Bu hassas toplantıya çağırma görevine başlamak için din teriminin geçici bir tanımına sahip olmak işimizi kolaylaştırabilir. Çağdaş okurları daha en baştan ürkütmemeye en uygun görünen tanımı Michel Serres'ten ödünç alacağım:340
"Bilginler, din (religion) kelimesinin iki kaynağı veya kökeni olabileceğini söylerler. Birincisine göre, Latince bir fiilden hareketle: Bağlamak (relier) anlamına gelirmiş. [...] İkincisine göre, daha olası, kesin değil ama bir öncekine yakın: Toplamak, bir araya
getirmek, bağlı olmak, yol gitmek veya tekrar okumak anlamına gelirmiş. Ama dilin, dindarın karşısına onu inkar etmek için hangi yüce kelimeyi koyduğunu asla söylemezler: ihmal/gaflet (negligence). Dini olmayan kimse kendisine ateist veya inançsız dememeli, ihmalkar demelidir. İhmal kavramı zamanımızı anlamamızı sağlar:' (s. 81 .)
Bu aşamada din kelimesi, insanın değer verdiği, özenle koruduğu, dolayısıyla ihmal etmekten kaçındığı şeyi belirtmekten başka bir şey yapmaz. Bu anlamda, kolayca anlaşılacağı üzere, dinsiz bir kolektif yoktur. Ama başka kolektiflerin son derece önem verdiği ve sürekli özen gösterdiği birçok unsuru ihmal eden kolektifler vardır.
--------------------------------
340 Michel SERRES, Doğayla Sözleşme [Le Contrat naturel, 1990].
Sayfa 223 - Livera Yayınevi, 2025 Editions La Decouverte, Paris, 201 5, 2023 - 1. Baskı Kasım 2025