Yazar:
Uwe Timm
Çevirmen:
Zehra Yılmazer
Yorumlar ve İncelemeler
Uwe Timm’in 1974 tarihli romanı Sıcak Yaz, Almanya’daki ’68 öğrenci hareketlerini merkezine alıyor. Apolitik, kayıtsız ve umursamaz bir üniversite öğrencisi olan Ulrich, başlangıçta yalnızca kendi kişisel meseleleriyle ilgilenirken, arkadaşlarıyla yaptığı tartışmalar ve sokakta tanık olduğu eylemler sayesinde giderek politikanın içine çekiliyor. Böylece sıradan bir öğrencinin bir eylemciye dönüşme süreci, dönemin coşkulu ve gerilimli atmosferi içinde adım adım gözler önüne seriliyor.
Roman, Münih ve Hamburg’daki öğrenci hareketlerini, Vietnam Savaşı’na karşı yükselen tepkileri, sokak çatışmalarını ve cinsel özgürlük tartışmalarını aktarırken, bunu dışarıdan değil, içeriden ama aynı zamanda eleştirel bir gözle yapıyor. Timm’in en önemli başarısı da burada: Dönemi romantize etmeden, kolayca mit haline gelen başkaldırı anlatılarından sıyrılarak, gerçeğe daha yakın bir atmosfer kuruyor.
Benim okurken en çok dikkatimi çeken şey, bireysel kayıtsızlığın toplumsal dönüşümle nasıl kırıldığı oldu. Ulrich’in yavaş yavaş politikanın içine çekilmesi, aslında bireyin kendisini ilgilendirmediğini düşündüğü meselelerin bir noktada ona dokunmaya başlamasıyla mümkün oluyor. Bu yönüyle Sıcak Yaz, yalnızca ’68’in bir tanıklığı değil; aynı zamanda bugün için de geçerli bir soruyu gündeme getiriyor: “Kendi hayatımıza kapanarak gerçekten ne kadar uzak kalabiliriz?”
Sonuçta, küçük burjuva gençliğinin özgürlük arzusuyla, üretim ilişkilerinden kopukluğunu da yalın bir biçimde ortaya koyan roman, hem bir dönemin ruhunu canlı tutuyor hem de okura bireysel sorumluluk üzerine düşündürüyor.
“Siz Neyle Geçiniyorsunuz?”·296 syf.·
8/10
Beğendi
·2025 36. kitabı
Uwe Timm’in Sıcak Yaz romanı, 1968 Almanyası’nın özgürlük arayışını, onu çevreleyen sınıfsal çelişkilerle birlikte düşünmeye zorlayan önemli bir anlatı. Dönemin kolayca mit haline gelen başkaldırı anlatılarına kapılmadan, o yılların ruhunu içerden ama eleştirel bir gözle kavrıyor. Bu romanı okurken, küçük burjuva gençliğin özgürlük arzusuyla, üretim ilişkilerinden kopukluğunun nasıl iç içe geçtiğini tüm yalınlığıyla görmek mümkün.
Daha ilk sayfalarda geçen “Trende sigara içilebilen bir kompartımana oturup esrar içmişlerdi.” cümlesi bile bu ruh halini özetler. Özgürlük burada bir ulaşım aracında, kamusal bir mekânda, özel bir keyfin icrasına dönüşür. Ama ne sigara, ne esrar, ne de tren bileti sınıf dışıdır; hepsi satın alınabilir, yani maddi koşullara bağlı şeylerdir. Romanın henüz başında beliren bu sahne, 68 kuşağının özgürlük tahayyülünün ne denli bedensel, anlık ve tüketimle iç içe geçmiş olduğunu sezdirir.
Tam bu noktada Walter karakteri devreye girer. Çok kısa görünür ama metnin neredeyse tamamına yayılmış bir vicdani yankı gibidir. “Siz neyle geçiniyorsunuz?” diye sorar, ama bu bir soru değil, adeta bir sınıfsal saptamadır. Romanda bu soruya yanıt gelmez. Ullrich, gülümsemeye çalışarak susar. Çünkü gerçek olan şudur: bu soruya verecek cevabı yoktur. Daha doğrusu, özgürlük adına savrulurken kendi sınıfsal zemininin farkına hiç varmamıştır.
Walter’ın bu tek cümlesi, romanın geri kalanını belirleyen bir çentik gibi durur. O andan itibaren, okuyucu için de karakter için de geçmiş deneyimler artık aynı biçimde düşünülemez. “Yahu, bunlar başa bir gelirse.” diyen başka bir karakterin sözleri, öğrencilerin sistem karşıtı gibi görünüp aynı zamanda komünizmden korktuklarını açığa çıkarır. Öğrenci-işçi ittifakı efsanesinin içinin ne kadar boş olduğu burada açıkça ortaya
Reklam
Yazar Hakkında
Uwe TimmYazar · 10 kitap
Uwe Timm 1940’da Hamburg’da doğdu. Kürkçülük eğitimi aldı; babasının ölümünden sonra 3 yıl kürkçülük işini yürüttü, daha sonra liseyi bitirdi ve Münih’de ve Paris’te felsefe ve germanistik okudu. Daha sonra da sosyoloji ve iktisat.
Altmışlı yılların sonundaki dönüşümü yaşadı ve öğrenci olarak aktif biçimde olaylara karıştı ve öğrenci isyanına ilk romanı “Heisser Sommer” ile (1974) edebi bir anıt dikti. Kendi kültürü yanında yazar yabancı kültürlerle de ilgilendi: Araştırma ve keşif yolculukları onu diğerleri yanında Namibia, Peru ve Doğu Adalarına götürdü.
Uwe Timm çocuk ve gençlik kitapları da yazdı. “Yarış Domuzu Uzunburun Rudi” (1989) en tanınmış kitabıdır ve Alman Gençlik Edebiyatı Ödülünü almıştır ve filme çekilmiştir. Uwe Timm sayısız roman ve öyküleri için çeşitli ödüllere layık görülmüştür.
