Yazar:
Adem Yılmaz
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 21 dk.
Sayfa Sayısı:
224
Basım Tarihi:
1 Haziran 2023
Yayınevi:
Ketebe Yayınları
ISBN:
9786256910966
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Uzun zamandır kendi alanımla ilgili kitap okumamıştım. Özlemişim onu fark ettim. Bundan sonra daha sık yer vermem gerekiyor sanırım. Böyle dolu dolu eserler okuyunca ruhumun doyduğunu hissediyorum. Yeni şeyler öğrenmek, yeni bir kelime eklemek heybeme mükemmel bir his.
Daha evvel bu alanda pek çalışma yapılmamış olması bu eseri daha bir kıymetli yapıyor.
Bu eser bir tez çalışması. Yazar Sayın Adem Yılmaz Beyefendi Farsça öğrenmek için gittiği Iran’da meddahlığa ilgi göstermiş ve daha sonra esere uzaktan devam ederek tamamlamış. Günümüz kitle iletişim araçlarından en yaygın olanı WhatsApp aracılığı ile yaşayan ve aktif olan meddahlara ulaşarak meddahlık ve etki alanlarını sorular yönelterek aldığı cevaplar noktasında farklı isimler kullanarak okuyucusuna aktarmaya çalışmış. (En çok hoşuma giden kısım) tabi unutmamak lazım ki meddahlarla ilgili kısım sadece 2011 ve 2021 yolları arasındaki faaliyetler ile sınırlı tutulmuştur.
Bu kitap; İstanbul merkezli İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) tarafından 2022’de yılın en iyi ikinci tezi ödülüne layık görülmüş.
Bu eser ile modern İran Şiiliğinde şiirin ve meddahlığın siyaset ve savaş stratejisindeki rolünü göstermeye çalışmış. Bu araştırmayı daha da önemli kılan noktalardan biri de antropoloji, sosyoloji, tarih ve siyaset bilimlerinin kavşak noktasında yer alıyor olması.
Meddahlığın savaş stratejisinde bu denli öneme sahip olduğunu bilmiyordum. Okudukça şaşırdığım çok nokta oldu. Fakat şunu da idrak ettim ki sözlü edebiyat türünü en iyi yansıtan şeylerden biri de meddahlık daha doğrusu meddahların okuduğu şiirler. Şiirleri ahenkli okuma ve geçmişde yaşanan bazı dini olaylar ile bağlantı kurarak ifade etme meddahlığı daha da kıymetli hale getirmiş.
“Meddah, Şii yoğunluklu günümüz İran toplumunda matem merasimlerinde şiir ve
İran’ın Suriye’deki propoganda ordusuAlıntı
Meddahlık geleneği,İran’daki kültürel ve siyasi hayattaki yerinin anlatıldığı ,meddahlık hakkında okuduğum ilk eser. Aslında meddahlık özelinde İran- Suriye siyasi ilişkilerinin temelini ve şu andaki durumlarını
çok güzel anlatmış yazar. Bugün dönüp bakınca neden birbirleri ile içine geçmiş bir siyasi denge olduğunu çok net anlayabiliyoruz kitapta.
Özellikle bir bölüm vardı ki içimi acıttı. Suriye ordusunun Hama katliamına İran’ın katliam diyememesi ve dahi hiç tepki vermemesi nasıl bir siyasi ortaklık olduğunu çok net gösteriyordu.
Bazı yerlerde tekrar olsa da genel anlamda kitabı tavsiye edebilirim.
Özgün, Öncü Bir ÇalışmaTarih - Din - Siyaset
Kitap isminden de anlaşılacağı üzere Meddahları, İran ve şii kültüründeki Meddahlık müessesini ve İran’ın bu müesseseyi Suriye savaşında nasıl kullandığına odaklanıyor. Meddahlığın nasıl ortaya çıktığı ve şii geleneğinde nasıl kullanıldığı hakkında tarihi bilgilerle başlayan kitap hemen ilgi çekiyor. Kerbela üzerine kurulan matem heyetleri ve yaş törenlerinin bir numaralı aktörü olan meddahlar gittikçe ön plana çıkan ve günümüz şartlarına olaylarına ayak uyduran bir hal alıyorlar. Kitap en güncel şekilde ve gayet orijinal bir yaklaşımla bu konuya eğiliyor. Meddahlarla yapılan mülakatlar üzerinden birinci ağızdan konuya ilişkin düşünceler aktarılıyor. İran’da gençler üzerinde ulema kadar etkin olan ve insanları kerbela olayı üzerinden duygusal anlamda manipüle eden meddahlar İran-Irak savaşından sonra aynı fırını Suriye olaylarında da etkili bir şekilde kullanıyorlar. Gençleri heyecanlandırarak cepheye asker toplama açısından kusursuz iş çıkaran meddahlar aynı zamanda cepheye savaşmaya ve savaşanların heyecanını diri tutmaya da gidiyorlar. Meddahların okudukları şiirlerin ana teması Esed rejimini Hz. Hüseyin’e karşı tarafı Yezid’e benzeterek savaşanları intikam hırsıyla doldurup harekete geçirmek. Ciddi anlamda da başarmış görünüyorlar.
Konuya ilgi duyanlar için mutlaka okunacak bir kitap.. ilgi duymayanlar için de okunmalı derim.. yolunu, önünü aydınlatacak bilgilere sahip olur.. söz neden kılıçtan keskin.. neden kılıçtan değil söz'den daha çok korkar Araplar.. kadim kültürler.. sözün gücü..okunmalı vesselam.. ayrıca yazara çok tesekkürlerimi iletiyorum.. sahsen son derece önemli bulduğum bir konu.. Şuarâ Suresi'ne nispeten..
Kitap, Molla Rejiminin meddahları nasıl bir propaganda aracı olarak kullandığını anlatıyor. Özellikle İran-Irak savaşında, Suriye İç Savaşında meddahların çok önemli bir görev üstendiklerini görüyoruz. Çünkü savaş sadece çarpışarak olmuyor. Oradaki insanlara uğruna savaşacakları bir şey vermek gerekiyor, onlara yaptıkları bu fedakarlıkların boşuna olmadığına inandırmaları gerekiyor. İşte bu görevi de meddahlar üstleniyor. Meddahların nerede nasıl davranmaları gerektiği Mollalarca sistemli ve titizlikle belirleniyor.
İran'daki meddahların anlatıları hep Hz. Hüseyin, Kerbela hadisesi etrafında şekilleniyor. Rejim tarafı Hz. Hüseyin ve onun saflarında yer alanlara benzetilirken karşı taraf ise Yezid oluyordu. Bu benzetmeler üzerinden kurulan hamasi anlatım insanları etkiliyordu. Aslında bu distopyalarda da sıkça gördüğümüz bir model. Kendini merkeze koyup karşıya da bir öteki, bir düşman yerleştirmek. Eğer öyle bir düşman yoksa yaratmakta bir seçenek olarak karşımıza çıkıyor. İranlılar Şii geleneğe sahip oldukları için aslında bu öteki anlatısı onlar için yeni bir konsept değil. Buna örnek olarak Safeviler verilebilir. O dönemde matem merasimleri gücün bir sembolü olarak kullanılıyordu ve meddahlar da koca bir propaganda ordusu olarak üzerlerine düşeni yapıyorlardı.
Şimdi gelelim İran-Suriye ilişkisine. 1979’dan önce yani İran İslam Devrimi gerçekleşmeden önce Suriye, devrimci kadrolar için mesken haline gelmişti. Bunun karşılığı olarak da Şii ulema, Nusayrilere dini meşruiyet kazandırmak istiyordu. Bu Esed rejimi için çok önemliydi çünkü rejim, Nusayrili Alevi bir kimliğe sahipti ve hem çoğunluğu Sünni olan Suriye'de hem de İslam dünyasında kendine bir hakimiyet alanı arıyordu.
İki rejim arasında olan bu dostluğun uzun soluklu olması öngörülüyordu çünkü rejimlerin
Aslı Fransızca hazırlanan bu master tezi, fevkalade orijinal bir çalışma. Bugün bir seminerde interdisipliner saha çalışması örneği olarak verdim bu eseri; etkileyici bir "ilk kitap"
Övenler1000Kitap
Farsça'yı öğrenmek için İran'a giden yazarın karşılaştığı meddah topluluğunu merak edince bu hususu akademik bir çalışmaya aktarmaya karar veriyor ki bence İslam Mezhepleri Tarihi açısından çok önemli bir çalışma olmuş. Eserde ilmi araştırmanın dışında meddahlarla yapılan mülakatlarda yer almakta. Zaten İstanbul merkezli İRAM tarafından 2022'de yılın en iyi ikinci tezi ödülüne layık görülmüş. Çalışmayı değerli kılan iki yönü var; birinci Suriye iç savaşındaki dinamiklerin analiz edilmesi, diğeri ise meddahlarla yapılan mülakatlar.
Dilerseniz meddah kelimesi ile başlayalım. Medhetme (övme) kavramından hareketle meddah; bir kişinin iyiliklerini öven kimse anlamına geliyor. İslam tarihinde en önemli kırılma noktalarından biri olan Kerbela olayından sonra Hz. Hüseyin'i seven kişiler onun cesaretini ve inancını övmek babında medhetmeye başlıyor. Ve bu övgü dolu konuşmaları şiirle süsleyerek halk kitleleri meddahlar sayesinde yönlendiriliyor. O zamandan günümüze kadar pek çok devlet meddahların halk üzerindeki etkisini görünce onları daha fazla sahneye taşıyıp amaçlarına ulaşma noktasında bir araç olarak görmüşler.
Kitap üç bölümden oluşuyor. İlk yukarıda söz ettiğim meddahlığın gelişim sürecinden bahsederken ikinci bölümde meddahların Suriye iç savaşındaki rolünden bahsediyor. Adeta bir propaganda aracına dönüşen meddahlık günümüz teknolojisiyle birlikte en uç noktaya ulaşmakta. Öyle ki bu dönemin vaiz, müderris ve alimlerini de geride bırakmış. Son bölümde ise meddahlarla yapılan mülakatlarda, neden meddahlığı seçtikleri, savaşlardaki askerleri nasıl etkiledikleri ve savaşlarda ön cephede savaşmalarının nedenleri sıralanmış. Elbette yazarımız İran medyasında çok tanınmış meddahlardan ve faaliyetlerinden de söz ediyor. Orta doğu coğrafyasındaki sosyolojik yapılanmayı merak
Gerçekten güzel bir çalışma. Konuyu dağıtmadan, gereksiz bilgi yüküne boğmadan derli toplu anlatan bir eser olmuş.
Kerbela matem törenlerinde şiirleriyle, müzikleriyle yer alan Meddahlar grubunun zamanla halkın duygularını, yönelişlerini etkilemede vaizlerden daha öne çıkan unsurlar haline gelişini, İran-Irak savaşında önemli bir rol edinmelerinin ardından Suriye savaşı sürecinde de yine ne kadar kritik bir noktada bulunduklarını anlatmış yazar bize.
Kitapta 24 meddahla görüşülmüş farklı başlıklarda doğrudan onların cümleleri aktarılmış.
Bölge siyasetini anlamak için önce kültürel dokuyu anlamak gerekir diye düşünüyorum bu noktada çok faydalı bir kitap olmuş.
İlgilisine tavsiyedir.
