Takdim
Bu kitaba, yazarın kitabı yazarken taktığı gözlüğü ödünç alıp inceleme yazmak lazım, ki öyle yapacağız. Neden mi? Şeytan dürtüyor. (Söylediklerimizin mesuliyeti bize ait olup hiçbir sorumluluk kabul etmiyoruz. Okurdan, incelemeye aklıyla bakmamasını öneriyoruz.)
Önsözde belirttiği gibi, Şeytanın sözlüğü aslında Siniğin Sözlüğü (Kinik demek daha doğru, burdaki sinik diyojenimtırak siniktir, yoksa pısmış altına kaçırmak üzere olan sinmiş sinek korkak kişi kastedilmiyor) başlığıyla yayımlanması planlanan bir kitap. Kitabın yazıldığı dönemde Siniğin bla-bla-bla başlık kalıbıyla basılan kitaplar o kadar yaygınlaşır ki bu türden kitaplar okur piyasasında arzın talebi fersah fersah aştığı, okunmadığı, sahaflara (kitapların kötü yoluna) düştüğü bir dramın içinde bulurlar kendilerini. Bierce bu durumun farkına vardığında aklına şeytani bir fikir gelir ve kitabına Siniğin Sözlüğü yerine Şeytanın Sözlüğü ismini verir. Bir yayınevi ne yaptığının pek bilincinde olmaksızın kitabı matbaada vaftiz eder okurların kiliselerine/kitapçılara dağıtır.
İçerik
Şeytan, yani Bierce, kitapta kendisiyle karşılaşma gafletine mazhar olmuş her kişi ve şeyi sivri diliyle alfabetik, uygun koşullar altında kronolojik, coğrafik, etimolojik ve hatta yer yer sağanak yağışlı bir şekilde öznel tanımlamalara tabii tutuyor. Bir kavramı, tanımlayabileceği nesnel anahtar noktaları kâle almaksızın keyfine göre yamru yumru tanımlıyor. Görünüşte kural tanımıyor, titiz ve nesnel sözlükçüleri mezarlarında ters döndürüyor. Nevişahsınamünhasır davranıyor. Kafasına göre takılıyor yani. İplemiyor. Günah benim kime ne diyor. Cehennemden korksak cennetten kovdurmazdık kendimizi diyor. Tren kendini öven insanın yalanına benzeyen uzun bir gürültüdür diyor. Neler diyor neler!
Vesaire
Ama işte! Burada şaşırtıcı