Yazar:
Uwe Timm
Çevirmen:
Rasin Güçhan
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Morenga
Morenga, Dünya tarihindeki, uluslarının özgürlük savaşçılarından (istilacılara göre asilerden) binlerce veya daha fazlasından sadece birisi belki de hiç tanınmayanı olacaktı Uwe Timm bu romanı yazmasaydı. Kitap ilk kez 1978 yılında Münih'te yayınlanmış. Yazar, arşivlerdeki belgelere dayanarak romanını kurguladığını söylemiş. Konunun geçtiği zaman dilimi 1904 ile 1907 arasında 2. Wilhelm zamanına denk geliyor. Yer olarak Alman güney Afrika sömürge toprakları içerisinde geçiyor. Altın madenlerinde karın tokluğuna çalıştırılan, yerli halkın lideri olarak tanınan Morenga daha fazla dayanamayıp Almanlara karşı isyan ediyor. Yazar olayları oraya gönderilen bir veteriner hekimin gözlemleri olarak aktarıyor çoğunlukla. Kitabı Can yayınlarından çıktığı ve indirimde olduğu için almıştım yoksa yazarını önceden tanımıyordum. Kitap çok sürükleyici değil ama yine de okutuyor kendini. Filmi de çekilmiş daha sonra.
Daha önce hiç Alman sömürgeciliğine dair bir şey okudunuz mu?Ben ilk defa okudum, hiç fikrim yoktu. Hatta bu kitap için 2.Dünya Savaşı’nı kast ederek Almanların daha eski günahlarına değinmiş denildiğini gördüm. 1900lerin başlarında şu anda Namibya olarak bilinen Afrika ülkesini Almanların ele geçirmelerini anlatıyor. Morenga da yerlilerin isyancı çetelerinin lideri. Lakin kitap boyu kendisine hep uzaktan ve çok kısa süreli baktığımız için uzunca bir süre kitaba başka isim verilse daha iyi olurmuş dedirtti.
Kitap sömürgeciliğe dair değerli bilgiler içerse de bu bilgilerin büyük bir çoğunluğunu askeri raporlar şeklinde didaktik bir anlatımla verdiği için akmıyor. Yoğun bir bilgi aktarımı, karakter çokluğu böyle bir anlatımla birleşince yordu beni. Aslında gerçekle kurguyu harmanlamış ama ben aktarım dilini sevemedim. O yüzden çok heveslendiğim bu kitaptan üzgün ayrıldım.
Oradaki yerliler olan Hotantolar onlara gönderilen onca Alman misyonere rağmen geleceğe dair kaygı duymadan(çünkü biri darda olunca diğerlerinin ona yardımcı olacağını bilen bir kavim)eğlenmek için yaşamayı seviyorlar. Keşke biz onları örnek alsaydık dedim. Aslında misyonerlerin (en çok Klügge’ninkini sevdim)hikayelerini doğrusal olmayan güzel bir örgüyle dahil etmiş ama bu bile kitabın akışkanlığına katkı
Hotanto kafatasından yapılmış bir hediyeyi, yerlileri deri bir kamçı yerine urgan ucuyla kamçılamayı uzun uzun tartıştıkları askeri raporu okuyunca insan denen varlığa tiksinti duymamak elde değil. Ama Gottschalk gibi , günlüklerini de ara ara okuduğumuz aslında ana kahramanımız diyebileceğimiz veteriner, her şeye rağmen insanca kalmaya çalışanlar umudu devam ettiriyor.
Yazar Hakkında
Uwe TimmYazar · 10 kitap
Uwe Timm 1940’da Hamburg’da doğdu. Kürkçülük eğitimi aldı; babasının ölümünden sonra 3 yıl kürkçülük işini yürüttü, daha sonra liseyi bitirdi ve Münih’de ve Paris’te felsefe ve germanistik okudu. Daha sonra da sosyoloji ve iktisat.
Altmışlı yılların sonundaki dönüşümü yaşadı ve öğrenci olarak aktif biçimde olaylara karıştı ve öğrenci isyanına ilk romanı “Heisser Sommer” ile (1974) edebi bir anıt dikti. Kendi kültürü yanında yazar yabancı kültürlerle de ilgilendi: Araştırma ve keşif yolculukları onu diğerleri yanında Namibia, Peru ve Doğu Adalarına götürdü.
Uwe Timm çocuk ve gençlik kitapları da yazdı. “Yarış Domuzu Uzunburun Rudi” (1989) en tanınmış kitabıdır ve Alman Gençlik Edebiyatı Ödülünü almıştır ve filme çekilmiştir. Uwe Timm sayısız roman ve öyküleri için çeşitli ödüllere layık görülmüştür.
