Küresel Markalar Hedef Tahtasında

No Logo

Naomi Klein
Endonezya’daki Nike fabrikasının kapısında silahlı güvenlik görevlileri
tarafından giriş-çıkışlarda işçilere çanta kontrolü yapıldığını biliyor muydunuz? İşverenler, molalar dışında tuvaletleri kilitli tuttuklarından, GAP, Guess ve Old Navy için kıyafet dikilen bir fabrikada terzi kadınların kimi zaman tuvaletlerini makinelerin altındaki plastik torbalara yapmak zorunda kaldıklarını biliyor muydunuz? Ağustos 1995’te GAP’in El Salvador’daki fabrika müdürünün, sendika girişimi nedeniyle 150 işçiyi işten kovduğunu ve “Örgütlenme sürerse, fabrikada kan akacak” diyerek işçileri tehdit ettiğini biliyor muydunuz? 10 bin çocuğun belgeli köle işçi olarak işverenlere satılıp, damgalandığı Pakistan’da Nike, Adidas ve Reebok’un top üretmek için fabrikaları olduğunu biliyor muydunuz? Honduras’ta on üç yaşından beri, Lee Gifford için kıyafet diken bir fabrikada çalışan Wendy Diaz’ın “Benim gibi küçük yaşta yaklaşık yüz çocuk var. Bazen bütün gece bizi çalıştırıyorlar. Şefler bize bağırıyor ve daha hızlı çalışmamız için azarlıyorlar. Bazen müdürler kızlara dokunuyor. Şaka yapar gibi bacaklarınıza dokunuyorlar.” dediğini biliyor muydunuz? Honduras’ta bazı çalışan kadınların kürtaja zorlandığını, Meksika’daysa aylık ped kontrolü gibi aşağılayıcı uygulamalara maruz bırakıldıklarını, hamile kalan kadın çalışanlardan kurtulmak için işverenlerin işçilerle ortalama bir regl dönemi olan 28 günlük sözleşme yaptıklarını biliyor muydunuz? Shell, uygar dünya olarak gördüğü İrlanda’da folk festivallerine sponsor olurken, yerkürenin başka bir yerinde, Nijer deltasındaki yoksul Ogoni halkının topraklarında petrol çıkartıp, ekonomik faaliyetleri için pürüz çıkartan kişileri Nijerya askeri gücünü kullanarak saf dışı bırakıyor. Nike, ABD’de reklamlarında oynaması için Michael Jordan’a yıllık 20 milyon dolar öderken, Endonezya’daki taşeron işçilerine 1998 yılı
10 bin çocuk belgeli köle işçi
Endonezya’daki Nike fabrikasının kapısında silahlı güvenlik görevlileri tarafından giriş-çıkışlarda işçilere çanta kontrolü yapıldığını biliyor muydunuz? İşverenler, molalar dışında tuvaletleri kilitli tuttuklarından, GAP, Guess ve Old Navy için kıyafet dikilen bir fabrikada terzi kadınların kimi zaman tuvaletlerini makinelerin altındaki plastik torbalara yapmak zorunda kaldıklarını biliyor muydunuz? Ağustos 1995’te GAP’in El Salvador’daki fabrika müdürünün, sendika girişimi nedeniyle 150 işçiyi işten kovduğunu ve “Örgütlenme sürerse, fabrikada kan akacak” diyerek işçileri tehdit ettiğini biliyor muydunuz? 10 bin çocuğun belgeli köle işçi olarak işverenlere satılıp, damgalandığı Pakistan’da Nike, Adidas ve Reebok’un top üretmek için fabrikaları olduğunu biliyor muydunuz? Honduras’ta on üç yaşından beri, Lee Gifford için kıyafet diken bir fabrikada çalışan Wendy Diaz’ın “Benim gibi küçük yaşta yaklaşık yüz çocuk var. Bazen bütün gece bizi çalıştırıyorlar. Şefler bize bağırıyor ve daha hızlı çalışmamız için azarlıyorlar. Bazen müdürler kızlara dokunuyor. Şaka yapar gibi bacaklarınıza dokunuyorlar.” dediğini biliyor muydunuz? Honduras’ta bazı çalışan kadınların kürtaja zorlandığını, Meksika’daysa aylık ped kontrolü gibi aşağılayıcı uygulamalara maruz bırakıldıklarını, hamile kalan kadın çalışanlardan kurtulmak için işverenlerin işçilerle ortalama bir regl dönemi olan 28 günlük sözleşme yaptıklarını biliyor muydunuz? Shell, uygar dünya olarak gördüğü İrlanda’da folk festivallerine sponsor olurken, yerkürenin başka bir yerinde, Nijer deltasındaki yoksul Ogoni halkının topraklarında petrol çıkartıp, ekonomik faaliyetleri için pürüz çıkartan kişileri Nijerya askeri gücünü kullanarak saf dışı bırakıyor. Nike, ABD’de reklamlarında oynaması için Michael Jordan’a yıllık 20
Reklam
"Gizli kameralar yardımıyla muhabir Endonezya ve Çin'de çocukların köle gibi çalıştırılarak 'Amerikalı çocukların Amerika'nın en sevilen bebeğine fırfırlı kıyafetler giydirmesini' sağladığını göstermiştir. Haziran 1996'da Life dergisi, şok edecek kadar genç görünen ve saatte sadece altı sent ücret alan Pakistanlı çocukları, üzerinde bariz Nike Çengelleri görünen futbol topları üzerine eğilmiş çalışırken gösteren resimlerle büyük dalgalar yaratmıştır. Ancak bunu yapan sadece Nike değildir. Adidas, Reebok, Umbro, Mitre ve Brine, tahmini 10.000 çocuğun sanayide çalıştığı, çoğunun işverenlere belgeli köle işçi olarak satıldığı ve hayvanlar gibi damgalandığı Pakistan'da top üretmektedir."
Sayfa 350 - Bilgi Yayınevi·Kitabı okudu
Başarılı şirketler öncelikli olarak ürünler yerine markalar üretmelidir.
Sayfa 27
1000k
"Geleneksel olarak akademik çevreden gelen reklam eleştirileri farklı nedenlerle de olsa, aynı ölçüde tehditkar olmaktan uzaktır. Bu eleştirilerin çoğu pazarlamanın toplumsal alan, kültürel özgürlük ve demokrasi üzerindeki etkisine değil, reklamların görünüşe göre bu konuda bir fikri olmayan insanlar üzerindeki ikna edici etkisine yönelmektedir."
Sayfa 325 - Bilgi Yayınevi·Kitabı okudu
Siyaset
parıltının arkasında daima pislik ara.
Sayfa 10·Kitabı okudu
İnsan ve Toplum
Reklam
Reklam