Yazar:
Tanıl Bora
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 33 dk.
Sayfa Sayısı:
231
Basım Tarihi:
Nisan 1995
Yayınevi:
Birikim Yayınları
ISBN:
9789755160023
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Balkanların benim ve çoğu insan için gözbebeği sayılan ve bir dönem dünyanın imrenerek baktığı Yugoslavyanın kuruluşunu, acılarını, yükselişini, ve dağılış sürecini gayet iyi ele alıyor kitap. Bulduğum tek kusur Sovyetlere bakış açısı sanırım 3.yol en çok Sovyet rejimini rahatsız etmiştir zannımca, bunun dışında kitap basıldıktan sonra dahi Yugoslavya topraklarının yeni sorunlar yaşamış olması kitabın güncelliğini sekteye uğratsada Yugoslavya hakkında araştırma yapıyorsanız kesinlikle okumadan geçmemek gerek.
Tanıl Hoca'nın tanımına laf söylemek bize düşmez. Her ne kadar milliyetçilik, Fransız devrimi ile kendisine siyasi politik alanda yer bulsa da, milliyetçilik belki kent veya kabile(Dubrovnik erken dönem Hırvat Rönesans aydınları)düzleminde, devrimden önce bu topraklarda çoktan yeşermişti. Yugoslavya'nın milliyetçilik üzerinden öyküsü olan bu değerli çalışmayı bu bağlamda milliyetçilik bumerangı diye de görmek mümkün olabilir. Tez-anti Tez diyalektiğinde hep karşıtlarını doğurarak ilerleyen milliyetçilik, nihayetinde gelip aslî toprağına uğramayı ihmal etmemiştir. Esasen milliyetçilik konusunda da her yol Paris'e değil Roma'ya doğru gider. Bu bağlamda Roma yanındaki Dalmaçya kıyıları, kendi evlatlarını yiyen devrim niteliğinde milliyetçiliğin acı tadına bile bile bakmışlardır. Kimse onları provake etmemiştir.
TitoTarih
Bir önder/lider/figür/karakter (ne derseniz adına) etrafında birleşen, büyüyen ve yıkılan ülke Yugoslavya.
Tito sadece Yugoslavya için değil halen dahi tüm balkanlarda saygı ve özlemle anılan kişilerden biri.
Tito’nun ardından sonun başlangıcına giren ve sancılı bir süreçle dağılan bu ülke için yazılmış güzel kaynaklardan.
İyi okumalar.
Yugoslavya’nın tarihi; kuruluş süreci, kurucu unsur devletlerin söylem ve eylemleri, dış ülkelerin süreçteki rolleri, kurtuluş savaşı ve Tito’nun liderliğinin kısa bir yansımasını yansıtan bir eser. Tarihsel süreç içerisinde yaşanan bütün gelişmeleri kronolojik bir şekilde karşılaştırmalı bir söylem analiziyle de güzelleştirmeye çalışılan eserde, Tito’nun devlet içi ve dışarıda var olan sorunlara karşı izlemiş olduğu politik manevralara ayrı parantez açılmaktadır. Kendini Doğu Blokunun babası olarak kabul ettiren Stalin’in Yugoslavya’ya karşı karşıt söylemi ve ötekileştirme modeline de uzunca yer veren yazar, bunun neticesinde Tito’nun dünyada üçüncü bir seçenek olarak kabul edilen “Bağlantısızlık” hareketinin dengeleme politikasına da dikkat çekmektedir. Diğer komünist rejimlerin sırt çevirmesine rağmen Sosyalizmde farklı bir parantez açan Yugoslavya, özellikle çok etnikli, çok dili, çok kültürlü ve çok dinli günümüz dünyasına örnek olmuştur. Fakat, ülkenin ortak paydası olan Tito’nun ölümü sonrasında bastırılmış milliyetçi duyguların özellikle “üstünlük kompleksi” ve “geçmiş mazi” söylemlerinde vücut bulması, ülke içinde “kardeşlik birlik söylemi yerini düşmanlıklara bırakmıştır. Bunun yanı sıra ekonomik istikrarsızlık ve dış devlet müdahalesi döneme damgasını vuran Yugoslavya rüyasının, kabusa dönüşmesine zemin hazırlamıştır. Sırpların da tarihsel süreçten gelen “üstün ırk” söylemini, eyleme geçiştirme kompleksi; zaten karışık olan durumun daha da karışarak bir soykırıma sürecine dönüşmesine etki etmiştir. Bu da devlet kuruluş sürecinde sırt sırta savaşan halkların yaşanan güzel günleri bir çırpıda silmelerine ve beraber göz göze geldikleri komşularının bu sefer gözlerini çıkarma ruh haline bürünmelerine neden olmuştur. İnsanlarda yaşanan bu değişimin, sırasını
Ekim 1991 tarihli kitap, güney (yugo) Slav halklarının kısa bir tarihçesini verdikten sonra, 1.Dünya Savaşı'nın ardından kur(dur)ulan Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı'nın önce Yugoslavya Krallığı'na ve 2.Dünya Savaşı'ndaki Alman-İtalyan işgalinin ardından Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'ne dönüşümünü ve esas olarak bu ülkenin 1945-1991 dönemini konu ediniyor. Tanıl Bora, Yugoslavya'nın parçalanmasındaki kilometre taşlarına değinirken son derece akıcı bir üslup kullanmış, bu bakımdan konusu itibarıyla ağır olmasını beklediğim kitap aksine okuru hiç yormuyor. Kitabın, benim gözümde, tek eksiği 1991'de yazılmış olduğu için (Kosova kriziyle birlikte) 2000lere kadar devam süreci kapsamaması.
Yazar Hakkında
Tanıl BoraYazar · 22 kitap
1963'te Ankara'da doğdu. İstanbul Erkek Lisesi'nin ardından 1984'de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. 1984-87'de Yeni Gündem'de gazetecilik yaptı. 1988-89'da Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi'nin yayın kurulunda yeraldı. Birikim dergisinde editörlük; Toplum ve Bilim dergisinde yayın yönetmenliği yaptı.
1988'den beri İletişim Yayınları'nda araştırma-inceleme dizisi editörlüğünü yürütmekte, üç aylık sosyal bilimler dergisiToplum ve Bilim dergisinin yayın yönetmeninliğini yapmakta, Birikim dergisinde yazmaktadır. Ek olarak, Radikal Gazetesi'nde haftalık futbol yazıları yazmaktadır.
