Ebru TÜRKEŞ CAN
@kitapiptilasi
Endazesi ayarsız mizansız ayardayım
Asra yemin olsun ki zararda ziyandayım
Felsefe, hayallerin gerçeklere egemen olma savaşıdır.
Şiir, bir kişinin yeniden düzenlediği bir dünyadır.
Kişi, bir şiir yazmakla, ya bir yeni dünyanın temeline bir temel taşı koyar, ya da temelinden yıkılması gereken bir eski dünyaya bir sapan taşı atar - bu iki 'taş' arasında da bir fark yoktur.
Şiirlerde, dünyalar teraziye konulur, tartılır...
Dünyanın değerini belirleyen, şiirdir.
Şiir, varolan gerçekleri, hayalin hizasına sokan komuttur.
Bir tek şiir, sahiden yazılınca, bütün gerçeklik yeniden yazılır.
Sahicilik taşıyan her şiir, gerçeklerin gerçekliğini en baş tan, yeniden sorguya çeker.
Şiir, gerçekliği, olmadığı gibi gösterirken, ona, nasıl olması gerektiğini buyurur.
Sahici bir şiir, kurulmuş bir gerçekliktir.
Felsefe dünyayı belirlemeğe ya da "değiştirmeğe"-her yönelişinde, kendinden önce sıraya girmiş olanı bulur önünde: Şiiri...
Felsefe, dünyanın gerçekliğini ararken, hep, şiirin gerçekliğini bulur-dünyayı kendisinden önce belirlemiş; onu ger çek kılmış olan, şiirin... Şiir dünyayı gerçekler -peşinden de felsefe gelir, "topallayarak": dünyayı düzenlemek için...
Şiirin gerçekliği, gerçekleri sorgulayan bir gerçekliktir.
Şiir, hayal ile gerçeğin yarıyolunda durur: hayal açısından bir gerçekliktir çünkü kendisi vardır; "orada"dır
Sayfa 86
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Yani: Felsefe en üst yanılgıdır...
Felsefe, bir durumsa, yapabileceğini yapabilecek durumu bekleyerek, hiçbirşey yapmadan durmaktır.
Felsefe, bir yapmaysa, yapabileceğini yapabilecek duruma gelene dek, hiçbirşey yapamamaktır...
Felsefe, başından da, en sonunda da, hep, olanaksızdır.
Felsefe, gerçekliğin olmak istemediğidir; çünkü felsefe, gerçekliğin olduğu gibi olmasını istemeyendir.
Philosophy is that which reality does not want to be; because philosophy is that which does not want reality to be what it is.
Philosophie ist das, was die Wirklichkeit nicht will, daß es sei; weil Philosophie das ist, das will nicht, daß die Wirklichkeit sei was sie ist
Felsefe, bir kişinin, şimdiki, o andaki, belirli bir durumunu, gelecek bütün zamanlar için geçerli kılma uğraşısıdır kendisi için de, bütün insanlar-insanlık'- için de...
Felsefe, kişiyi insan kılma uğraşısıdır.
Şiir ile felsefe, ikisinin de bulunmadığı yerde, buluşurlar
Felsefede yaratıcılık anları, hayal ile gerçeğin, tam eşitler olarak, kafa kafaya tokuştukları, çarpıştıkları, ve biribirlerini altedemeyerek, kendilerini eşit bir biçimde içeren ürüne yol açtıkları anlardır.
Sayfa 85
Felsefede alışılmış tasarım, felsefe yapan kişinin en bece-rikli olduğu yerin, kendi kişi yaşayan insan olarak başa-rılı olduğu bir alan olacağı... - Ya, tersini düşünsek: ya, ki-şinin felsefede en çok becerebileceği, kendi yaşamında hiç beceremediği ise?...
Örneğin, Platon bir despot olabilir miydi? - Hegel özgür olabildi mi? Marx 1917'ye katılır mıydı? - Nietzsche kendi yaşamına bir "Bengi Evet!" çakabildi mi; çakabilir miydi?...
Felsefe, kişinin kendi özel yaşamında en az becerebildiği; dolayısıyla da acısını en çok çektiği konuyla enlemesine-boylamasına uğraşmasının ürünüdür.
Felsefe, kişinin başedemediğiyle boğuşmasıdır.
Philosophy is to grapple with that which one cannot cope with-
Felsefe, zaten, başlangıçtan, olanaksızdır.
Felsefe, olanaksızı, en üst, en yüce olanaktır diye, denemektir.
Felsefe bir türlü olamayanı yapmağa çalışmaktır - ya da, hiç olmayacak olanı, olması gerekendir diye, oldurmağa çalışmak...
Sayfa 84
Kişinin belirli bir anda yaşadığı, hep hayalleridir-ya da, aldanmaları; gerçeklerini ise hep sonradan, çok sonradan, geçmişi olarak yaşar yani: Kişiyi belirleyen hep gerçekler olduğu halde, yaşadığı, hep, hayalleridir.
Kişinin yaşadığı gerçeklerdir, doğru; ama, gerçeklerini hep bir hayal kipi içinde yaşar - kişinin hayalleri gerçek değildir, doğru; ama, hayallerini hep bir yoğun gerçeklik duygusuyla yaşar - şimdi: hangisi 'gerçekten' gerçektir acaba?
Hayallerinde gerçekten direnen kişiye 'gerçekler ne yapabilir ki?
Sayfa 84
Ama, bir süre, hayallerini gerçek diye yaşayan kişi, yaşadıklarında neyin hayal neyin gerçek olduğunun farkına varınca, büyük bir sarsıntı yaşar -bu, hayal ile gerçek arasındaki savaştır: hangisinin hangisini sarsabileceğine karar verdirecek bir savaş...
Sayfa 83