Yazar:
Octavia E. Butler
Çevirmen:
Pırıltı Onukar
Tahmini Okuma Süresi:
27 sa. 53 dk.
Sayfa Sayısı:
984
Basım Tarihi:
Nisan 2023
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Orijinal Adı:
Seed to Harvest
Orijinal Dil:
İngilizce
ISBN:
9786052651346
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Selamlar!
Bugünün kitabı, daha önce Xenogenesis Üçlemesi’ni okuyup çok sevdiğim Octavia E. Butler’ın Örüntücüler Dörtlemesi’ne adını veren Tohumdan Hasada. Tek kitap halinde basılan ve bilimkurgu klasiklerine eklenen kitabı 
Aylin Büyüksavaş ile bir çırpıda okuduk.
Gücün egemen olduğu bir toplumda telepatik zihin kontrolünü de içeren bir konuya odakla başlıyor ilk kitap olan Yabani Tohum. Liderliği ve etkisi altına almayı seven, insan bedenini ele geçirebilen 3750 yaşındaki Doro ile iyileştirici güce sahip olan ve herhangi bir insana ya da hayvana dönüşebilen Anyanwu arasındaki sürtüşmeleri ele alıyor yazar. Bu sayede; güç, şifa yeteneği ve kendi halkına hükmeden bir ata kavramını işliyor. Güçlü bir siyahi kadın olan Anyanwu ile de Afrika’daki efendi-köle ilişkisini ele almayı unutmuyor.
Serinin ikinci kitabı olan Zihnimin Zihni ile birlikte Örüntücüler’in nasıl ortaya çıktığını ve efendiye başkaldırının nelere yol açacağını görüyoruz. Paranormal yetenekler, aktif bir telepatik ilişki ve bu sayede oluşturulan yeni bir toplum göze çarpıyor. Derken üçüncü kitaba öyle iyi bir yerde geçiyoruz ki Clay’s Ark bizi şok ediyor. İnsan hayatını tehdit eden, bedeni ele geçirerek hastalığa neden olan bir mikroorganizmanın bulaşını ve yayılmasını anlatıyor Butler burada. Salgının dünyaya yayılmasının yol açacağı şeyleri düşünerek bitiriyoruz üçüncü kitabı.
Son kitap olan Örüntübaşı ise tüm seriyi birbirine zekice bir kurgu ile bağlayan şahane bir bitiriş oluyor. Dünya; Örüntücüler, onların köleleştirdiği dilsiz insanlar ile düşmanları olan salgından etkilenen Clayark’lar olarak ikiye ayrılıyor. Toplum yapısı bu ayrımdan nasıl etkilenir sorusuna cevap arıyoruz karakterlerle birlikte. Sınıfsal çatışma ve bölünmenin en iyi anlatıldığı kısımdı son kitap bu nedenle.
Bireysel ve
Aylin Büyüksavaş ile bir çırpıda okuduk.
Gücün egemen olduğu bir toplumda telepatik zihin kontrolünü de içeren bir konuya odakla başlıyor ilk kitap olan Yabani Tohum. Liderliği ve etkisi altına almayı seven, insan bedenini ele geçirebilen 3750 yaşındaki Doro ile iyileştirici güce sahip olan ve herhangi bir insana ya da hayvana dönüşebilen Anyanwu arasındaki sürtüşmeleri ele alıyor yazar. Bu sayede; güç, şifa yeteneği ve kendi halkına hükmeden bir ata kavramını işliyor. Güçlü bir siyahi kadın olan Anyanwu ile de Afrika’daki efendi-köle ilişkisini ele almayı unutmuyor.
Serinin ikinci kitabı olan Zihnimin Zihni ile birlikte Örüntücüler’in nasıl ortaya çıktığını ve efendiye başkaldırının nelere yol açacağını görüyoruz. Paranormal yetenekler, aktif bir telepatik ilişki ve bu sayede oluşturulan yeni bir toplum göze çarpıyor. Derken üçüncü kitaba öyle iyi bir yerde geçiyoruz ki Clay’s Ark bizi şok ediyor. İnsan hayatını tehdit eden, bedeni ele geçirerek hastalığa neden olan bir mikroorganizmanın bulaşını ve yayılmasını anlatıyor Butler burada. Salgının dünyaya yayılmasının yol açacağı şeyleri düşünerek bitiriyoruz üçüncü kitabı.
Son kitap olan Örüntübaşı ise tüm seriyi birbirine zekice bir kurgu ile bağlayan şahane bir bitiriş oluyor. Dünya; Örüntücüler, onların köleleştirdiği dilsiz insanlar ile düşmanları olan salgından etkilenen Clayark’lar olarak ikiye ayrılıyor. Toplum yapısı bu ayrımdan nasıl etkilenir sorusuna cevap arıyoruz karakterlerle birlikte. Sınıfsal çatışma ve bölünmenin en iyi anlatıldığı kısımdı son kitap bu nedenle.
Bireysel ve
Örüntücüler Dörtlemesi'ni oluşturan 4 kitabın tek ciltte toplandığı Tohumdan Hasada; fantastik, bilimkurgu ve distopya türlerinin özgün bir kurgu çerçevesinde harmanlandığı yapısı, yazarın su gibi akan büyüleyici anlatımı, ırkçılığa, kadının toplumdaki rolüne, insanlığın güç arayışına, şiddet eğilimine, keşfetme ihtiyacına göndermeleri ile çok beğendiğim ve iz bırakan kitaplar arasında yerini aldı. Büyüleyici yeteneklere sahip insanlar, farklı toplumsal yapılardan oluşan medeniyetler, insanlığı tehdit eden organizmalar, güçle belirlenen hiyerarşik yapılanmalar gibi unsurlar; 4 kitabı birbirine bağlayan etkileyici bağlantılar ve yaratıcı fikirler ile birlikte sunuluyor.
Yabani Tohum; 3750 yaşında olan ve dokunduğu insanların bedenlerini ele geçirme yeteneğine sahip Doro ile başlıyor. Doro, özel yeteneklere sahip insanları hissedip, onların yaşadığı yerleşim yerleri oluşturmakta ve soylarının devamını sağlamaktadır. Bir gün biçim değiştirme, vücudunun içsel mekanizmasını güçlendirebilme ve bu sayede şifa verebilme yeteneğine sahip olan Anyanwu ile tanışır. 300 yıldır hayatta olan Anyanwu ile tanışıklığı ve birbirlerine yönelik çatışmalı duyguları, insan yaşamına dair bakış açısını değiştirecektir.
Zihnmin Zihni, Doro'nun çocuklarından Mary'nin gelişen telepatik yeteneklerinin etkisi ile çevresinde inşa ettiği topluluğu ve gelişimlerini işliyor.
Clay's Ark; Proxima Centauri'den gelen ve insan bedenini istila eden yabancı bir organizmanın davranış ve bedeni değiştirerek yayılmasını ve giderek büyüyen salgını konu alıyor.
Örüntübaşı; telepatik güçlere sahip bireylerin kurduğu zihinsel bir ağ olan örüntüyü ve kurulan toplumsal yapıyı işliyor. Dünya artık örüntücüler, onların hakimiyetindeki dilsiz adı verilen telepatik olmayan insanlar ve salgın dolayısı ile değişmiş
Tohumdan Hasada, siyahi ilk bilimkurgu kadın yazar Octavia E. Butler’dan okuduğum 2.kitap. İlki üçleme olan Lilith’in Dölü’ydü ve aşırı beğenmiştim ama bu kitap bana biraz zorlama gibi geldi.
Dörtlemenin ilk 2 kitabı tohumların hikayesi, sonraki 2 kitabı da hasatların hikayesi. Tohumlardan biri Anyanwu diğeri de Doro. Anyanwu şekil değiştirebilen şifacı bir varlık. Doro ise bedenden bedene geçerek can alan ve hayatta kalabilen bir “şey”. Bu kadar kolay can alabildiği için de kolayca korku cumhuriyeti kurabilmiş yüzyıllarca. Biri can alan biri can veren olduğundan yıllarca savaşsalar da ölmeyen sadece ikisi olduğu için bir noktada birleşmeye karar verirler. Bu noktada da 3.ve 4.kitapların tohumları ekilir ve hasada geçilir. Hasat kısmı daha şiddetli ve aksiyonlu olmasına rağmen bana zorlama gibi geldi o yüzden çok sıkıldım. Keşke 2 kitapla kalsaymış dedim.
Kitapla kalın.
*Spoiler uyarısı.
Tohumdan Hasada, çok geniş bir zaman dilimini ve çok fazla karakteri ele alan katmanlı bir roman. "Yabani Tohum"da Doro ve Anyanwu'yu görüyor ve Doro'nun kendi ırkını yaratma projesinin nasıl işlediğini, genel ahlaka uygun olup olmadığını sorgulayarak, anlıyoruz.
"Zihnimin Zihni"nde ise Doro'nun filizlendirdiği tohumların, kızı Mary tarafından nasıl hasada dönüştürüldüğünü. Bu bölümde teslis inancı göze çarpıyor: Doro Tanrı'yı; Doro'nun kızı Mary Meryem'i; Mary'nin oluşturduğu ırk ise yeni çağın başlangıcını, insanlığın kaderinin değişimini, yani İsa'yı temsil ediyor diyebiliriz.
"Clay's Ark" bize örüntücülerden uzak bir hikayeyi, bir yıldız gemisinin Dünya'ya getirdiği yenilmez salgını konu alıyor. Salgının tüm yeryüzüne yayılmaması için clayark gruplarının kendilerini soyutlayışı ama buna rağmen trajikomik bir şekilde salgının dünyaya yayılışına bayıldım.
Son kitap olan "Örüntübaşı"nda ise dünyayı artık salgından etkilenip genleri değişen clayarklar, Doro'nun hasatları olan örüntücüler ve örüntücülerin kölesi haline gelen ve 'dilsiz' diye hitap ettikleri normal insanlardan oluşmuş halde görüyoruz. Köleleştirilmiş dilsizler dışında diğer iki ırk elbette birbirleriyle savaş halindeler ve iki tarafın de birbirlerini suçlayıp öldürmelerinin sebebi şu: "Çünkü siz insan değilsiniz!"
Kendini bir çırpıda okutan bir kitap Tohumdan Hasada. Yeri geldiğinde bazı mesajlar da veriyor elbette ama olayların ve karakterlerin fazlalığı kitabın derinliğine balta vurmuş gibi. İlk iki kitapta karakterler az çok bağlılar evet, ama son iki kitapta birbirinden bağımsız yüzeysel olayları görüyoruz. Önemsiz gibi görünen ama benim için önemli bir detay: kitapta hiç tarihçi yok! Üçüncü ve dördüncü kitapta kimse koskoca bir ırkın kurucuları olan Doro ve Mary'den, yani Tanrı ve Meryem'den
Tohumdan HasadaEdebiyat & Roman
Octavia E. Butler, gelecekteki toplumlar ve insanüstü güçler hakkında bilim kurgu romanlar kaleme alarak bu türde erkek yazarların egemen olduğu bir dönemde hem kadın hem siyahi olarak öncüler arasına girmeyi başarmış Amerikalı siyahi bir yazar. ABD tarihinin en önemli başlıklarından olan köleliğin etkisiyle Butler’ın yaşadığı ayrımcılık, eserlerinde belirgin şekilde yer alıyor. Okuma sırasında, kitabın tür ve konusunu yazarın nasıl belirlediğini düşünürken yakalıyorum kendimi yine. Örneğin Butler, on iki yaşındayken “Devil Girl from Mars” filmini izledikten sonra zihninin farklı şekilde işlemeye başladığını fark etmiş. “Tohumdan Hasada” dört kitabın bir araya getirildiği sonu hiç gelmeyecekmiş hissi veren ve okuması hiç de kolay olmayan 984 sayfalık bir roman. Birbiriyle sürekli mücadele eden eserin iki baş karakterini ABD’nin asırlara yayılmış siyah-beyaz kavgası olarak düşünmek için iyi nedenlerim var. İşte eserden bir alıntı: “Elbette bazıları kaçmayı başaracak ve sıradan insani korkularla ömürlerini sürdürebilecekti.” (s.289)
Yazar Hakkında
Octavia E. ButlerYazar · 6 kitap
Octavia E. Butler, 22 Haziran 1947 yılında Pasadena, Kaliforniya, ABD'de dünyaya gelmiştir. Afrikalı-Amerikalı Bilim Kurgu Yazarı, Octavia E. Butler hem Hugo hem de Nebula ödüllerinin çoğuna sahip olmuştur.
1968 yılında Pasadena City College'yi bitirmiştir. 1995 yılında MacArthur Bursu alan iki bilim kurgu yazarı olmuştur. Octavia E. Butler, 24 Şubat 2006 yılında lake Forest Park, Washington, ABD'de hayatını kaybetmiştir.
