Yazar:
Mustafa Özdamar
Tahmini Okuma Süresi:
13 sa. 26 dk.
Sayfa Sayısı:
474
Basım Tarihi:
2008
Yayınevi:
Kırk Kandil Yayınları
ISBN:
9789758225507
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Al Burdan Yan (Yakan Dede)
Sedat Anar'ın muazzam bestesi YAK SİNEMİ ile tanıdım Yaman Dede'yi. Böylesi bir şiiri bilmiyor olmak ya da çok geç duymak hakikaten olacak iş değildi benim için. Sonrasında İbrahim Sadri'nin sesinden hayranlıkla dinlediğim GÖNÜL HUN OLDU ŞEVKİNDEN şiirinin de Yaman Dede'ye ait olduğunu görünce artık o tanışma kaçınılmaz oldu. Bunları yazmış bir şairin-aşığın tanınmıyor oluşu bu vatan için çok büyük kayıp. Düşünüyorum da hani dedelerimizin mezarını okuyamıyoruz diyen kişiler vardı. Hepimizin okuyabileceği şeyleri bile bilmiyoruz, okumuyoruz ama mezar edebiyatının en güzelini yapıyoruz. Bir gecede cahil bırakılmak bir yana doğrusu yanlışı bir kenara o tespitten daha kötü haldeyiz. Anı ve Hâtırât türünde hangi kitabı elime aldımsa buna şahit oldum.
Bu şiir-beste ile meshur olmak bir yana Yaman Dede'nin hayatı da insanı kendine çekiyor. Muazzam hayat hikayesinin detayını, eseri okumaya niyet edenlerin şevkine bırakıyorum. Asıl adı Diyamandi, -İngilizce, Diamond- elmas manasına geliyor. Ses benzerliği sebebiyle Müslüman-Türk olduktan sonra Yaman dede adını alıyor. Bana göre ses benzerliği kadar mana benzerliği de olmuş ki elmas, hem darbelere hem de zamana karşı yaman bir madendir. Diyamandi o kadar yanmış ki bazıları ondan Yanan Dede diye bahseder olmuş.
Kitaptan edindiğim asıl intiba öğretmen camiasında özel bir yeri olması gerektiğidir. Çünkü Diyamandi avukat iken Müslüman olduktan sonra mesleğini bırakıp öğretmen oluyor. Çünkü onun içinde yanan aşk ateşi, onu mahkeme salonlarına değil Mevlânânın beyitlerini haykırabikeceği Farça, Edebiyat derslerine çekiyor. O ateşi ile sönmüş kalplere bir aydınlık aşılamak derdine düşüyor.
Burada dikkatimi en çok çeken ikinci intiba ise hitabı. Kitapta mektup bölümü var. Öğrencilerine yazdığı mektupları içeriyor. Burada Ayten adında
Puan vermedi·474 syf.··
Beğendi
·2018 149. kitabı
·20 günde okudu
·Okunma: 06 Kasım 2018 00:28
’Sîne hâhem şerha şerha ez firâk
Tâ bigûyem şerh-i derd-i iştiyâk’’*
(İştiyâk derdini şerhedebilmem için, ayrılık acıları ile şerha şerhâ olmuş bir kâlp isterim.)
Gözyaşlarını tartan oldu mu hiç?
Kaç yıl eder, ruhu şakaklardan seyreden bir keder? Karanlıkta yastığın hangi ipliğinden sızacagını iyi bilen, tamı tamına iki damla, 'düşmekten' nasıl kurtulur?
Gözyaşlarınıza ağladınız mı hiç?Kirpikleriniz ellerinden kayıp giden serinliği yanaklarınıza ‘affet’ terennümüyle salıverdi mi?
Bu ferahlık, sonsuzluğa kanaat etmekse eğer, sır'rın burdan dönüşü yok!..
Dâgzâr olmadan, kalbi narın esvabına sarmadan, hüsranın zemzeminden hissedar olmadan, ne didene cefa eyle, ne de o zehri ruhsara sun!..
Yaman Dede, asıl adı ‘Diyamandi’
1887’de, yani 1 asır ,31 yıl evvel Talas’da Dünyaya geldi.
Müslüman bir ailenin çocuğu değildi Diyamandi, öğrenimine Rum Ortodoks mektebinde başladı.Kastamonu İdadi (Lise) sini(1901)ve ardından İstanbul Hukuk Fakultesi(1909)’ni bitirdi ve 25 yıl avukat olarak görev yaptı.Sonra ki yıllarda ögretmenliğin o sarnıcı billurlaştıran sahnesinde, körpe dimağları susuzluktan kurtarmaya azmetti ve çesitli okullarda Edebiyat, Türkçe ve Din Kültürü derslerine girdi..
Ruhuna ateşi düşüren, Mevlana’nın katrede bir âlem, âlemde bir katre olma recasıydı. Mesnevi derslerini almaya başladığında liseden birincilikle mezun olmuş bir delikanlıydı.
Hidayete yükselişini naif bir maharetle şöyle anlatıyor;
"Hidâyet nurunun alevden damlalar halinde gönlüme akması, sultanlar güzelinin (Hz. Mevlana) tatlı ve mübarek ismini işittiğim andan itibaren başladı. Ondan sonraki merhaleler baş döndürücü bir hızla birbirini takip etti.Merhalenin hangisinde oldum de,yeni bir alemde dogdum bunu ben de bilmiyorum."
Sonra ki yıllarda Diyamandi, artık ‘Yaman Dede’ adıyla anılan bir
Yaman DedeDin
Bizler bir can'ız Allah'ın veli kulları ise canandır. Can, canan ile bütünleşmezse o canın anlamı kalmaz. Bu kitabı okuyarak Allah 'ın dostu olan Yaman Dede yi yakından tanıma imkanı buldum. Mevlâna aşığı olan dede kaside ile hak yolunu bulmuş ve şiirleriyle beyitleri ile sevgisini ifade etmeye çalışmış. Yaman Dede'yi anlamak için okumak gerek onu. Öyle bir aşk ki ondaki kalbi iman alevi ile, Allah aşkı ile Peygamber aşkı ile Mevlâna aşkı ile yanmaktadır. "Bilmem ki bu nirana(ateşe) nasıl dayandım ya Rasulullah" ve "Cemâlinle ferahnâk et ki yandım ya Rasulullah" gibi kasideleri ile kendisinde var olan iman ateşini görmek mümkündür. Allah razı olsun Mustafa hocam Yaman Dede nin talebeleri ile de görüşüp böyle bir eser çıkarmıştır ortaya. Herkesin okuması gerektiğini düşünüyorum. Özellikle tasavvuf alanına ilgi duyanlar mutlak surette temin edip okumalı. Bizler alenen inancımızı yaşamaktan aciz iken Yaman Dede 40 yıl boyunca gizliden inancını yaşamak zorunda kalmış. Namazlarını kimse görmesin diye kenar mescitlerde kılarmış. Oruç tutarken ise gündüz eve gelmezmiş ki ona bir şeyler ikram edilmesin. Bu kadar uzun süre sahursuz oruç tutup ibadet etmiş yüce bir zât. Onu tanımaktan ve okumaktan kıvanç duydum. Onu tanımak adına vesile olan Nihat hocama da müteşekkirim.
Reklam
Yazar Hakkında
Mustafa ÖzdamarYazar · 43 kitap
Mustafa Özdamar 1946 yılında Konya Güneysınır'da dünyaya geldi. Konya ve Ankara İmam Hatip Liselerinde okudu. Erzurum Yüksek İslam Enstitüsününde iki yıl din ve dünya kültürü alanında eğitim aldı.
Mustafa Özdamar Milli Gazete'de köşe yazarlığı yaptı. Çeşitli dergi ve gazetelerde araştırma ve deneme yazıları yazdı. Seyir Defterinde kendi hayatını kaleme aldı. Evli ve 2 çocuk babasıdır.
