Oldukça sürükleyici bir kitaptı.. uzun zamandır listemdeydi. Şans vermek istedim..
Roman, Kazakistan bozkırlarının ortasında, medeniyetten uzak, sadece birkaç hanenin yaşadığı Boranlı tren istasyonunda başlıyor... Romanın ana kahramanı Yedigey adında bir adam. Bu adam hayatını demiryollarına adamış eski bir asker. Kitap, Yedigey'in biricik arkadaşı Kazangap'ın ölüm haberini alması ile başlıyor. Yedigey, dostuna karşı son görevini yerine getirmek için Kazangap'ın da vasiyet ettiği gibi onu atalarının kutsal mezarlığı olan Ana Beyit’e gömmek istiyor. Ünlü bir deve olan Karanar, bir traktör ve küçük bir cenaze konvoyuyla bozkırda yolculuğa çıkıyorlar. İşte romanın bahsettiği "asra bedel olan o tek gün", bu cenaze yolculuğunun geçtiği gündür. Yedigey yol boyunca hem kendi geçmişini, hem Sovyet rejiminin acımasızlığını hem de milletinin efsanelerini hatırlayarak uzun bi okuma serüveni veriyor bize.
Yedigey mezarlığa doğru ilerlerken geçmişe dönüp sarsıcı hikayelerle karşılaşıyoruz: Kutlubayev Ailesinin yaşadıkları, Yedigey’in Yasak Aşkı, Mankurt Efsanesi.
Cenaze konvoyu uzun bir yolculuğun ardından nihayet kutsal Ana Beyit Mezarlığı’na varır. Ancak şok edici bir manzarayla karşılaşırlar.
GÜN OLUR ASRA BEDEL İNCELEMEİnceleme & Yorum
Gün olur asra bedel, İlk bakışta, bozkırda yaşayan demiryolu işçisi Yedigey’in, yakın dostu Kazangap’i son yolculuğuna uğurlamasını anlatıyormuş gibi görünse de kitap ilerledikçe ve bu yolculuk ilerledikçe roman, insanlığın geçmişine, bugününe ve geleceğine uzanan geniş bir düşünce dünyasına dönüşür.Bence Aytmatov bu kitabın da birbirinden farklı konuları çok başarılı bir şekilde bir araya getirmiş. Bir yanda dostluk ve vefa, diğer yanda devlet baskısı, uzay araştırmaları, mankurt efsanesi, savaşın insanlığa maliyeti ve insanın kimliğini koruma mücadelesi gibi bir çok konuya değinerek aynı zamanda güçlü cümleler ile bizi derin düşüncelere itmektedir.. Örneğin; “Bu atın o attan üstünlüğü ne? Güzel yürür, hızlı gider, yol alır. Bu yiğidin o yiğitten üstünlüğü ne? Hem akıllı hem bilgili, erdemli.”
Bu cümle, bana insanın değerinin bedeninde değil; düşüncesinde ve karakterinde olduğunu anlattı. oysa Güzel yürüyüş kusursuz vücut, hız, fiziksel güç hayvanlar için önemlidir.Kitapta Bunun gibi birçok düşünceler mevcut.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Gün Olur Asra Bedel, yalnızca bir cenaze yolculuğunu anlatan bir roman değildir; insanın hafızası, kültürü ve kimliği üzerine derin düşünceler içeren felsefi bir eserdir. Özellikle Mankurt efsanesi, okuyucuyu kendi geçmişi ve değerleri üzerine düşünmeye sevk eder.
Yarım kalan bir başyapıtın tamamlanışı
Puan vermedi·416 syf.··
Beğendi
·2026 26. kitabı
·9 günde okudu
·Okunma: 15 Haziran 2026 20:32
Yoğun , dertli, zamansız ve bir o kadar da şaşırtıcı bir kitap.
Bir tarafta bozkırda yaşam mücadelesi veren köylüler, diğer tarafta Sovyetler Birliği ve Amerika nın birleşip kurduğu bir uzay programı, uzaylılarla yapılması planlanan diplomatik temaslar.
Ana kahramanın insancıl dertleri o kadar iyi verilmiş ki hepsini okurken hissetmek mümkün.
Hayırsız evlat, rejim baskısı , karşılıksız aşk, çaresizlik , yok edilmeye çalışılan kimlikler,
başına deve derisi sarılıp güneşte bırakılan ve hafızası kaybettirilerek köleleştirilen mankurtlar ....
Romanın en ilginç bölümü kitaptan çıkarılmış.
Sovyetler Birliğinde o bölümün yayınlanmasına izin verilmemiş ve daha sonra ayrı bir roman olarak yayınlanmış.
(Cengizhan a Küsen Bulut)
Bu iki kitap birlikte okunduğunda anlamlı oluyor. Gün Olur Asra Bedel kitabını okumuş olmak için ikisini birlikte okumak gerekli diyor kitabın çevirmeni.
Cengizhan a Küsen Bulut kitabını tek okuyan kişi için havada kalan bir metin olabilir.
Birlikte okunduğunda insan dehsete düşüyor.
Yeni doğmuş bir kadının bebeğinden ayrılıp sırf koyulan kurala uymadı diye öldürülmesi,
tutuklu bir öğretmenin çaresizliği, hükümdar olmak için aslında yeri geldiğinde merhametsiz olmak gerektiği ama günün sonunda adaletsizliğin karşısında doğanın bile yanınızda olmadığı gerçeği ...
İnanılmaz etkileyici bir roman daha...
Okumayı düşünen herkese keyifli okumalar...
GÜN OLUR ASRA BEDEL: HAFIZANIN VE KİMLİĞİN ROMANI1000Kitap
Birçok araştırmacıya göre Aytmatov’un başyapıtı Gün Olur Asra Bedeldir.
Roman, görünüşte Kazangap isimli bir kişinin cenaze yolculuğunu anlatır. Ancak bu yolculuk aslında insanlık tarihinin, hafızanın ve kimliğin yolculuğudur.
Eserde yer alan “mankurt” efsanesi dünya edebiyatına yeni bir kavram kazandırmıştır. Mankurt, geçmişini, ailesini, milletini ve kimliğini unutturulmuş insandır.
Aytmatov’a göre insanı insan yapan yalnızca biyolojik varlığı değil, hafızasıdır. Hafızasını kaybeden insan, başkalarının yönlendirdiği bir nesneye dönüşür.
Bugün kültürel yabancılaşma, kimlik bunalımı ve tarih bilincinin kaybolması üzerine yapılan birçok tartışmada “mankurtlaşma” kavramının kullanılmasının sebebi budur.
Gün Olur Asra Bedel, Kazakistan steplerindeki küçük bir aktarma istasyonunda çalışan Yedigey'in, ölen kadim dostu Kazangap'ı atalarının kutsal mezarlığına gömmek için çıktığı uzun ve zorlu yolculuğu anlatır. Cengiz Aytmatov, bu bir günlük cenaze yolculuğu üzerinden Sovyet rejiminin insanları köksüzleştirme politikalarını, geçmişini unutan mankurt insan tipini ve totaliter sistemlerin acımasızlığını işlerken; arka planda yürüttüğü uzay araştırmaları ve bilimkurgu ögeleriyle bozkırın efsanelerini harmanlayarak insan hafızasının ve kültürün önemini sarsıcı bir dille gözler önüne serer.