Fatih KERİMİ
Çağrı Yayınları
İstanbul, 2001
144 sayfa
ISBN: 975-454-043-08
8 TL
Fatih Kerimi'nin Avrupa Seyahatnamesi, yakın dostu Şakir Efendi'yle birlikte 1899 yılının şubat ayında demir yoluyla yaptıkları; "hem ziyaret hem ticaret" anlayışıyla Batı Rusya, Almanya, Belçika, Fransa, İtalya, Sırbistan, Bulgaristan ve İstanbul üzerinden deniz yoluyla Kırım ve tekrar memleketleri Orenburg'a dönmeleri sırasındaki seyahatlerinin gözlem ve yorumlarını konu alır. Avusturya. Tatar edebiyatının 20 yüzyıldaki önemli kalemlerinden olan Fatih Kerimi, seyahatnamesiyle: Müslüman bir Tatar Türk'ünün gözünden 19. yüzyılın sonu itibariyle Britanya dışındaki önemli Avrupa ülkelerinin ve Avrupa'daki egemen anlayışın fotoğrafını çekmiş; okuyucuya Avrupa ile -Tatar Türkleri özelinde- Müslümanlar arasında mukayese yapma imkanını sunmuştur. Bunu da oldukça başarılı bir şekilde yaptığı aşikar bir biçimde görülmektedir.
Fatih Kerimi 1870 yılında Tataristan’da doğmuştur. İlk eğitimini köyünün mollası olan babasından almış, ardından 11 yıllık bir medrese öğrenimi görmüştür. 1890’da okumak için İstanbul’a gelen Kerimi, Ahmet Mithat Efendi’nin yardımıyla Mekteb-i Mülkiye’ye girmiştir. Burayı bitirdikten sonra Kırım’ın Yalta şehrinde iki yıl öğretmenlik yapan Kerimi Orenburg’da ceditçilik anlayışına sahip öğretmenlerin yetişmesi için eğitim vermiştir. Babası tarafından Orenburg’da açılan matbaanın başına geçmiş ve toplamda 1 milyona yakın gazete ve derginin basılmasına katkıda bulunmuştur. Rusya Müslümanlarının sosyal ve siyasi hayatında önemli katkılar yapan Kerimi hem gazetecilik, hem muallimlik, hem matbaacılık hem de müfredat programcılığı yapmak suretiyle 19 ve 20. Yüzyılda Rusya Müslümanlarının aydınlanmasını ve bilinçlenmesini sağlamak için her türlü baskıya rağmen çalışan aydınlar