Yazar:
Musa Anter
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 16 dk.
Sayfa Sayısı:
80
Basım Tarihi:
Nisan 2000
Yayınevi:
Avesta Yayınları
ISBN:
9789757112723
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kımıl kelimesi Arapçada '' Bit''demektir.1000Kitap
Doğu, suç ve ceza.
31 agustos 1959'da musa anter'i hapse attıran şiir;
Siverek köylerine atar, yani çerçi gelir. genç bir kız o seneki mahsulünden bir kap buğdayı alışveriş için çerçiye götürür. fakat çerçi amca, buğdayın kimil tarafından sönüldüğünü görünce buğdayı ret ederek alışveriş yapmaz. bunun üzerine gözleri dolan kız üzüntüsünü şöyle anlatır.
şiirin kürtçesi ;
bi çiya ketim lo apo, çiya melûlbûn rebeno
ceh seridîn lo apo, genim hûrbûn evdalo
qimil hati lo apo, bi refaye rebeno
xwar genimi lo apo, hiştî gîya rebeno
hat qimil lo apo, li zozana lo apo
xwar genimî me xezana lo apo
ro hatîbû lo apo, wexta dana lo apo
pez herekî lo apo, ser şivana rebeno
çar kulekên me man apo, li ser gûhana rebeno.
Türkçesi;
dağlara tırmandım ey amca, dağlar mahzunlaştı zavallı
arpalar olgunlaştı ey amca, buğday toz oldu sefil
süne(kımıl) geldi ey amca, zavallı kafilelerce
yedi buğdayları ey amca geride ot bıraktı
geldi süne ey amca, yaylalardan ey amca
gün yetişti ey amca, süt sağma anına
koyunlar aktı ey amca, çobanın üstüne zavallı
dört topalımız kaldı, memeler üstünde zavallı
Musa Anter’in Kımıl adlı eseri, döneminin sosyo-ekonomik adaletsizliklerinden kültürel baskılara karşı yalın ve keskin bir dille düşüncelerini gözler önüne serdiği bir eserdir...
Anter, mizahı ve ironiği ustalıkla kullanarak, resmi ideolojinin dayattığı suskunluğa karşı kalemini bir direniş aracına dönüştürür. Kımıl, hem bireysel bir tanıklığın hem de kolektif bir acının edebî ifadesidir. Eserdeki yazılar, dönemin siyasi baskılarına rağmen özgürlük ve eşitlik taleplerinin izlerini taşır. Musa Anter’in samimi dili, Kımılı sadece bir eser değil, aynı zamanda bir hafıza kaydı hâline getirir...
Puan vermedi·76 syf.·
2023 442. kitabı
"Şiir, kımıl isimli bir tür zararlı böceğin Siverekli bir kızın buğdayına zarar vermesini ve buğdayın çerçiye satılamamasını, bu olay üzerinden kızın, üzüntüsünü dile getirmek için şu türküyü söylemesini anlatıyor: “Dağa tırmandım amca, zavallı dağ mahzunlaştı/Arpa olgunlaştı amca, buğday un ufak oldu biçare/Kımıl geldi amca, kafile halen de zavallı/Buğdayı yedi, geride samanı bıraktı zavallı…” Tabii kımıl bir metafordu. Yazar, şiirin kahramanı kıza şöyle sesleniyordu en sonda: “Üzülme bacım; seni kımıl, süne ve sömürenlerin zararından kurtaracak kardeşlerin yetişiyor artık.”".. 
Kımıl
Gelelim Musa Anter
Mardin’in Nusaybin ilçesine bağlı Zıvıngê köyünde ya da Türkçe ismiyle Eskimağara köyünde Kürt bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Doğum tarihi 1920 yılı olarak geçse de Anter, hatıralarında annesi Fesla Hanım’ın “Piştî Fermana Fileya tu hatî dinyaye.” (Ermeni Fermanından sonra dünyaya geldin) dediğini anlatır. Dolayısıyla doğum tarihinin 1917 ya da 1918 olduğunu tahmin ettiğini söyler. Fesla Hanım aynı zamanda Türkiye’nin ilk kadın muhtarlarındandı. İlkokulu doğduğu ilde okuyan Anter lise yıllarında Adana’daydı. Ardından üniversite için İstanbul’a, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne gitti. 1944’te Ayşe Hale ile evlendi, üç çocuk sahibi oldu., hayatından aktarıkanlar, birazda görüşü ve yazdıkları yazarı yaptıkları derken bır bireyi tanıma sansımız çoğalıyor..
"1950’ler Türkiye’de aydınların Kürt sorunu üzerine kafa yorduğu ve üretim yaptığı yıllardı. Musa Anter de bu aydınlardan biriydi. Anter’in o yıllarda yazdığı gazetelerden birisi Diyarbakır’da yayımlanan İleri Yurt gazetesiydi. Gazetenin “Amma Ne İleri Yurt” adlı hiciv sütununda yayımlanan Musa Anter imzalı Qimil (Kımıl) şiiri, tarihe “49’lar davası” olarak geçti ve Musa Anter dahil 49 Kürt aydının
Kımıl
Gelelim Musa Anter
Mardin’in Nusaybin ilçesine bağlı Zıvıngê köyünde ya da Türkçe ismiyle Eskimağara köyünde Kürt bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Doğum tarihi 1920 yılı olarak geçse de Anter, hatıralarında annesi Fesla Hanım’ın “Piştî Fermana Fileya tu hatî dinyaye.” (Ermeni Fermanından sonra dünyaya geldin) dediğini anlatır. Dolayısıyla doğum tarihinin 1917 ya da 1918 olduğunu tahmin ettiğini söyler. Fesla Hanım aynı zamanda Türkiye’nin ilk kadın muhtarlarındandı. İlkokulu doğduğu ilde okuyan Anter lise yıllarında Adana’daydı. Ardından üniversite için İstanbul’a, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne gitti. 1944’te Ayşe Hale ile evlendi, üç çocuk sahibi oldu., hayatından aktarıkanlar, birazda görüşü ve yazdıkları yazarı yaptıkları derken bır bireyi tanıma sansımız çoğalıyor..
"1950’ler Türkiye’de aydınların Kürt sorunu üzerine kafa yorduğu ve üretim yaptığı yıllardı. Musa Anter de bu aydınlardan biriydi. Anter’in o yıllarda yazdığı gazetelerden birisi Diyarbakır’da yayımlanan İleri Yurt gazetesiydi. Gazetenin “Amma Ne İleri Yurt” adlı hiciv sütununda yayımlanan Musa Anter imzalı Qimil (Kımıl) şiiri, tarihe “49’lar davası” olarak geçti ve Musa Anter dahil 49 Kürt aydınınYazar Hakkında
Musa AnterYazar · 10 kitap
Musa Anter (d. 1920 – ö. 20 Eylül 1992, lakabı: Apê Musa / Musa Amca) Kürt yazar, şair ve gazeteci. Kürt milliyetçisiydi.
Musa Anter, 1920 yılında Mardin'e bağlı Nusaybin ilçesinin Eskimağara köyünde doğdu. İlkokulu Mardin'de, ortaokul ve liseyi Adana'da okudu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Annesi Fesla Hanım, Türkiye'nin ilk kadın muhtarlarından biridir.
1944'te Abdurrahim Rahmi Zapsu'nun kızı Ayşe Hale ile evlendi. Cüneyt Zapsu'nun halası olan Sankt Georg Avusturya Lisesi mezunu Ayşe Hanım ile evliliğinden 1945'te büyük oğlu Anter, 1948'de kızı Rahşan ve 1950'de küçük oğlu Dicle dünyaya geldi.
İlk gözaltına alınması öğrencilik yıllarında Dersim İsyanı sırasında oldu. Mustafa Kemal'in annesi Zübeyde Hanım'a sövdüğü için 45 gün gözaltında kaldı.
Canip Yıldırım ve Yusuf Azizoğlu ile birlikte İleri Yurt gazetesini çıkaran Anter, yayımladığı Kürtçe şiiri "Qimil / Kımıl" sebebiyle 1959 yılında 49’lar Davası ile idamla yargılandı. 27 Mayıs Darbesi'nde aftan yararlanarak serbest kalan Anter, cezaevinden çıktıktan sonra Deng, Barış Dünyası ve Yön dergilerinde yazdı.[6] 1963'te 23'ler davası ile tekrar cezaevine girdi. Mamak, Sultan Ahmet, Balmumcu, Seyrantepe ve Nusaybin cezaevlerinde yattı. 12 Eylül Darbesi'nde Kürtçülük propagandası yapmaktan tutuklandı. Yaşamı boyunca toplam 11,5 yıl hapis yattı.
Devrimci Doğu Kültür Ocakları, Halkın Emek Partisi, Mezopotamya Kültür Merkezi ve İstanbul Kürt Enstitüsü'nün kurucularındandı.
Anter, 20 Eylül 1992'de Diyarbakır'ın Seyrantepe mahallesinde uğradığı silahlı saldırıda sol bacağına iki, kalbi ve kafasına birer kurşun sıkılarak öldürüldü. Musa Anter'in yanında bulunan gazeteci ve yazar 
Orhan Miroğlu saldırı sırasında yaralandı. Eski JİTEM elemanı Abdülkadir Aygan; Anter'in, kendisinin de içinde bulunduğu tim tarafından JİTEM için öldürüldüğünü söylemiştir. Dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz'ın isteği üzerine Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş'ın hazırladığı Susurluk Raporu'nda, Anter cinayetinin Yeşil kod adlı Mahmut Yıldırım tarafından planlanıp uygulandığı yer almıştır.
Mezarı, Nusaybin ilçesine bağlı Akarsu Bucağı Eskimağara (Zivengi) köyündedir
Orhan Miroğlu saldırı sırasında yaralandı. Eski JİTEM elemanı Abdülkadir Aygan; Anter'in, kendisinin de içinde bulunduğu tim tarafından JİTEM için öldürüldüğünü söylemiştir. Dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz'ın isteği üzerine Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş'ın hazırladığı Susurluk Raporu'nda, Anter cinayetinin Yeşil kod adlı Mahmut Yıldırım tarafından planlanıp uygulandığı yer almıştır.
Mezarı, Nusaybin ilçesine bağlı Akarsu Bucağı Eskimağara (Zivengi) köyündedir
