Bir milletin tarihine ilişkin resmi, tasavvuru bilgiye değilde yalnızca övgü ya da sövgü içerikli duyguya dayanırsa o millet tarihteki yönünü bulamaz. Bu nedenle sık sık tekrar ettiğimiz üzere, tarih, ancak ve ancak geleceğe ilişkin projesi olan milletler için anlamlıdır; sadece sövenler için tatmin edici bir nostalji iken sadece sövenler için ise kurtulunması gereken bir yüktür…
Çünkü asıl marifet, yük altında ve hizmet esnasında sadık ve sağlam kalabilmektir. Yoksa çay sohbetlerinde ve edebiyat kürsülerinde kahramanlık satmak kolaydır.