Mustafa Gökduman
@lvlustafa
…yerleşik düzenin konargöçerliğe göre koşulsuz üstünlüğü ve yerleşik olanın hareketli olan üzerindeki egemenliği dönemi büyük bir hızla sona yaklaşmaktadır. Konargöçerliğin toprak bağımlılığından ve yerleşik düzenden intikam alışına tanıklık etmekteyiz. Modernitenin akışkan döneminde ise yerleşik çoğunluk, toprağa bağlı olmayan, modern anlamda "konargöçer" seçkinler grubu tarafından yönetilmektedir. Yoldaki trafiği konar-göçerler için açık tutmak ve eskiden kalmış kontrol noktalarından sorunsuz geçişi sağlamak, politikanın ve ilk olarak Clausewitz'in de dile getirdiği gibi, "politikanın başka araçlarla yapılan uzantısı" olan savaşların üst amacı haline gelmiştir.
Denebilir ki günümüzde savaş, gitgide daha çok (Clausewitz'in ünlü sözünü uyarlayacak olursak) "küresel serbest ticarete başka yollarla destek olma" çabasına dönüşmekte.
Başlıca iktidar kurma tekniği kaçma, kaytarma, orada olmama, sakınmadır artık; düzen tesis etmek ve korumak oldukça külfetli olduğu için iktidar, her türlü bölgesel sınırlandırmayı, bu sınırlandırmanın sorumluluğunu üstlenmeyi ve sonuçlarına katlanmayı fiilen reddetmektedir.
Modernite tarihinin günümüzdeki durumuyla ilgili başka ne söylenirse söylensin, hepsinden de önce, post-panoptik'tir. Panoptikon'da önemli olan, yönetenlerin her daim "bizzat" kontrol kulesinde veya yakınlarında olmalarıydı. Post-panoptik iktidar ilişkilerinde önemli olan ise, ilişkide daha az hareket serbestisi olan tarafın kaderinin belirlendiği kumanda tablosunun başındaki insanların istedikleri zaman yerlerini terk ederek kimsenin ulaşamayacağı kadar uzağa gidebilme özgürlüklerinin olmasıdır.
Hiçbir kalıp, yerine yenisi konmadan kırılmadı; eski kafeslerinden kurtulan insanlar, yeni düzenin kullanıma hazır hücrelerinden birini seçme durumunda bırakıldılar. Bu hücreler, adına sınıf dediğimiz, mevcut ve olası tüm yaşam durumlarını birden içine alan ve gerçeğe uygun yaşam projelerinin ve yaşam stratejilerinin kapsamını (en az çoktan eriyip gitmiş feodal sınıflar [estates] kadar uzlaşımdan uzak bir şekilde) belirleyen sınırlardı. Özgür bireyleri bekleyen görev, yeni elde ettikleri özgürlükleriyle kendilerine uygun yeni hücreyi bulmak ve orası için iyi ve gerekli görülen kurallar ile davranış biçimlerini sadık bir şekilde uygulayarak uyum sağlamaktı.