Puan vermedi·157 syf.·
2026 27. kitabı
Bir yazarın ilk eseri çoğu zaman ya çıraklığının itirafı ya da olacaklarının habercisidir. İnsancıklar her ikisidir. Dostoyevski bu romanı 1846'da, yirmi dört yaşında yazdı. Belinski onu "yeni bir Gogol" diye ilan etti, Petersburg salonları genç adamı omuzlarına aldı, sonra bir yıl içinde yere bıraktı. Yirmi yıl boyunca Dostoyevski o ilk anın gölgesinde yaşadı; Suç ve Ceza gelene kadar adı bu kitapla birlikte anıldı. Şimdi geriye dönüp baktığımızda, gençliğin coşkusu sönmüş, gerçek görünür: *İnsancıklar* iyi bir roman değildir; ama büyük bir romandır. İkisi aynı şey değildir.
Hikâye basit: orta yaşlı, yoksul, alkol problemi olan bir devlet katibi Makar Devuşkin ile uzak akrabası olduğu öksüz genç kadın Varvara Dobroselova mektuplaşır. Aynı sokakta, karşı pencerelerden birbirlerini görebilecek mesafede yaşarlar. Makar maaşının önemli bir kısmını gizlice Varvara'ya gönderir; bunun karşılığında bir teşekkür, bir mendil, bir kitap, bir umut alır. Roman bu mektupların birikiminden ibarettir. Sonunda Bikov adlı zengin bir adam çıkagelir, Varvara'yı eski bir hesabı kapatmak için satın alır, taşradaki çiftliğine götürür. Makar yapayalnız kalır. Hikâye burada biter; ama hikâyenin yıkıcılığı tam burada başlar.
Dostoyevski'nin bu kitapta yaptığı şey Rus edebiyatına bir arketip kazandırmaktı: "küçük adam." Devlet katibinin paltosunu Gogol önce kendisi giydirmişti, ama o paltonun içine bir ruh yerleştiren Dostoyevski oldu. Gogol'ün Akaki Akakiyeviç'i acınası bir karikatürdü; Dostoyevski'nin Makar'ı acınası bir insandır. Aradaki fark devasadır. Çünkü Makar yoksuldur, ama gururludur. Yoksulluğunun farkındadır, üstelik gizlemeye çalışacak kadar gururludur, daha da kötüsü, bu çabasının boşunalığını bildiği için iki kat acı çeker. Romandaki en derin satırlar bu utancın etrafında
Dostoyevksi'nin 1846 yılında yayımlanan ve Rus edebiyat dünyasında kendini tanıttığı ilk romanı...
Makar Devuskin devlet memurluğu yapan, kiralık bir odada yaşayan, yoksulluk çeken bir adamdır. Uzaktan akrabası olan Varvara Alekseyevna'yı belli etmemeye çalışsa da sevmektedir.
Alekseyevna anne ve babasını erken yaşta kaybetmiştir, aile dostlarının yanında sığıntı şeklinde yaşayan, bir geliri olmayan, çoğu zaman hasta olan genç bir kadındır.
Devuskin elinde, avucunda ne varsa Alekseyevna'yı mutluk etmek, rahat ettirmek için harcamakta, ona hediye almakta, tiyatroya götürmektedir. Kendisi yırtık çizme giymekte, ayrı bir oda olmayan merdiven altında bir yerde kirada kalmakta, buranın dahi kirasını ödeyememekte, kimi zaman aç yatmaktadır.
Laf olmaması için Alekseyevna'yı görmeye dahi gitmemekte, mektuplarla haberleşmekte, fakat mutlu olması için elinden geleni yapmaktadır.
19. yüzyıl Rusya'sında yoksulluk içinde yaşayan, toplumda ezilen, aşağılanan bir memurun resmini çiziyor Dostoyevski.
Reklam
İnsancıklar, yoksulluk ve çaresizliğin kıskacındaki yaşlı bir devlet memuru olan Makar Devuşkin ile öksüz ve hasta genç bir kadın olan Varvara Dobroselova arasındaki dokunaklı ilişkiyi anlatıyor. Dostoyevski’nin henüz 24 yaşındayken kaleme aldığı ve kendisine büyük bir şöhret kazandıran bu ilk romanı, iki kahramanın birbirlerine yazdığı mektuplardan oluşuyor. Eser, toplumsal hiyerarşinin en alt basamağında hayatta kalmaya çalışan "küçük insanların" gururlarını koruma çabalarını, iç dünyalarındaki fırtınaları ve büyük fedakarlıkları muazzam bir şefkat ve psikolojik derinlikle gözler önüne seriyor.
Dostoyevski'nin bu romanında Makar Devuşkin karakteri yaşlı bir memur, yalnız bir hayat yaşar, son derece fakir ve apart gibi bir evde kira ödeyerek yaşamını sürdürür. Kaldığı ev daracıktır ve özgür bir yaşamı yoktur. Fakir ve eğitimsiz olduğu için acı çekmektedir. Varenka adlı genç ve yetim bir kadınla mektup arkadaşı olur, kadına karşı bir baba ve abi sevgisi hisseder, o kadına karşı mektuplarında çektiği toplumsal ve bireysel acıları vurgular. Bu her iki karakter yabancılaştıkları toplum içinde yaşadıkları bireysel yalnızlıklarını yazdıkları mektuplarla dile getirip bir nebze olsun karşılıklı olarak yalnızlık duygularını telafi etmeye çalışmaktadırlar.
Kitabın Rusça orijinal adı Bedniyı Lyudi yani Yoksul İnsanlar ama Türkçe'ye İnsancıklar olarak çevrilmiştir. İngilizce'de Poor Folk olarak piyasada satılıyor. Rusça'da zengin bogatıy demek, bogatıy kelimesi aynı zamanda Rusça'daki bog kelimesinden geliyor. Bog ise Tanrı demek. Yani zenginlere tanrısallık sınıfı biçiliyor. Rusça’da fakir anlamına gelen bednıy kelimesinin etimolojik kökeni ise felaket, musibet, dert, sıkıntı gibi anlamlara gelen Rusça’daki beda kelimesinden gelir. Bednıy kelimesi sadece fakir anlamına gelmemekle birlikte felakete uğramış bir zavallı anlamına da gelmektedir.
Güvercinim , Bir tanem
Kitabın neredeyse ilk yarısına kadar olan kısmı çok yavaş akarken sonrasında bir anda sizi içine çekip bir an önce bitirmeniz için meraklandırıp sürüklüyor. Makar Devuşkin ile Varvara Alekseyevna arasında olan aşkın koşullar hayatın zorlukları maddi imkansızlıklar nedeniyle gelişememesini anlatsa da ben buna tamamen katılmıyorum . Kitabın tamamında Varvara’nın kendini Makar’a tamamen kaptırmadığını, maddi açıdan ve sağlık problemleri nedeniyle geleceğini güvene alabileceği başka bir çözümü aradığını görüyoruz . Aynı zamanda Makar’ın da sürekli kendisini küçük görmesi özellikle Varvara’ya denk görmeyip onu çok üstün görmesi nedeniyle aslında yaşanabilecek en azından denenebilecek bir aşkı biraz platonikmiş gibi yaşadığını , kendi içinde çok yükseldiğini ama bu nedenle adım atmaktan hep çekindiğini görüyoruz . Aynı zamanda kendisi hayatını aslında iyi bir şekilde yaşama ihtimali varken maddi olarak Varvara’ya türlü destekler verip kendisini de çıkmaza sokmasınını da aslında ikisi arasındaki dengeyi sağlamaya çalışma iç güdüsüyle yaptığını düşünüyorum
İnsancıklar // #kitapyorumu
• Konusu •
Uzun yıllardır memurluk yapan hafif ihtiyarlamış Makar
Alekseyeviç'in uzaktan akrabası olan ve içten içe duygular beslediği
Varvara Dobroselova'yla olan karşılıklı mektuplaşmasını ve bu kadına
gösterdiği saygınlık çabalarını okuyoruz kitapta. Zihinsel ve mekânsal betimlemelerin yoğun fakat akıcı olduğu bu kitap asıl olarak toplumsal içeriklidir. Erkek karakterin toplumu tasvir etme şekli okuyucuya estetik bir haz sunuyor. Kitabın genel kısmı Makar Alekseyeviç'in yaşadığı geçim sıkıntısını anlatıyor. Bu kadar zor derecede geçinmesine rağmen eline geçen paradan bir kısmını mutlaka o kabul etmemesine rağmen Varvara'ya gönderiyor. Varvara ise dikiş işinden kazandığı para ile elinden geldiği kadar ona yardım etmeye çalışıyor. Ceket dikiyor, sevdiği kitapları gönderiyor….. Ama Makar bu durumu abartmış bir şekilde yapıyor, kazandığına göre fazla miktar gönderiyor. Onun dışında sadakat dolu diyaloglarını okuyoruz. Kitabın sonlarına doğru durumlar ve șartlar daha da değişiyor. Bakalım Makar ve Varvara'nın hayatı ne yönde değişecek?
• Benim Yorumum •
Kitaba başladıktan sonra çok uzun süren bir reading slump dönemine
girdim, buna rağmen sevdim. Genel olarak sorarsanız beğendim kitabı. Bir klasik kitaba göre oldukça akıcıydı. Fakat tam puan vermememin sebebi sanki mektuplar birbirlerinin devamı niteliginde değildi ilk 100 sayfada. Yani gönderilen mektuba cevap verilirken sadece kendi başına gelenlerden ve duygularından bahsediliyordu.
Çok kopuk olmuyordu ama önceki mektuba bir cevap verilseydi daha
iyi olurdu bence. İleriki sayfalarda daha az rastladım bu duruma.
Onun dışında karşılaştığım yazım hatalarından da puan kırdım. Bir diğeri, Makar'ın geçim sıkıntısı çekmesine rağmen fazla abartılı yardım yapmasını pek doğru bulmadım. Ama genel olarak sevdim, akıcıydı. Bu
Reklam
Reklam