Yazar:
Yusuf Ziya Yörükan
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 59 dk.
Sayfa Sayısı:
176
Basım Tarihi:
Kasım 2014
Yayınevi:
Ötüken Neşriyat
ISBN:
9789754375923
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Öncelikle bu kitap Atatürk’ün isteği üzerine yazılmış bir kitaptır. Türklerin benimsedikleri ve belli bir zamandan sonra büyük kısmıyla terk ettikleri dinleri anlatmış ama hangi dinde olursa olsun bir Türk’ün Şamanizm ritüellerini azda olsa barındırdığını anlatıyor. Benim hoşuma gitti örnekleri oldukça kuvvetli ve sık sık Ziya Gökalp’in Totemizm konusuna yer veriyor. Bir kaç güncellenen bilgi var. Mesela “yuğ” törenine “yoğ” töreni diyor. Tavsiye ederim bu kitabın devamı niteliği taşıyan yine Atatürk’ün emri ile 1932 hazırlanan “Müslümanlıktan sonra Türk Mezhepleri” adlı kitabını da öneririm.
Eksik olan bu konuda kurgu çalışmaların ötesinde bilimsel olarak ritüelleri, toplumdaki yerini, bozulmaları ve günümüzde halen nasıl varlığını koruduğunu anlatan, Yörükan hocadan değerli bir çalışma.
Eski Türk Dinleri konusuna ilgi duyan Atatürk bu konu hakkında Yusuf Ziya Yörükan dan bir kitap yazmasını istemiş , Yörükan da hazırladığı bu eseri 1932 yılında Dolmabahçe Sarayın da Atatürk e takdim etmiştir. Kitap bir Türk Dini olarak Şamanizm i detaylı bir şekilde ele almış, bunun yanında Şamanizm in Alevi ve Sünni Türk İnançları üzerindeki etkilerini sosyoloji ve kültür antropolojisi açısından incelemiştir. Dil bakımında ağır olmasına rağmen oldukça kapsamlı ve içerik olarak doyurucu bir eser.
Kitabın, Atatürk'ün isteği üzerine kaleme alındığı herkesin malumu. Eser müellifin Türklerin eski dinleriyle alakalı çalışmalarının ilk safhası Şamanizim hakkında bilgi vermektedir. Gariptir ki kitabın ilk nüshaları kütüphanede kaybolmuştur.Eser çok ağır bir dil ile yazılmış, şu an Türkçede kullanımını pek nadir görebileceğimiz kelimeler mevcut. Tarih araştırmalarında eski eserlerin diline alışık olan okuyucular dahi tökezleyebilir. Bu konu da okuyucu yoran bir mesele olduğu için önceden hazırlıklı olmak gerekir.
Müellifin özellikle Eski Mo'lar ve Kızılderililerin Türklüğü üzerine eğildiğini de görmek mümkündür. 
Ziya Gökalp bir çok kere tenkit etmiş ve kendisini duygusallıkla suçlamıştır. Yazar bu eserinde daha çok 
Abdülkadir İnan Hoca'ya da kaynak kişi olarak atıfta bulunmaktadır, elbette Abdulkadir Hoca'nın eserleri de bu konuda tamamen tamamlayıcı özelliktedir okunması da muhakkak gereklidir.
Müellif Şamanlığa dair açıklamalarda bazı kavramları üstün körü geçmiş açıklama ihtiyacı duymamıştır ama bu konuların da detaya ihtiyacı olduğunu hatırlamak gerekmektedir, galiba burada okuyucusuna olan güveni söz konusu olabilir.
Eserde özellikle ve özellikle Alevilerin, şamanlığın en büyük taşıyıcıları olduğunu birebir özellikleri aktarımsal olarak devam ettiğini ve Alevilerin önem haiz eden bel kemiği ibadetlerin şamanizden gelen ritüellerle sentezlenip uyarlandığını örneklerle belirtmektedir. Alevilik ve Şamanizim arasında ki ilişkiyi çalışmak isteyenler için gayet dolu örnekler söz konusudur. Bir çok kavram ismi güncellendiği için çıkarımlarla bu kavramlar da yerine koyulabilir. Şaman kelimesinin Türkçe bir kelime olduğunu iddia etmesi ve Kam kelimesinden ise neredeyse yok denecek kadar az bahsetmesi de ilgi çeken bir konudur. Okuyuculara şimdiden iyi okumalar dilerim.
Ziya Gökalp bir çok kere tenkit etmiş ve kendisini duygusallıkla suçlamıştır. Yazar bu eserinde daha çok Abdülkadir İnan Hoca'ya da kaynak kişi olarak atıfta bulunmaktadır, elbette Abdulkadir Hoca'nın eserleri de bu konuda tamamen tamamlayıcı özelliktedir okunması da muhakkak gereklidir.
Müellif Şamanlığa dair açıklamalarda bazı kavramları üstün körü geçmiş açıklama ihtiyacı duymamıştır ama bu konuların da detaya ihtiyacı olduğunu hatırlamak gerekmektedir, galiba burada okuyucusuna olan güveni söz konusu olabilir.
Eserde özellikle ve özellikle Alevilerin, şamanlığın en büyük taşıyıcıları olduğunu birebir özellikleri aktarımsal olarak devam ettiğini ve Alevilerin önem haiz eden bel kemiği ibadetlerin şamanizden gelen ritüellerle sentezlenip uyarlandığını örneklerle belirtmektedir. Alevilik ve Şamanizim arasında ki ilişkiyi çalışmak isteyenler için gayet dolu örnekler söz konusudur. Bir çok kavram ismi güncellendiği için çıkarımlarla bu kavramlar da yerine koyulabilir. Şaman kelimesinin Türkçe bir kelime olduğunu iddia etmesi ve Kam kelimesinden ise neredeyse yok denecek kadar az bahsetmesi de ilgi çeken bir konudur. Okuyuculara şimdiden iyi okumalar dilerim.Müslümanlıktan Evvel Türk Dinleri ŞAMANİZMDin
Müslümanlıktan öncesi Türk dinlerini merak edenler için oldukça kapsamlı bir kitap. Atatürk'ün isteği üzerine kaleme alınan bu kitap Türk Şamanizmini anlatırken, onun Türk Müslümanlığının yanında, diğer dinler ve mezhepler üzerindeki etkilerinide gözler önüne sermiş...
Yazar Hakkında
Yusuf Ziya YörükanYazar · 8 kitap
Prof. Dr. Yusuf Ziya Yörükân, 1923 yılından vefat ettiği 1954 yılına kadar, pek çok akademik kuruluşta çeşitli görevler almış bir ilim adamıdır. Akademik hayatına, 1923 yılında, Sahn Medresesi Kısm-ı Âlîsi’nde Felsefe, Terbiye ve İçtimaiyat dersleri okutmakla başlamıştır. Mütehassısîn Medresesi’nde Felsefe Tarihi, Dârü’l-Fünun İlâhiyat Fakültesi’nde Hâl-i Hazırda İslâm Mezhepleri ile Akvam-ı İslâmiyye Etnografyası; İ. Ü. Edebiyat Fakültesi İslâm Tetkikleri Enstitüsü’nde ise Türk Dinleri ve Mezhepleri Tarihi dersleri okutmuştur. Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi’nin kurucuları arasında yer almış, 1949 yılından sonra bu fakültede İslâm Dini Tarihi, İslâm Mezhepleri ve Kelâm dersleri vermiştir.
Akademik yayınlarının dışında, Mihrab ve Kutlu Bilgi dergilerini çıkararak ve öğretmen okullarında okutulmak üzere çeşitli kitaplar yazarak, rasyonel bir din terbiyesinin yaygınlaştırılmasına yardımcı olmuştur. Bu konuda yazdığı altı kitaptan iki tanesi birleştirilerek, Müslümanlık ve Kur’an-ı Kerim’den Âyetlerle İslâm Esasları adı altında tekrar yayımlanmaktadır.
