Türk ordusunun karşısında duramayacağını anlayan Li Shih-min öne çıkarak Kat Il-han'ı teke tek dövüşe davet etti. Kat-han güldü fakat cevap vermedi. Bunun üzerine Li Shih-min sinirle Shih-po-p'i'nin kanşısına gelip atının dizginini alarak yüksek sesle şöyle dedi: "Biz herhangi bir anlaşma yapmadık ama zor durumdaysan sana yardım edebilirim. Yoksa yeminini unuttun mu? Kanlı bir savaşla zafere ula sabilir misin?" Tölös hanı herhangi bir cevap vermedi fakat gerçek ten Li Shih-min'le gizli bir ilişkisi olup olmadığı, yahut bunun Türk hakanlarını birbirine düsürmek isteyen T'ang veliahtının kurnazca bir planı mı olduğu anlaşılamadıysa da, her halükarda o amacına ulaşmıştı.
765 Tarihi Panorama
Batı Avrupa terakki yolunda atağa kalkmış ve Roma papalığı ile birleşen Fransa kralı orada hegomonya kurmayı başarmıştı. Langobardlar, Avarlar ve saksonlar gibi bazı kalabalık nüfusa sahip devletler beyhude yere ona karşı çıkmışlarsa da, darmadağın edilmişler, 768 de tahta oturan Corlos Magnus kendinden önce T'ai-tsung Li Shih-min'in yaptığı gibi çok uluslu bir imparatorluk kurmuştu. Belki Carlos magnus'un bu denemesi başarısız olmuştu ama Avrupa'yı barbarlık devrinden alıpgeniş bir orjinal kültür yoluna iletmişti. Bu arada laba'dan Dinyeper ve Okla nehirlerine kadar uzanan gür ormanlarda ise önlerinde büyük bir gelecek duran Slavyan kabileleri güçlerini birleştiriyorlardı.
İşite çiçeklerle bezeli Uyguristan'ı çevreleyen dünyada durum bu idi.
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
765'te Çin dağıldığında Tarihi Panorama
Bir dönem kapandı! T'ang İmparatorluğu'nun çelik kafesi yırtılınca, birbuçuk asır o kafes içinde yaşayan halklar dışarı çıkarak dört bir yana dağıldılar. Çinde başlayan rönesans kendi orjinal kültürünü yarattı . Tibet, Budizm'i benimseyip güçlendirerek hem kendi halkına, hem de başka dinlerin propagandasını yapanlar karşı onu ileri sürdü. Yabancı kültürlerin etkisi altına giren Uyguristan öncelikle Maniheist "din ulularının" sonra Nesturi azizlerin, Budist bahşıların ve Müslüman mollaların sesine kulak astı. Daha önce savaşlarda oluk gibi akan kanlarla sulanan bozkır artık asude bir hayata çekiliyor ve âciz hanların yumuşak yönetimi altında hürriyet havasın tadıyordu..
Bu Arap askerlerinin soyundan gelenler hâlâ Çinde varlar
Li Sih-yiekendi düzenli ordularından başka Hotenliler, Sha-t'o Türkleri ve "kara gömlekli ta-sihihler" yani Abbasi Arapları'ndan beşbin kişilik ek bir güç daha toplanmıştı. Su-tsung da güneydeki yarı vahşi Manlar'dan yardım istemişti.
Gelmezler…
"T'ai Bige tutuk alçaklığından, iki asilden nirinin alçaklığından sen, benim kara halkım, ölüm ve felaketle karşı karşıya geldim. Fakat sen ölmek zorunda, azap çekmek mecburiyetinde değilsin!" dedim. "Gücünü ve desteğini yeniden bana ver!" Ama sonra da esefle şöyle devam ediyor; "Gelmediler!..."
Kül-tegin, Bilge Han ve Ongin Kitabeleri
her üç dikit de Türk milletinin geniş bir kitlesine seslenmektedir. Halkı ikna etmek maksadıyla bu mesajlarda hiçbir şeyin gizlenmemesi amaçlanmıştır. yani tarihi olayların sergilenmesi ve ajitasyon unsuru özellikle seçilmiştir. Bu yüzden T'ang-shu'da da paralel olayların zikredilmiş olması bizim için bilhassa değerli bir dayanaktır. Tahkik edildiği zaman da, dikitlerde zikredilen olayların yüzde yüzü değilse de, büyük kısmının doğru olduğu görülmektedir. Ajitasyon belgelerinde biraz sapma olması kabul edilebilir bir şeydir. Ancak bir husus özellikle belirtilmelidir ki, Türkler nezdinde "sözün gücü" gerçek bir güç olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla Türk toplumu parçalanmış ama ulus düşüncesi yine var olmuştur.