Puan
810 üzerinden
salman rüşdi’nin utanç romanına başlarken büyülü bir dünyanın içine çekildim. anlatıcı zaman zaman araya girse de beni hiç rahatsız etmedi; aksine sanki hikâyeyi birlikte kuruyormuşuz gibi bir his verdi. roman, hayali bir ülkede (pakistan’a çok yakın bir politik atmosfer) geçiyor. aileler, diktatörler, sürgünler, aşk hikâyeleri, utançlar ve büyük politik oyunlar iç içe örülüyor.
başlarda özellikle belkıs’ın hikâyesine yaklaşana kadar atmosfer çok güçlüydü. onun çocukluğu, kadınların aynı odada yatıp gece sıralarını beklediği sahne mesela… iç burkan bir bölümdü. roman, kişisel hikâyelerle politik yapıyı öyle bir kaynaştırıyor ki, bir noktaya kadar katmanların arasında dolaşmak çok zevkliydi.
ama ortalara geldiğimde karakterlerin sayısı arttıkça kafam karışmaya başladı. her bölümde yeni biri, yeni bir geçmiş, yeni bir siyasi bağlantı ortaya çıkıyor. olay örgüsü biraz dağılmış gibi hissettirdi; karakter bolluğu yüzünden zihnim yoruldu. bu yüzden bazen yazarın odak noktasından uzaklaştığını hissettim. üslubunun güzelliğine ve anlatılanların çarpıcılığına rağmen ikinci yarıda okurken zorladım.
kurgudaki alegoriyi de tam anlamıyla çözemediğim için ikinci okumayı hak eden bir eserdi benim için.
Yazarların başına bela olan yasaklanmış kitaplarla ilgili bir makaleyi okuyana dek Salman Rushdie'nin adını hiç duymamıştım. Oysa Rushdie'nin kaleminden çıkan Şeytan Ayetleri isimli kitap zamanında islam ülkelerini birbirine katmış. Yakın bir zaman sayabileceğimiz 90'ların sonlarında ortalık yatışmaya başlamış. Yaşımı hesaba katacak olursam kasırganın beni es geçmiş olması gayet normal.
Hatırlayacak olursanız -yine yakın tarihte- Hz. Muhammed'i konu alan -yanılmıyorsam- Fransız karikatüriste de benzer tepkiler gelmiş, islam alemi ayağa kalkmıştı. Karikatüriste yapılan suikastler, etrafındaki tanıyıp tanımadığı birçok insanın bundan zarar görmesine neden olmuş, meslek arkadaşlarının öldürülmesine yol açmış, kısacası hayatını cehenneme çevirmişti. Okuduğum bir yazıda şimdilerde koruma altında hayatı eve, duvarların içine hapsolmuş, izole bir şekilde yaşamını sürdürmeye mahkum edilmişti.
Karikatür olayına değindim ki insanların inançları konusunda ne kadar hassas olabildiğini, inançlarının her şeyden bin adım önde geldiğini, bu uğurda canlarını verip can almaktan sakınmayacaklarını hatırlamakta fayda var. Hem böylece Salman Rushdie'nin Şeytan Ayetleri'nden sonra vuku bulan kaosu da daha iyi anlayabiliriz. Kitabın Hz. Muhammed'e hakaret olduğu hükmüne varıldıktan sonra, kitaplarının islam ülkelerinde yasaklandığını, yayıncılara ve çevirmenlere suikastler düzenlendiğini, yazar hakkında katli caizdir diye fetva verilip kellesine ödül konduğunu da belirtmeden geçmeyeyim.
Asıl okumak istediğim kitabı elbette Şeytan Ayetleri'ydi ancak iblisin eseri olmakla damgalandığı için kitaba ulaşmak imkansız gibi görünüyor. Bu yüzden Salman Rushdie ile tanışmak için politik bir peri masalı olan Utanç kitabını seçtim. Kitaplarının bir'den fazla ödüle layık görülmesine şaşmamalı. Tıpkı
Reklam
Geceyarısı Çocukları’ndan sonra ikinci Salman Rushdie kitabım oldu Utanç. Salman Rushdie’nin fikirlerini ve bunları anlatma biçimini çok seviyorum, hem çok zeki ve hayalgücü çok zengin, hem de kalemi çok güçlü bir yazar olduğunu düşünüyorum. Utanç’ta, Pakistan’daki (her ne kadar isim vermese de) birkaç siyasetçinin yaşantısı üzerinden yine ülkesinin acılarını anlatıyor bize. Önce Hindistan-Pakistan bölünmesi, ardından askeri darbe ve Bagladeş’in kopmasıyla göçmen olmak, toprağından ayrılmak, geçmişini bir valize sığdırmak bir insan için ne demek bunları anlatıyor. Hırsızlıklar, yolsuzluklar, rüşvet, sansürler, adaletsizliklerle dolu siyaset, bunlardan hiç utanç, mahcubiyet duymayan siyasetçiler ve bu hissedilmeyen utancın namus, ahlak adı altında kadınların omuzlarına yüklenmesi, adeta faturanın onlara kesilmesi, Rushdie’nin yine o harikulade metaforları ve masalsı anlatımıyla aktarılmış. Tüm ahlaksızlıkların adeta ‘meşrulaştırıcı cila’ görevi gören katı kuralların arkasına gizlenmesini ve acısının kadınlardan çıkarılmasını atlamaması ve yine çok etkileyici şekilde anlatmasına da bayıldım Rushdie’nin. Kitabı okumadan önce biraz Pakistan tarihiyle ilgili bilgi edinmek faydali olacaktır. Salman Rushdie artık külliyatını tamamlamak istesiğim sayılı yazarlardan biri. Geceyarısı Çocukları’nı da Utanç’ı da çok ama çok sevdim, mutlaka tavsiye ederim.
#1001kitap~~~
Okunması gereken 1001kitap arasında diye aldığım okumakta zorlanırım diye korktuğum 1kitaptı ama öyle olmadı şükür...
Kesinlikle sakin kafayla okunması gereken (herkesin uyuduğu vakit gibi :-))) 1kitap... İlginç kurgusuyla ve 1-1iyle bağlı aileler üzerinden kadınlara dair ve dönem siyasetine sert çıkışları olan 1kitaptı...
Utanması gerekenlerin utanmadığı, toplum baskısıyla masumların utandığı durumları anlatıyor "Utanç"...
1i Ziya-ül Hak'a, 2si baba kız Bhutto'lara "hem benzeyen hem de benzemeyen" karakterlerin önemli roller üstlendiği bu kitap, yine "benzeyen ama tam da Pakistan denemeyecek" 1ülkenin tarihini, utanç duygusunun prizmasından anlatmaya girişiyor ki ayıbı, rezaleti, skandalları da içeren 1anlam katarak, "utanç", özellikle 2karakterde somutlanıyor: Utanmazlığın kişileşmiş hali Ömer Hayyam Şakil ile öteki insanların hissetmedikleri bütün utancı ruhunda yaşayan karısı Safiye Zeynep... Ve tüm karakterler üzerinden anlattığı 1tarih, toplum ve ahlak kitabı olan gerçekliğin hikayesi...
Çok çok severek okudum Salman okumaya başlangıç kitabı olabilir, herkese tavsiyemdir...
Bu eser yazarla tanışma kitabım oldu diyebilirim, daha öncesinde ismini dahi duymamıştım. Ama yazarın kalemi gerçekten başarılı, çok güzel bir politik roman. Tanınması gereken bir yazar kesinlikle. Ayrıca Hint romanı ilk defa okumuş oldum. Kitapta doğu-batı çatışması, bir iç çatışma hatta bi sevgi hikayesi bile geçmekte. İktidar uğruna her şeyi göze alan insanlar aslında ülkenin sonunu da getirmeye çalışmışlar. Yine kitapta kızlarının engelli olmasından dolayı utanan bir anne baba var. Kitabın diğer önemli karakteri Ömer Hayyam ise annelerinin tuhaf kararları yüzünden toplumun dışında kalmış biridir. Zaten utanç teması Ömer Hayyam üzerinden de işlenmiştir. Fakat tüm bu olaylara rağmen Ömer Hayyam kendini geliştirmeyi başarmış biridir. Pek politik roman sevmedigim için bu kitabı okurken ara ara bırakıp tekrar başladığım oldu. Fakat okunması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum, iyi ki de okumuşum bana çok şey kattı.
Reklam
Reklam