d
Dil
89 üyeTakip
Dilbilim ve diller üzerine paylaşımlar.
7/10
2025 121. kitabı
Dil ve Medeniyet 
Ramazan Yazçiçek
"Dil, Din ve Medeniyet: Hatırlamanın Kıymeti Üzerine"
Bazı kitaplar vardır ki, okunurken zihinde yalnız kelimeler değil, zamanın derin kırılmaları da yankılanır. Ramazan Yazçiçek’in Dil ve Medeniyet kitabı, tam da bu yankının izini sürüyor.
Bir yandan kaybolan dillerin, koparılan köklerin yasını tutuyor; diğer yandan, direncin ve dirilişin kapılarını aralıyor. Bu kitap, dil/din, tarih/medeniyet ve iletişim ekseninde inşa edilmiş bir düşünce yolculuğu okuyucuya sunuyor. Kitaba 7/10 gibi güçlü bir puan vermemin sebebi de burada gizli: Evet, kitap genel hatlarıyla güzel ve kıymetliydi; özellikle Türkiye’deki harf inkılabı üzerine yapılan eleştiriler, altına imzamı atacağım türdendi. Bu bağlamda, yazarın kültürel kopuş ve dilin hafızayla olan ilişkisine dair söyledikleri, yer yer bir Cemil Meriç üslubunu andıracak kadar derindi. Nitekim sık sık Meriç’e yapılan göndermeler, bana adeta mini bir Cemil Meriç kitabı okuyormuş hissi verdi.
Öte yandan, eserin içinde belli belirsiz ilerleyen bir "anadilde eğitim" vurgusu vardı ki, burada durup düşünmem gerekti.Yazar, İslamcılık ve tevhid ilkesi adına bu meseleyi savunur görünse de, ben bu yaklaşımı doğru bulmadım. Bilhassa başka bir dili "anadil" olarak tanımaya kapı aralayan tavırlar, hem dil birliği hem de medeniyet şuuru açısından sarsıcıdır. Bu noktada, kitaptaki çizgiden ayrıldığımı açıkça ifade etmeliyim. Kitabın samimiyetini artıran bir başka unsur da, yazarın annesinden verdiği örneklerdi. İnsan, düşünsel meseleleri böylesi sıcak bir zemine oturttuğunda, soğuk teoriler değil, kalpten akan satırlar oluşuyor.
Bu da Dil ve Medeniyet’in kuru bir akademik metin olmaktan kurtulmasını, yer yer ruhla, yer yer yaşanmışlıkla nefes
Eski Türkçenin söz varlığı açısından oldukça zengin bir “nom bitig(dua kitabı,dinî kitap)”sayabileceğimiz bu çalışmada Uygur dönemi dini inanışlarından olan Mani dinine ait bir anlatı bulunmaktadır. “Kuanşi İm Pusar” adlı ‘but’un (tanrı,Buda vs.)adının söylenmesinin kişiye getireceği faydalar üzerine yazılmıştır.
Eserin önemli yönü,8-9.yy.Türkçesinin söz varlığını yansıtan birçok sözcüğü barındırmasıdır. Kitabın son bölümünde “fihrist” şeklinde verilen,anlamları ve farklı eklerle kullanımları da belirtilen sözlere yer verilmiştir. Bu sözcüklerin birçoğu yaşayan Türkçe içerisinde kullanageldiğimiz sözcükler.
Etimoloji alanıyla ilgili olanlar başta olmak üzere Türkçeye gönül verenlerin incelemesi gereken çalışmalardan biri.
Modern İbranicenin Atası Eliezer Ben-Yehuda
Dil ve İşgal
Hakk’ın taraftarı olduğunu iddia edenin, batılın destekçisi diye eleştirdiği kişi kadar fedakârlık yapmaması trajikomik bir mizansenden başka nedir? Hele attığı coşturucu nutuklar için seyirciden aldığı alkıştan başka ödülle tanışmamışsa henüz. Şecaatini ispat etme çabasıyla sayıkladığı onca küfür, batıla karşı takındığı öfkeyi söndürmekle kalıyorsa bir de. Aradan çıksın diye verdiği üç beşle infakı, dost meclisinde söyledikleriyle tebliği, haramla karşılaşmamak için yaptığı bir baş hareketiyle cihadı yerine getirdiğini zannediyorsa hem de… “Gerçek fedakârlık nedir, hakiki bağlılık neyi gerektirir, Hakk’a taraftar olmak için ödenmesi gereken bedel nasıldır?” sorularını sormak gerekmez mi ilkin o kişiye?
Bu video, fedakârlık ve gayrete talip olanlar için çekilmiştir: youtu.be/Ogz4HNCaGjUDil
Dil ve İşgal
Hakk’ın taraftarı olduğunu iddia edenin, batılın destekçisi diye eleştirdiği kişi kadar fedakârlık yapmaması trajikomik bir mizansenden başka nedir? Hele attığı coşturucu nutuklar için seyirciden aldığı alkıştan başka ödülle tanışmamışsa henüz. Şecaatini ispat etme çabasıyla sayıkladığı onca küfür, batıla karşı takındığı öfkeyi söndürmekle kalıyorsa bir de. Aradan çıksın diye verdiği üç beşle infakı, dost meclisinde söyledikleriyle tebliği, haramla karşılaşmamak için yaptığı bir baş hareketiyle cihadı yerine getirdiğini zannediyorsa hem de… “Gerçek fedakârlık nedir, hakiki bağlılık neyi gerektirir, Hakk’a taraftar olmak için ödenmesi gereken bedel nasıldır?” sorularını sormak gerekmez mi ilkin o kişiye?
Bu video, fedakârlık ve gayrete talip olanlar için çekilmiştir: youtu.be/Ogz4HNCaGjU
Kabul ediyorum azıcık uzun bir kitap :) Ama kitap hakkında şu yorumu yapabilirim sadece bu kitapla dilin geçmişine, geçmişteki incelenme şekillerine bazı filozofların dile olan ilgisine, dilin matematiğine , veya bi dilin öğrenilmesi gereken her detayına kısa değinmeler içeriyor. Uzun olabilir , çok fazla terim olunca artık yeter bırakıyorum diye cinnet geçirebilirsiniz ama şunu temenni ederim kitabı bitirdikten sonra dillere bakış açınız veya dile bakış açınız eskisi gibi olmayacak.
Neden olduğunu bilmiyorum ama büyük ihtimalle Yazarın samimi oluşundan bir çırpıda okuyuverdim kitabı. Bilgi kitabı okumayı sevmeyen kitap kurtlarına sesleniyorum ben de buram buram bilgi kokan kitapları sevmem ama bu kitap bir başka. Bi oturuşta bitirip Dil hakkında, onun edinimi hakkında çok şey öğreneceğinizi size garanti ediyorum!
Dile ilginiz varsa ilk önce okumanız gereken kitaplardan biri daha çok teorik bilgiler içeren ve dilbilim hakkında olsa da kitap. Okumanız için illa bi dilbilimci olmanız gerekmiyor gayet sade bir dille sizi şaşırtacak bilgiler yatıyor içinde;)
