Esma
@laylaslibrary
Öğrenci
İstanbul|Antalya
2003
78 okur puanı
Şubat 2024 tarihinde katıldı
İçimizdeki şeytanın, acizliğin ve iradesizliğin rahatsız edici bir şekilde romana dönüştürülmüş halini vermiş bize Sabahattin Ali. Rahatsız edici bir halde diyorum çünkü ciddi anlamda Ömer'e söylene, kıza okudum kitabı. Sürekli sinir etti beni, "Bırak şu çocuğu Macide! Bardağı taşırdı çoktan, bırak!" söylemlerimi duymuş, hissetmiştir bile artık Ömer... Taa ki o son 2 sayfasına kadar. Nasıl da şefkat duydum birden! Nasıl da baştaki laflarımı yuttum. Bu da Sabahattin Ali'nin kaleminin gücünü gösterdi bana.
Reklam
George Orwell’ın yazımını 1948’de bitirdiği eseri 1984; bir ütopya, hatta çevirmenimiz Celal Üster’in tabiriyle karşı-ütopya türündendir. Ve tesadüfi değildir ki dilimize çevirisi 1984’te yapılmıştır.
“Ütopya insanlığa sunulan bir “düş”tür. Karşı-ütopya ise bir “karabasan”.
Bu kitap totaliter bir rejimin kontrolü altında yaşayan bir toplumun hikayesini anlatır. Ana karakterimiz Winston, Parti’nin baskıcı yönetimi anlatında varlığını sürdürmeye çalışırken özgür düşüncenin, bireysel özgürlüğün ve gerçekliğin önemini sorgular. Ve 1984 romanı, otoriter rejimlerin tehlikelerine karşı bizleri uyarır. Şimdiyle bile çokça ilişkisi bulunan bu kitap gelecek dünyamıza karşı bi uyarıdır.
“Belki de, gelecek şimdi olduğunda artık çok geç olacağına ilişkin bir uyarı.” (s.348)
Kitapta, tarih kayıtlarına müdahale ve gözetim altında tutmalar ile Parti’nin gerçekliği nasıl kontrol ettiğini, vatandaşlarının algılarını yok ederek nasıl manipüle ettiğini okuyoruz.
“Bomboş bir adam olacaksın. Sıkıp içini boşalttıktan sonra, içine kendimizi dolduracağız." (s.277)
“Gerçeklik, bireyin her zaman yanılabilen ve kısa zamanda yok olup giden zihinlerinde değil, yalnızca Parti’nin ortaklaşa ve ölümsüz zihnindedir.” (s.269)
Kitabın bir diğer ana mesajını ise, Winston’ın partiye karşı hissettiği hoşnutsuzluk ve isyan duygularını, özgürlük arayışı olarak; Julia ile yaşadığı yasak aşk ile, Parti’ye ve dayattıklarına karşı bir isyan, bir mücadele olarak alıyoruz.
“Her şeye korku ve nefret karıştığı için, artık hiçbir duygu katıksız değildi. Sevişmeleri bir savaş, doyumun doruğuna varışları bir zafer olmuştu sanki. Parti'ye indirilmiş bir darbeden farksızdı. Siyasal bir eylemdi.” (s.141)
1984 beni çok etkileyen çarpıcı bir kitap oldu. Winston’ın karamsar duyguları, yaşadığı içsel çatışmalar ve
Keyifle ve bir çırpıda okuduğum bir roman oldu Kayıp Ağaçlar Adası, hatta yarısına kadar sesli kitap olarak dinlemiştim 7-8 ay önce. Bu yüzden tatlı bi bağ kurmuştum kendileriyle ama bi sebepten ötürü devam edemedim. Dönem sonunda ise aldım elime kitap halini.
Kitap hakkında çok akıcı olmadığı ve insanları hayal kırıklığına uğrattığı yönünde birkaç yorum görmüştüm fakat işler bende böyle işlemedi. Romanın sözlük anlamına gayet de uygun, akıcı bir işleyiş vardı. Ana karakterimiz -küçük kızımız- Ada ve İncir Ağacının köklerine değinen bu kitapta; bir Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk'ün sancılı aşk hikayesini, böylece Kıbrıs Barış Harekatı ve sonrasını okuyoruz. Aslında okuyoruz demek pek doğru olmaz çünkü kitabın tarihle olan ilişkisine gelince yanlı bir aktarım olmasa da yanlış anlaşılmaya müsait bir aktarım olduğunu görebiliriz. Şöyle ki Elif Şafak evrensellik adı altında yazan bir yazar, ve evet biz Türkler bu Kıbrıs krizini yakından biliyoruz ve bizi pek rahatsız etmiyor belki de. Ama evrensele hitap eden bir kitapta gerçeklerin gizlenmesi ve olayların birazcık farklıy-mış gibi gösterilmesinin bizleri ve tarihimizi üzdüğünü düşünüyorum.
Bunun haricinde gerçekten tadından yenmeyecek bir kitap kendisi. Gerek akıcılığı, gerek karakterleri, gerek olayların anlatımı, gerekse benzetmeleriyle; keyifli, film tadında bir kitap.
Bazen sadece kendimi iyi hissetmek, anlık olarak merak ettiğim kitabı alıp motive ve mutlu bi şekilde ayrılmak için kitap dükkanlarını gezerim. Öyle bir gündü. Ne kadar kitapların arasında dolaştım bilmiyorum. Kitapları incelerken önümden bir kadın hızlıca geçti. Elinde Rezonans Kanunu, arka kapağını okuyordu geçerken. Kendimi bildim bileli kişisel gelişim kitaplarını sevmem. Bana klişeleşmiş sözlerin toparlanıp kitap haline getirilmiş hali gibi gelirler. Önemli olan da bunları duymaktan çok işe koyulmak olduğundan gereksiz gelirler ve bu kitap hakkında da emin olmamakla beraber böyle bi tahminim oluştu. 'İnsanlar ne anlıyorlar ki bundan?' dedim kendi kendime. Önyargı :).. Ve rafların arasında gezinmeye devam ettim. Bi süre sonra:
- O kitap çok güzeldir. (Şöyledir... böyledir...)
+ İlk cümlesinden bile etkilendim, ilginç bir kitaba benziyor.
ile başlayan birbirini tanımayan iki kişinin sohbetini duydum. Ulan dedim neymiş bu kitap. Yanlarına gidip raflardan bi Rezonans Kanunu alıp sıyrıldım aralarından. Önyargımı kırıp direkt kasaya gittim 2 kitapla. Ve kitabı okudukça anladım ki, iyi hissetmek için girdiğim dükkanda enerjimle aynı titreşen o kitaba çekilmişim. İlk olayda da şüphelerim baskınken, ikinci olayla kalbim merak duygusuna bürünmüş :) Kitabı okuyanlar beni anlayacaktır.
Akıcı ve bir çırpıda okuduğum bir kitap oldu. Çevreme heyecanla okuduklarımı anlatıyorum hala, beraber üzerine düşünüyoruz ve etkileniyoruz. Aslında kitapta okuduklarımız bize çok yabancı şeyler değil. Günlük olarak çok duyduğumuz, çok maruz kaldığımız hatta bazen kullandığımız gelişim cümleleri. Ama kullandığımız, düşündüğümüz cümlelerin fizik ve kimya bilimindeki yerini ve sebebini öğrenince her şey yerine daha da oturuyor. Ve buna olan inancımız artıyor. Her nasıl bir fizik formülünü
Ana karakterimiz olan psikiyatristimizin eşiyle kaleme aldığı bu kitap, kendisinin karşılaştığı 15 ilginç vakadan oluşuyor. Beynimizin ve düşüncelerimizin, geçmiş yaşantımızın bizleri ne denli etkileyebileceğini görüyoruz her bir bölümde. Bazıları gerçekten ilginç ve öte vakalarken aralarında günlük bulduğum vakalar da vardı. Ama tabii, bunu eleştirebilecek kadar bir psikoloji birikimim yok… :)
Benim 12 günde okuduğuma bakmayın. Kitabın çoğunu dışarıda bir şeyleri beklerken ya da toplu taşımada okumama düşünürsek; alsında çok akıcı, dili basit, akıp giden bir kitaptı. Fazla bilmediğiniz psikoloji terimleriyle de karşılaşmıyorsunuz. Psikolojiye merak saranlar için başlangıç kitabı olabileceğini düşünüyorum. Biraz bilgi-birikim sahibi olanlar için çok basit kaçabilecek bir kitap kendisi çünkü. Pek tatmin olmasam da okuması keyifli ortalama bir kitaptı :)
