Takdim
Bu kitaba, yazarın kitabı yazarken taktığı gözlüğü ödünç alıp inceleme yazmak lazım, ki öyle yapacağız. Neden mi? Şeytan dürtüyor. (Söylediklerimizin mesuliyeti bize ait olup hiçbir sorumluluk kabul etmiyoruz. Okurdan, incelemeye aklıyla bakmamasını öneriyoruz.)
Önsözde belirttiği gibi, Şeytanın sözlüğü aslında Siniğin Sözlüğü (Kinik demek daha doğru, burdaki sinik diyojenimtırak siniktir, yoksa pısmış altına kaçırmak üzere olan sinmiş sinek korkak kişi kastedilmiyor) başlığıyla yayımlanması planlanan bir kitap. Kitabın yazıldığı dönemde Siniğin bla-bla-bla başlık kalıbıyla basılan kitaplar o kadar yaygınlaşır ki bu türden kitaplar okur piyasasında arzın talebi fersah fersah aştığı, okunmadığı, sahaflara (kitapların kötü yoluna) düştüğü bir dramın içinde bulurlar kendilerini. Bierce bu durumun farkına vardığında aklına şeytani bir fikir gelir ve kitabına Siniğin Sözlüğü yerine Şeytanın Sözlüğü ismini verir. Bir yayınevi ne yaptığının pek bilincinde olmaksızın kitabı matbaada vaftiz eder okurların kiliselerine/kitapçılara dağıtır.
İçerik
Şeytan, yani Bierce, kitapta kendisiyle karşılaşma gafletine mazhar olmuş her kişi ve şeyi sivri diliyle alfabetik, uygun koşullar altında kronolojik, coğrafik, etimolojik ve hatta yer yer sağanak yağışlı bir şekilde öznel tanımlamalara tabii tutuyor. Bir kavramı, tanımlayabileceği nesnel anahtar noktaları kâle almaksızın keyfine göre yamru yumru tanımlıyor. Görünüşte kural tanımıyor, titiz ve nesnel sözlükçüleri mezarlarında ters döndürüyor. Nevişahsınamünhasır davranıyor. Kafasına göre takılıyor yani. İplemiyor. Günah benim kime ne diyor. Cehennemden korksak cennetten kovdurmazdık kendimizi diyor. Tren kendini öven insanın yalanına benzeyen uzun bir gürültüdür diyor. Neler diyor neler!
Vesaire
Ama işte! Burada şaşırtıcı
Nedamet göstermeyen tek varlığın sözlüğü …
Şeytana uymak , şeytan işi vs :) İnsan Senden alâ “şeytan” mı var
Kibirdir sözlüğe bakmadan cennetten kovulmaya sebep
Sebepse hep bir hikmettir.
Kitaplığınızda bulunsun
Tavsiye için teşekkürler Meltem Bige
@metiskitap
Şeytanın Sözlüğü
.
Bitmesini istemediğim için zamana yayarak okuduğum bir metin Şeytanın Sözlüğü
.
İlk olarak 1881’de -ki bu tarih benim için çok ama çok özeldir, çünkü Atam doğmuş- haftalık bir gazetede yayımlanmaya başlamış ve bu olay 1906’ya kadar devam etmiş (önsöz öyle diyor.)
Büyük bir bölümü de “Siniğin Sözlüğü” olarak basılmış.
Canım Bierce’m şeytanın aklına gelmeyecek şekilde sonraları eserine “Şeytanın Sözlüğü” adını vermiş.
Ayıla bayıla okudum, net.
Öyle ki, her bir kelime Bierce tanımı ile doğru mantığa evrilerek anlamını manidar bir şekilde Everest doruklarına taşımış.
Tekrar ediyorum: Ba-yıl-dımmmmm!
Özetle #ambrosebierce çoğu yerde duygularıma tercüman olmuş ve cennetten yeryüzüne (insanların kafasına kafasına) gök gürültülü sağanak yağış göndermiş, yetmemiş elmaları fırlatmış.
Bierce; ayağa kalkıp saygıyla önünde eğilirim eserinin.
Şeytanın sözlüğünü okumak benim için çok zevkli bir tecrübeydi.
Bazı noktalarda çok kızsam da, bir çok anlamda kendisiyle aynı görüşteydim.
Hatta hissetiğim şeyleri böylesine basit bir dille ifade etmesi çok hoşuma gitti.
Fikirlerime tam ters düşen kelimelere denk geldiğimde, kitaba ara verip yazarın hayatına hakim olmak istedim ve hissettiklerimde yanılmadığımı gördüm. Zorlu ve acı dolu geçen bir hayat, kayıplar ve kayıpların ardından gelen kendini kaybetme.
Ardında kalan ise, açık yüreklilik ve korkusuz kalemiyle bıraktığı bu benzersiz eser.
#keşişvecelladınkızı ve #kıssalarkitabı ‘nı severek okuduğum Ambroce Pierce tarafından 1881 - 1906 yılları arasında yazılan hiciv tarzı bir sözlük ile selamlıyorum sizi.
İlk olarak 1881’de haftalık bir gazetede “Gülen Şeytan” başlığıyla tefrika edilmiş, 1887’de başka bir gazeteye geçtiğinde yazar sözlüğünü de beraberinde götürmüş.
Yeni gazetenin yöneticileri “Şeytan” isminden ötürü dini olarak tepki alacağını düşünmüş.
Gazete köşesinden çıkan metinler 1906 yılında
“The Cynic’s Word Book” / K(S)iniğin Kelime Kitabı adıyla yayımlanmış.
Bugün bildiğimiz adıyla yayınlanması içinse 1911 yılını beklemek gerekmiş.
Metis Kitap’ın yeniden orijinal haliyle bastığı Şeytan’ın Sözlüğü kelime, isim, isim tamlaması ya da olayları farklı bir bakış açısıyla yorumlamış.
Hatta bence bu bir tür manifesto.
Dünyanın ve insanlığın geleceğinden endişe eden bir filozofun kısa, etkili cümlelerden oluşan manifestosu...
Tüm eleştirel üslubuna, karamsar felsefesine rağmen Şeytanın Sözlüğü asla kasvetli bir kitap değil.
Aksine yazarın sarkastik zekasına ve mizah dehasına hayran olarak kimi zaman tebessüm kimi zaman kahkaha ile sayfaları çeviriyorsunuz.
#tecrübeilesabit
“Sek şarabı tatlı şaraba, mantığı yapış yapış duygusallığa, nükteyi kaba mizaha tercih eden kişiler “ için yazdığını söylüyor yazar kitabın önsözünde.
Farklı bir okuma deneyimi için kesinlikle ideal Şeytanın SözlüğüAmbrose Bierce
Uzun zaman önce #tüyapkitapfuarı ndan aldığım @metiskitap baskısı bu kitabı yeni bitirdim.
Sanırım koli koli taşıyacağım kütüphanemi buraya.
Amerikalı gazeteci, yazar ve hicivci Ambrose Bierce'in 1881 yılında haftalık bir gazetede yayımlanmaya başlayan ve 1906 yılına kadar devam eden maddelerin büyük bölümünün kitap haline getirilmesi ile oluşmuş.
Okurken çok keyif aldım. Beğendiklerimi işaretledim. Zaman zaman bunları paylaşabilirim. Tabii ki yayınevine ve yazara saygıda kusur etmeyerek.
guzel kitap… o tarihlerde yazarin bu kadar ileri goruslu bir mizah duygusunun olmasi cok sasirtici .. okurken yeniden yazim tarihine bakmadan edemiyorsunuz.. surekli okumaya gerek yok ara ara okundugunda cok daha tat veren bir kitap .. alintilama acisindan cok zengin .. bir cok sayfayi yeniden okuyarak keyif alabiliyorsunuz .. elinizin altinda boyle bir kitap olmasini isterim .. okurken gulumserken sunuda hissediyorsunuz kendi icinizde ki mizah duygusunuda bir bakima taniyorsunuz .. simdiden iyi okumalar dilerim ..
ra sıra da olsa #sözlük karıştırma adeti olanlar çok iyi bilirler ki, kelimelerle başbaşa kalmak tarifi mümkün olmayan bir güzellik kaynağıdır. #ambrosebierce pek alışık olmadığımız bir durumdan yola çıkarak farklı bir işe koyulmuş. Bütün klişeleri kırıp geçen bir eser hazırlamış. #şeytanınsözlüğü ; esprili, yer yer eğlenceli ama daha çok iğneleyici, rahatsız edici bir zeka ürünü.. Eseri bizimle paylaşan @ilterirfan "Anlamadıysanız eğer; televizyonda denk gelmişsinizdir, geçenlerde #poyrazkarayel diye bir dizi başladı. Orada poyraz komiserin ödev yapan birine yardım için Ülkemizi ve Aile yapımızı tanımları var; iğneleyici, hem güldüren hem üzen, iyi tespitlerin sonucu, mükemmel bir kara mizah... İşte izlediyseniZ bu o tespitlerin #kitap hali..." diyor. /// Bierce'nin hayatı da epey ilginç; isimleri A ile başlayan 13 kardeşten biri olan yazar 1913 yilinda ortadan kaybolur. /// ceviri mükemmel, kesinlikle kayıp yok. Tabi bazı yerlerinin dilimize uymadığı için çıkarılmış ama anlam bütünlüğü bpUlmamış. /// Her şeyi olması gerektiği gibi değilde olduğu gerektiği gibi görmek, evet bu cümle bile bütün kusirlarıyla bu eseri özetleyebilir. Kelimlerin anlamları; dünyaya verilmiş bir tepki hükmünde. #kitaptavsiyesi #kitapmuhabbeti #kitapkafası
Okuduğum mizahi eleştiri kitapları içerisinde en iyisi diyebilirim. Cidden bugünü de kapsayan eleştiriler barındırıyor ve hak vermemek elde değil. Kitabın ismi de bence tam olmuş.
Ambrose Gwinnet Bierce, (24 Haziran 1842 - 1914) ABD'li yazar ve gazeteci.
Hayatı
Ambrose Gwinnet Bierce, 24 Haziran 1842’de, Ohio’da çok çocuklu, yoksul bir ailenin oğlu olarak doğdu. Çocukluğu sırasında dahi ailesiyle arası iyi değildi, bu nedenle henüz on beş yaşındayken evden ayrıldı. Amerikan İç Savaşı patlak verdikden sonra Kuzey Ordusu’na katıldı. Savaşın sonuna kadar Kuzey Ordusu’nda savaştı. 1866 yılının sonlarında vardığı San Francisco’da askerlikten ayrıldı ve gazeteciliğe başladı. Uzun yıllar birçok lokal gazete için çalıştı ve zamanla belli bir üne kavuştu. 1872’de İngiltere’ye gitti ve orada yaşamaya başladı.
1875’te tekrar San Francisco, Amerika’ya döndü. 1879-1880 arası Dakota’da bir şirketin lokal müdürü olarak çalışmayı denedi. Fakat şirket başarılı olamayınca tekrar San Francisco’ya dönüp gazeteciliğe başladı. Zamanla çok önemli ve etkili bir yazar ve gazeteci oldu. Aralık 1899’da Vaşington D.C.’ye taşındı.
19. yüzyılın en önemli kısa hikâye yazarlarından olan Bierce, kısa hikâyeler dışında birçok farklı türde edebi eser kaleme almıştır. Fabl türünde yazdığı eserleri ünlüdür. Ünlü hayalet ve savaş hikâyelerinin dışında birçok şiir de kaleme almıştır. Karanlığın Kahkası adıylaTürkçe’ye çevrilen Fantastic Fables isimli eseri ironik bir grotesk stil barındırır ve zamanı için öncü bir stile ve biçime sahiptir. Bir gazete serisi olan ünlü eseri Şeytanın Sözlüğü, The Devil’s Dictionary, ise 1906’da kitap olarak basılmıştır.
Ekim 1913’de İç Savaş’taki muharebe alanlarına yapılacak bir tura katılmak için Washington D.C.’den ayrıldı. Aynı yıl Meksika’ya geçti. Bir arkadaşına yolladığı 26 Aralık 1913 tarihli mektuptan sonra ‘yok oldu’. Nasıl, neden ve ne zaman kaybolduğuna dair bir bilgi olmadığı gibi ne zaman öldüğüne dair de kesin bir bilgi yoktur. Araştırmacılar Aralık 1913’te veya 1914 yılının başlarında ölmüş olduğunu ileri sürmüşlerdir. 1916 yılında öldüğüne dair iddialar da mevcuttur.