Kızböcekleri
Tahir Musa CeylanYazar:
Tahir Musa Ceylan
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
KızböcekleriEdebiyat & Roman
Öncelikle, kitabın ismine değinerek başlamak istiyorum. Çünkü tam olarak içeriğe uygun bir isim seçilmiş. Kitapta konu genel olarak kadın erkek ilişkisi üzerinden ilerliyor. Kadınlar da kızböceklerine benzetilmiş. Kızböceklerinin " bildiğimiz türüyle yusufçukların " en belirgin ozelliği dişisinin erkeğini yemesidir. İşte kitapta da kadınlar ile kızböcekleri arasında tam bu noktadan bağlantı kurulmuş.
Kısaca konusu şu;
Ana karakterimiz olan Bektaş Toztoprak, iki ablası ve annesi ile büyümüş, yalnız yaşayan, temizlik ve birçok konuda takıntıları ve evhamları olan bir öğretmen... Takıntıları bir yana bırakıldığında öğrencilerine düşkün, işini en iyi şekilde yapmaya çalışan, düzgün, iyi bir insan... Ama ne yaparsa yapsın kaybeden hep o ve tam bir tutunamayan insan... Ne yaparsa yapsın toplumda kabul görmüyor, bir şeyi yapsa da yapmasa da kabahat hep üstüne kalıyor...
Kitabın başında Bektaş’ı tanıdığımız, biraz uzun bir bölümle başlıyor konu. Toplumun ona bakışına, onun da insanları anlamaya çalışmasına tanıklık ediyoruz. Ne insanlarla ne de insansız yaşanır kafasında bir şekilde yaşamına devam ediyor... Olaylar başta ağır ilerliyor ama sonrasında inanılmaz bir hikayeye dönüşüyor... Bir insanı incelenebilecek tüm yönleriyle ele alan bir kitap... Yer yer üzücü oluyor, zaman zaman da kahkaha atmanıza sebep oluyor...
Kitapta eleştireceğim tek durum, kadınlara bazı noktalarda haksızlık yapıldığını hissetirmesi ancak sonlara doğru hissiyat azalıyor.
Üslup olarak da yazar, dil ve kurguyu bütünlemiş. Anlatımın gücünü arttırmak için bir çok benzetmeye başvurmuş. Bazılarını düşünsem aklıma gelmezdi ama benzetmeleri okumak çok eglenceliydi. Kitapta ana öykü tek başına ilerlemiyor. Bir çok yan öykü ana hikayeyle uyumlu bir şekilde işlenmiş. Yeni karakterler aniden
Öyküler Bütünü Bir Roman
Kızböcekleri çok ilginç bir kitaptı diyebilirim. Bektaş Toztoprak ana karakterimiz, yalnız yaşayan ve birtakım takıntıları olan bir öğretmen. İlk bölümü okurken tam bir Oğuz Atay karakterini hatırlattı diyebilirim.
Kitap akarken öykü beklenmedik değişimlere uğruyor. Başta yalnız adamın iç sıkıntılarını, hayatla, insanlarla, kendisiyle olan kavgasını okuyacağız sanırıyoruz ama öyle devam etmiyor. Sanki birçok farklı öykü aynı karakterin başından geçiyor gibi hissettirdi bana. Hatta yazar yazmak istediği her şeyi bir kitapta yazmış mı ki diye düşündüm ama öyle de değilmiş. Zira çok kitabı var yazarın.
Roman kadın-erkek ilişkileri üzerine kurulu ki adı da buradan geliyor zaten. Yer yer eril bir dil kullanılmış gibi hissettirse de beni çok rahatsız etmedi. Bu konuyu bir de kadın okurlara sormak lazım sanırım.
Ama bunun dışında çok sevdiğim bir kitap oldu. Tavsiye ederim, keyif alarak okuyacağınızı sanıyorum.
KızböcekleriDeneme, İnceleme
Hiç okumadığım bir yazar ararken karşılaştım Kızböcekleri'yle. Daha öncesinde ne kitap ne de yazar hakkında en ufacık bir bilgim vardı.
Yazar çok yönlü, başka eserlerini okumadan yazım tarzı hakkında yorum yapmak istemem.
Eğer kitabı ilk elli sayfasında bırakmazsanız sonrasında keyifle devam edersiniz. O ilk elli sayfada hocamın "Anlatma göster, anlatma göster!" ikazları bol bol çınladı kulaklarımda. Karakter ve mekan o kadar çok tasvir edilmiş ki kitap boyunca hiç konuya girmeden böyle geniş zamanda gideceğiz diye korkuyor insan. Ama sonrası keyifli, bol karakterli ve onların kısa öz hikayeleri. Ayfer Tunç'un Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi kitabını okuyanlar çok da yabancılık çekmeyecektir. Aynı matematikle gidilmiş.
Bu kitabı ya da yazarın başka kitaplarını okuyan varsa yorumlarını merak ediyorum. Özellikle şu kitabını mutlaka oku dediğiniz varsa pek makbule geçer.
Yazar Hakkında
Tahir Musa CeylanYazar · 17 kitap
Tahir Musa Ceylan (d. 1956, Çanakkale) şair, romancı, düşünür. Sanat hayatının ilk döneminde fotoğraf sergileri açmış olmakla birlikte, daha çok fotoğraf estetiği ve tarihi üzerine yazılarıyla tanınmış, 1988 yılında Fotoğraf Estetik ve Görüntü Üzerine Denemeler isimli ilk kitabı çıkmış, 80'li yıllarda in vivo isimli edebiyat/felsefe dergisini yayımlamış ve İstanbul Tabip Odası Bülteni’nin sanat sayfalarını düzenlemiştir.
Şairliği
İlki 1986 da Sanat Olayı'nda, sonraki şiirleri Hürriyet Gösteri, Düşün, Edebiyat ve Eleştiri, Ünlem, İle, Akatalpa, Hayal dergilerinde yayımlanmış, 1988 yılında Depresyonun Şiiri adıyla ilk şiir kitabı basılmıştır. 80'li yılların şairlerindendir, ruhu öne alan, çağrışımlara yaslanan, dizelerde değil, bütünde anlam doğuran, imgeci, yoğun, dramatik bir şiir anlayışı vardır.
Romancılığı
2005 yılında basılan ilk romanı İçi Yoksul yetmişli yılların sonunda Çanakkale'nin Yenice kasabasından öğrenim görmeye geldiği Ankara'da kültür şoku ve duygusal travmalar yaşayan bir gencin iç dünyasını ele alır. 2008 yılında yayımlanan Kestane Kıranında Kadınlar romanında ise 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyılın başlarında Mavruz isimli kurgusal bir köyde bir kadın ana karakter üzerinden sürekli olumsuzluklarla boğuşan bir ailenin hayata tutunma mücadelesi, arka planda da köyün hikâyesi anlatılmaktadır. Yerel bir dil kullanılan romandaki bazı karakterler ve köyde meydana gelen felaketler yazarın doğum yeri olan Nevruz köyündeki yaşanmışlıklardan esinlenmiştir. Sonraki romanları Yarım Adamın Aşkları(2009), Elli Yıl Sonra Kül(2010) ve Bir Zamanlar Bakırköy(2011) şeklinde sıralanır.
Edebi üslup olarak yazar, dil ve kurguyu bütünler, zaman zaman şiir diliyle nesir dili ayrımını ortadan kaldırır, anlatımın gücünü arttırmak için sayısız metafor kullanır. Romanlarında ana öykü tek başına ilerlemez, çok sayıda yan öykü zaman zaman merkeze alınarak ana öyküyü taşır. Akışta şaşırtıcı karakterler aniden ortaya çıkarak farklı hayatları öykünün içine alır. Ana öykü, kesintisiz ve tekdüze değil, çeşitlenerek ancak bölünmeden ilerler. Ayrıntılar dört bir yana dağılsa bile bir kopukluk duygusu hissedilmez ve anlatı epik dilden ayrılmaz. Bazı yapıtları edebiyat seçkilerinde yer almıştır. Romancılığında, coşkulu bir özgürlükle rafine bir kulvarda ürettiği söylenmiştir.
Düşünürlüğü
25 yıla yakın bir süredir Cumhuriyet Bilim Teknoloji Dergisi Aylak Bilgi Köşesi'nde nöro-psiko-felsefe içerikli denemeleri yayımlanan yazarın bu yazıları Aylak Bilgi, Aylak Yazılar, Aylak Düşünceler ve Aylak Fikirler isimleriyle kitaplaştırılmıştır. Bilgiye dayalı mantıkçı bir felsefenin izini süren Ceylan, Jung'un kollektif bilinçaltı düşüncesinin üzerine oturttuğu ve bütün insan türünün tek bir benliği olduğunu varsayan ortak benlik kavramını geliştirmeye çalışmaktadır. Buna göre insanın ortak yapısı olan DNA sahici olandır. İnsan sahici olanın yeryüzündeki işleme şeklidir, o nedenle de geçici bir bileşimdir, dünyanın o günkü koşullarında, o günün malzemesinden üretilmiş gündelik bir aracıdır. Sahici ve temel yapının içgörü yoluyla kendi benliğiyle ilgili oluşturduğu kurgu ortak benliktir. Ortak benlik yeryüzüne çıktığı andan itibaren deneyüstü ve öznel yapısını nesnel hale dönüştürür.
Yeryüzündeki macera bir "dışlaşma" işleminden ibarettir.
İnsanlar arasında ortak benlik kaynaklı bir bağ vardır. Kant’ın usa verdiği deneyüstü bilgi çıkarma işi ortak benlikte kodlu, önceki kuşakların ürettiği ve aşama aşama ortak canlıya eklediği bir kapasitedir. O nedenle bilgi, önceki kuşaklarda deneyden çıkmış, ama şimdiki kuşakların kullanımında deneyüstü olmuştur.
