzelleştirmek olduğunu da son olarak kitabın arka kapaginda yazmış. Emeğine sağlık.
Çapı küçük mahiyeti büyük bir kitap okudum. Kitabın sadece 2. bölümü üzerine hem özet, hem yorum niteliğinde bir inceleme yapmak istiyorum:
Spoiler içerir!
Bütün meseleyi belki tek bir cümleyle açıklayabiliriz; 'Allah insanı seçti..'
O her şeyi yoktan varetti, insan "yokluk", Allah ise gerçek "varlık". Sonra:" Ben bilinmeyen bir hazineydim,bilinmek istedim ve isnanı yarattım." buyurdu. İnsanın varlığını bir duvar olarak düşünürsek Allah madde madde o duvarı tamamladı. Bütün organlarını tenasüple, hiçbir tuhaflık olmadan yarattı. Görebilmeyi, duyabilmeyi, konuşabilmeyi, düşünebilmeyi ve daha pek çok sıfatı İnsanın ana kodlarına yerleştirdi. Adım adım tamamlandı insan.
Allahın bütün esmasını nefsinde tezahür ettirebilecek, Allahın sıfatlarını temaşa edeceği tek varlık insandı. Seçilmişti. Allahın dünyadaki temsilcisiydi.
Hayra da şerre de meyyal yaratılmıştı insan, imtihan bu ya. Kendisine verilen cüzi iradeyle tercihini yaptı. Ya muttaki ya facir oldu.
Fakat Allah bütün sıfatlarını görebilmeyi murad etti insanda. İstedi ki halki en güzel olan insanın, Hulku da en güzel olsun. Bir peygamber gönderdi model olarak. O'nun sireti bir insanın yakalayabileceği en nihai noktaydı. Allahın ve Kuran'ı Kerimin ahlakını muntazam bir şekilde kendinde barındırandı.
İnsan doğarken içinde sonsuzluğa özlemle doğar. O özlem hiç geçmez, her yerde her şeyde onu arar.
Ona yürümek, hatta koşmak ister. Sonsuz olan Allahtır, insansa fâni. Oysa ruh sahibi olması insanın ebediliğine vesile olmuştur. Bedenen fâni ruhen bâki olmuştur insan..
Dünyada onu aramaktan vazgeçmez, sanki ulaşmak yoktur da, aramak vardır hep. Bu arayışta yolda karşılaşılan güzellikler ise sanattır..
instagram.com/p/CHLrP3oD3CDCQ...
İslam Estediği
Bir kültürü ,bor uygarlığıanlamanın en kısa ve kolay yolu sanattan geçer.Hakikat anlayışının ve bununla sıkı bağlantısı bulunan estetik duyarlılığın dışa vurumu olarak sanat bu konuda büyük imkanlar sunar .islam'ın hayat ve hakikat anlayışının , kısaca ,dünya görüşünün çeşitli dil ve ifade düzeylerindeki bir tezahüru olan islam sanatının da islam'ı anlamanın en dolaysız yollarından biri olduğunu söyleyebiliriz.İslam veya genel olarak din sanatla bütün insanlığa hitap eden somut bir ifade kazanır .Güzel sesle okunan bir ezan veya Süleymaniye Camii gibi ait olduğu dünyayı temsil edici bir mimari eser bunun güzel bir örneğidir .Zira İslam sanat ve estetiğini İslam'ın varlık ,insan ,alem ve hayat telakkisinden bağımsız düşünmek mümkün değildir.
İslâm Estetiği eseriyle Bursa TDV Kitabevi’nde karşılaştım. O sıralar tezhip sanatıyla ilgilenmeye yeni başlamıştım ve bu başlık dikkatimi hemen cezbetti. Zihinsel olarak yaptığım her işin felsefî temellerini kurmaya, onu anlamlı bir çerçeveye oturtmaya çalışan bir mizacım var. Bu eser sadece tezhip sanatı özelinde değil; genel anlamda sanat, özelde ise İslâm sanatı üzerine teorik zemini oldukça besleyici bir nitelik taşıyor.
Turan Koç, kitabın başında “güzellik, estetik, sanat” gibi kavramlar üzerinden epistemolojik bir çözümlemeye girişiyor. Fakat ben bu yazıda, eserin içeriğinden ziyade bana ne kattığına, zihnimde neleri açığa çıkardığına odaklanmak istiyorum.
En temelde Koç, tüm İslâm sanatlarında pergelin sabit ayağının tevhid ilkesine sımsıkı bağlı durduğunu; hareket eden ayağının ise evrende dolaşarak sınırsız bir estetik çeşitlilik ve anlam zenginliği sunduğunu söylüyor. Bu benzetme, sanatı dar kalıplardan kurtarıp İslami düşünceyi sonsuz bir ilham kaynağı olarak konumlandırabilmede çok kıymetli.
Koç’un İslâm sanatına dair ortaya koyduğu en önemli tasavvur, sanatın İslâm’ın ihsan boyutuyla kurduğu ilişkidir. Cibril hadisiyle bilinen “iman, İslâm ve ihsan” üçlemesi, burada sadece bir inanç yapısı değil; sanatın ruhunu taşıyan bir düşünce ekseni olarak değerlendirilmiştir. İman, varoluşa anlam katmanın, hissederek yaşamanın kaynağıdır. Bu hissedişin sanata yansıyan tarafı ise ihsandır; göz ardı edildiğinde eksik kalan, fark edildiğinde ise hayatı derinleştiren bir boyut.
Bu kitapla bulmayı umduğum ve sonunda bulduğum şey şu oldu: Sanat, hayatı yaşanılır kılan yönüyle bir ihtiyaç değil, bir bilinçtir. Sadece kurallarla örülmüş, motamot bir hayat tasavvurunu geride bırakan; insan olmanın haysiyetine yaraşır bir farkındalıkla kendini hayata dahil etmenin bir
İslam Estetiği·222 syf.·1000Kitap
10/10
2021 18. kitabı
Öncelikle kitabın ince görünmesine rağmen birçok konuda derin içeriklere sahip olduğunu söylemeliyim. Yazarın, bahsettiği tüm alanlara hakim olduğu kurduğu uzun cümlelerden ve konu hakkındaki tüm detaylara ve düşüncelere yer vermesinden belli oluyor. Cümleleri kurarken âdeta entelektüel kişiliğini de yansıtmış. Her gün gördüğüm, meşk ettiğim, kullandığım şeylerle ilgili birçok bilmediğim bilgiler öğrendim. Bildiğim konular hakkındaysa farklı bakış açıları kazandığımı düşünüyorum.
Kitapta sadece İslam sanatlarından değil, bunların anlaşılması için İslami düşünce tarzından da bahsedilmiş.
Anlatımda birkaç yabancı sözcük kullanılsa da yazar genel olarak terimlerin anlamlarına da yer vermiş. Konular örneklerle pekiştirilmiş ve anlatılmak istenen mesajlar çok iyi bir şekilde açıklanmış.
Altını çizdiğim çok fazla paragraf oldu. İyice kavramak için cümleleri tekrar tekrar okumak, kitabı okuma süremi birazcık uzattı açıkçası ama bu çok da sorun değil.
Bildiklerinize farklı bir açıdan bakmanızı sağlayacak olan ve yepyeni bilgiler öğrenip kendinizi geliştireceğiniz bu kıymetli kitabı çok beğendim ve herkese tavsiye ediyor, okumalar diliyorum.
Yazar Hakkında
Turan KoçYazar · 10 kitap
1952’de Kayseri’de doğdu. Orta öğrenimini burada tamamladı. 1977’de A.Ü. İlahiyat Fakültesi’nden mezun oldu. Halen Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Sanat-edebiyatla ilgili çalışmaları da olan Turan Koç’un yayımlanmış eserleri:
Şiir; Kan Gibi Vakte Düşen, Fetret Zamanları, Ara Dönem. İnceleme; Ölümsüzlük Düşüncesi. Deneme; Ceylan Kovalamak. Çeviri; Günümüzde İslam ve Hıristiyanlık (W. M. Watt’tan), İslâmi Hareketler ve Modernlik (Watt’tan), Ortaçağ İslam Felsefesine Giriş (O. Leaman’dan), Zihin Felsefesi Açısından Bilinç, Ruh ve Ötesi (J. Shaffer’dan), Varolmanın Boyutları (W.C. Chittick’ten), Gazaba Uğramış Şiirler ve Diğerleri (-İbrahim Demirci ile birlikte- Nizar Kabbani’den).
