Hanbelîlerin hocası ve mezhebin müceddidi, Ebû Ya'lâ Muhammed b. el-Hüseyin el-Ferrâ'dır (ö. 458 h.). Kendisine kadılık makamı teklif edildiğinde bundan kaçınmış, ancak ısrarlar neticesinde şu üç şartla kabul etmiştir: Resmi tören günlerine katılmamak, karşılama merasimlerine çıkmamak ve sultanın sarayına bilfiil gitmemek.
Kadı Ebû Ya'lâ, Ebü'l-Hüseyin el-Basrî'nin el-Mu'temed adlı eserine dayanarak Kitâbü'l-Ude'yi tasnif etmiştir. Bu eser, Hanbelî mezhebinde fıkıh usulü alanında yazılmış ilk kapsamlı/derli toplu kitap kabul edilir. Çünkü bu eser, İmam Ahmed'in usule dair görüşlerini aktarmaya ve bunların doğrudan nas yoluyla mı, işaretle mi yoksa ima yoluyla mı geldiğini satır satır takip etmeye büyük özen göstermiştir.
Yazar kimi zaman İmam Ahmed'den gelen farklı rivayetleri aktararak aralarında bir tercihte bulunur. Aynı şekilde, Ebü'l-Hasan el-Harazî, Ebü'l-Fazl et-Temîmî ve Gulâmü'l-Hallâl gibi günümüzde artık kayıp hükmünde olan erken dönem Hanbelî usul kaynaklarına müracaat ettiğini de açıkça belirtir.
Ebû Ya'lâ, Hanefî alimi Cessâs'ın usulünden ciddi şekilde istifade etmiş ve ondan çok etkilenmiştir. Buna şaşmamak gerekir; zira babası Hüseyin b. Muhammed (ö. 390 h.) Hanefî mezhebinin önde gelenlerinden olup fıkhı bizzat Cessâs'tan okumuştu. Ancak babası vefat ettiğinde Ebû Ya'lâ henüz on yaşındaydı.