Profesörün Evi
Willa CatherYazar:
Willa Cather
Çevirmen:
Deniz Cansız
Yorumlar ve İncelemeler
Profesör St. Peter uzunca bir süre kiralık olarak hem kaldığı hem de çalıştığı evinden taşınır ama evi ile olan bağını koparamaz bir türlü. Kitap boyunca bir çok şeyi sorgulayan profesörümüz en sonunda da kendi yaşamımı sorgulamaya başlar. Güzel ve akıcı bir kitaptı.
Okunmasa da Olur!Edebiyat
Eski evinden yeni evine taşınmayı reddeden ve alışkanlıklarıyla yaşamaya alışmış olan bir profesör, ailesinin tatile gitmesini fırsat bilerek, yaşamını, kızına yüklüce bir servet bırakmış olan eski öğrencisini düşünür ve geçmişini sorgulamaya başlar. Alışkanlıkları o kadar güçlüdür ki, eski evinde kendine yardım eden kadını kendi ailesinden bile önde tuttuğunu fark eder.
Profesör'ün kafasının oldukça karışık olduğu, eski ve ölmüş olan öğrencisinin bıraktığı servetin ailesinin işine yaramakla birlikte kendisi için bir anlam ifade etmediğini hisseder. O sadece eski evi ve alışkanlıkları ile vardır ve öyle de kalmak ister.
Profesör'ün eski öğrencisinin yaşamına fazlasıyla yer verilmesini gereksiz buldum. Bu kısmın gereksiz detaylarla verilmesi metnin bütünlüğünü bozuyor ve asıl mevzu olan Profesör'ün sorgulamalarından uzaklaştırıyor. Bunun yerine Profesör'ün varoluşsal sorgulamalarına - ki son bölümde az bir yer verilmiş - daha çok yer verilmesi
Okunmasa da olur diyebileceğim bir kitaptı. Edinecek olan varsa da tavsiye etmediğimi söyleyebilirim.
Tarih Profesörü St. Peter, ailesiyle birlikte yirmi yılını geçirdiği eski kiralık evinden, akşamları ve geceleri kitap çalışmalarını yapamayacağını bahane ederek hemen ayrılmama kararı alır. Bir zamanlar çok aşık olduğu ve birlikte iki çocuk yetiştirdiği güzel ve dominant karısı Lillian ve evli iki kızı yeni eve odaklanmışken, St. Peter yoğunlukla okul, dersleri, ve eski ev arasında yaşamaya yönelir. Bu sırada gerek günlük ritüellerden biraz daha azade olduğu, gerekse de fiziksel olarak ailesinden uzak olduğu için, hayatına dışarıdan bakmak, düşünmek, yaptıklarını ve yapamadıklarını değerlendirmek için fırsat bulur. Bu fırsatı, ev işlerine zaman zaman yardım eden profesörün hoşlandığı yardımcı Augustanın varlığı dışında boş, anılarla dolu ve profesörün manen kopamadığı ev verir ona.
Bu düşünme süreci sırasında, bir zamanlar kendini mutlu, huzurlu, üretken, tatmin olmuş bir insan gibi hissederken, artık "yolculuklara çıkmayan, yeni şeyleri göremeyen, yalnızca yıldızları izleyen bir tekne" gibi hissetmeye başlar. Kitapta St. Peter iki kez iki kez Euripides'e benzetilir. Euripides, iç gözlemci bir anlatımı olan ve eserlerini yazmak için mağarasına kapanan bir filozoftur. St. Peter'in mağarası ise eski evdir. Ancak sonuçta fiilen ortaya çıkan, tarih çalışmalarından çok geçmişle sağlam bir hesaplaşma ve kendini eskiden planladığı hayatı yaşamanın çok uzağında bulmak olmuştur. Aynı Euripides gibi " ev (yeni ev) onun için dayanılmaz hale" gelmiştir.
Düşünme sürecinde, bir zamanlar kızıyla da nişanlı olan Tom Outland ile kurduğu derin dostluğu hakkında düşünür. "İspanyol Kaşifleri" adında bir kitap yazmış olmasına rağmen, kendisinde olmayıp Tom'da olan keşfetme merakı, merakın ardından gitmek için cesaret, azim ve keskin düşünme gücünü tekrar idrak eder. Aradaki fark acı
"Her konuda böylelerdi. Başkaları ne düşünecek diye korkarak,hayatlarını mükemmel göstermeye çabalıyor ve paralarıyla yapabileceklerinden fazlasını yapmaya uğraşıyorlardı." (S.152)
Willa Carther ne zamandır tanışmak istediğim bir kalemdi. Bu nedenle "Ey Öncüler" kitabı masamın uzerinde yakin zamanda okunacaklar arasinda epeydir beklemekteydi. Vacilando yayinlari #ölmedenönceokunacak1001kitap listesinde yer alan bu kitabı basınca hiç değilse onunla başlamak istedim. Kafamda kurduğum düzeyde beni etkilediğini söyleyemem ama dili sade, kurgusu akıcı bir eserdi. 3 bölümlük kitabın, ilk bölümü Profesor'un 2 kızı ve damatlari arasindaki çekememezlik üzerine klasik aile içi bir kıskançlık hikayesi. Hani diyorsunuz ki, ortada büyük bir mesele var galiba, yazar birazdan o noktaya gelecektir diye beklerken ikinci bölüme geçiyorsunuz. 2. bölüm bence en etkileyici olan kısımdı. Tom Outlander isminde, aileye sonradan dahil olmuş ve onların hayatlarinin yönünü değiştirmiş bu davetsiz misafirin geçmişine uzanan bir yolculuk yapıyorsunuz. 3. ve son bölümde de Profesor ailesinin gereksiz mevzularla zaman geçirip durduğunu fark ederek, içindeki boşluğun doldurulamaz oldugunu anlıyor ve içsel, kısa bir yolculuk yapıyor.
Kafa yormayan, akıcı, zaman geçirmelik bir kitap oldugunu düşünüyorum. Herkese keyifli okumalar dilerim.
Bir insanın içinin yıkılması ne zordur ve o insanın bu yıkım esnasında ve sonrasında sonuç ne olursa olsun yenilenmesi ne güzeldir Fakat bu yenilenme sancılı bir dönemdir.Özellikle geçmişin sorgulanması hayli sancılıdır ki hele kurulu bir düzeniniz varsa .Tarih profesörü Godfrey St. Peter tam olarak bu anlattığım ruh durumu içindedir.
Hayatını ailesine ve işine adayan profesör ailesiyle yeni bir eve taşınacaktır. Evlendiği günden beri yaşadıkları, profesörün kariyerinin başladığı ev boşaltılmıştır.Bu taşınma olayı profesör için bir kırılma noktasıdır. Profesör St. Peter yirmi yılını geçirdiği evinden çalışmışlarını öne sürerek hemen ayrılmak istemez. Oysa ki eşi Lillian ve evli çocukları yeni evi hayatlarının merkezlerine koymuşlardır.St. Peter ise işlerine, okula ve eski evdeki yaşamına odaklanır.Ailesi ile arasına fiziki bir mesafe girer Bu mesafe profesörün hayatını sorgulatmaya sürükler. Duygusal yıkım başlamış, geçmiş ve yapılamayanlarla dolu bir hayat sorgulanmaya başlamıştır.Bu sorgulama ,düşünme sırasında zamanında kızıyla nişanlı olan, ailenin hayatının yönünü değiştiren Outland’ın cesaretinin kendisinde olmadığını fark eder.Geçmişle hesaplaşma sertleşirken yeni ev profesörün hayatında en uzak nokta olur.
Profesör St. Peter, yaşamı dışardan sorunsuz görünenlerden. Güzel bir evliliği, çok sevdiği eşi ve kızları, sağlam bir kariyeri, bakımlı bahçesiyle neyi eksik olabilir ki diye merak ediyor insan. Ama hafıza en yüksek sestir bazen. Diğer her şeyi susturur.
Hafızası ve hatıraları sesleniyor profesöre, ‘Tom Outland’ diyor ona, ‘onu unuttun mu yoksa?’
.
Amerikalı yazar Willa Cather, Profesör’ün Evi’nde üç bölümlü bir hikaye anlatıyor. Durağan başlayan, ikinci kitapta (Tom Outland’in Hikayesi) yükselen ve sonda bazı keşkeler bırakan bir kitap oluyor benim için. Sadece St. Peter ve Tom Outland’e odaklanılsaydı (ki Outland ilgi çekici bir karakter) ya da diğer karakterler biraz derinleştirilseydi (özellikle profesörün kızları ve damatları) daha çok keyif alırdım diye düşünüyorum.
Buna rağmen yazar ile tanıştığıma oldukça memnunum, bu tanışıklığım kitaplığımdaki diğer eserleri olan Ölüm Başpikopos İçin Geliyor ve Tarlakuşu’nun Şarkısı ile devam edecek~
.
Deniz Cansız çevirisi, Umut Durmuşoğlu kapak tasarımıyla ~
Reklam
Yazar Hakkında
Willa CatherYazar · 14 kitap
Willa Sibert Cather, Amerikalı romancı. Amerika Birleşik Devletleri'nin Büyük Ovalar bölgesindeki yaşamı anlattığı O Pioneers!, The Song of the Lark ve My Ántonia romanlarıyla tanınmıştır. Yazar, I. Dünya Savaşı'nı konu alan One of Ours yapıtıyla 1923 yılında Kurgu dalında Pulitzer Ödülü'ne değer görülmüştür.
Cather çocukluk yıllarını Virginia ve Nebraska'da geçirmiş; Nebraska-Lincoln Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra Pittsburgh'e taşınıp burada dergi düzeltmenliği ve öğretmenlik yapmıştır. Yazar 33 yaşındayken New York'a yerleşmiş ve yaşamının geri kalanını burada geçirmiştir.
Yapıtları
Kurgu dışı
The Life of Mary Baker G. Eddy and the History of Christian Science (1909)
Not Under Forty (1936)
On Writing (1949)
Roman
Alexander's Bridge (1912)
O Pioneers! (1913)
The Song of the Lark (1915)
My Ántonia (1918)
One of Ours (1922)
A Lost Lady (1923)
The Professor's House (1925)
My Mortal Enemy (1926)
Death Comes for the Archbishop (1927)
Shadows on the Rock (1931)
Lucy Gayheart (1935)
Sapphira and the Slave Girl (1940)
Deneme
On the Art of Fiction (1920)
Seçki
April Twilights (1903)
The Troll Garden (1905)
Youth and the Bright Medusa (1920)
Obscure Destinies (1932)
Not Under Forty (1936)
The Old Beauty and Others (1948)
Willa Cather: On Writing (1949)
Five Stories (1956)
The Selected Letters of Willa Cather (2013)
