Mavi & Ry
Serinin ikinci kitabı, ilki kadar güzeldi. Yüksek uçuştan vee ve zee nin aynı tatlılıkla bu kitapta da bolca yer almasına bayıldım.
Diğer incelemelerde de belirtilmiş bazen ben de fazlaca uzatılan cümleler olduğuna inanıyorum ama güzeldi, çok güzeldi...
"Mən canavar deyiləm, siz canavarsınız."
Nə vaxtsa bir uşaq kitabına rəy yazdığımı xatırlamıram. Güman ki, onları ancaq uşaqkən oxuduğum və həmin vaxt fikirlərimi paylaşacağım məhdud bir çevrəm olduğu üçün. Həm də o yaşlarda kitablar mənim üçün, əsasən, başqa dünyalara açılan qapı, ən ucuz (bəzənsə pulsuz) səyahət gəmisi idi. Onlar haqqında tənqidim olacaqdısa da,"sıxıcı" və "maraqlı" kəlmələrindən artıq söz bazasına ehtiyac duymazdım, hansı şəkildə dəyərləndirəcəyim isə ilk qapının ardınca neçə qapı açmalı olacağımdan, gəminin yanacağının məni nə qədər uzağa aparacağından asılı idi.
İki söz yetərdi. Maraqlı, ya da sıxıcı. Qalanı hisslər idi.
Çünki uşaqkən sözləri bir kənara qoyub emosiyalara fokuslandığımız anlar daha çox olardı, nəinki böyüyəndə.
İndi isə biz böyüklərin dünyasında yaşayır, böyüklərin dilində danışırıq.
Yaşımız artdıqca hisslərimizi sözlərimizin arxasında gizlətməyi öyrənirik.
Tənhalığı və sevməməyi, daş ürəkli, polad ürəkli olmağı öyrənirik.
Rəqabəti, birləşmək əvəzinə ayrılmağı, öndə olanın ayağını çəkməyi öyrənirik.
Kefimiz pozulmasın deyə lal, kar və kor olmağı, təbiətimizdəki eqoistliyi öyrənirik.
İstəməyi, istəməyi və yenə istəməyi, nəticələr ürəyimizcə olmadıqda isə ikiüzlü olmağı öyrənirik.
Sonra isə Magnason adlı bir yazıçı gəlir və sadəcə bir saqa vasitəsilə bütün bu öyrəndiklərimizi alt-üst edir. Uşaqların güldüyü situasiyaların bizim yetkin həyatımızdan səhnələr olduğunu göstərir, onların obrazlara qaşlarını çatdığı hissələrdə eyni səhvləri etmiş bizlərin xəcalətdən yanağını qızardır.
Əgər bu kitabın bir uşaq kitabı olduğu qənaətindəsinizsə, şübhəsiz, yanılmırsınız. "Mavi planetin hekayəsi" klassik bir uşaq kitabının bütün təməl xüsusiyyətlərini özündə birləşdirir. Ancaq sadəcə bir uşaq kitabı olduğunu düşünürsünüzsə... Hə, bax bu məqamda dayanmalıyıq. Bu kitabda baş
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Hər məqamda oxuna bilən çərəzlik kitablar #1
Sözün düzü, bir şeir kitabına necə inceleme yaza biləcəyim barəsində bir fikrim yoxdur. Daha dərin bir rəy üçün məncə kitabdakı hər bir şeiri təhlil etmək, o haqda fikirlərini qeyd etmək lazımdır. Amma bunu etməyi məcburi görmədiyim üçün sadəcə səthi olaraq və sonradan bu rəyimi oxuyanda özümü də məlumatlandıracaq olan qeydlər aparacam. Daha çox şair haqqında bəhs etmək istəyirəm.
Bütün ömrü boyunca adının səhv yazılmasından əziyyət çəkən (bu mövzuya toxunmasam olmazdı, məqsəd qıcıklık) şairimiz Attila İlhan'ın üslubu mənə hər zaman maraqlı gəlib. Amma təəssüf ki, indiyə kimi tək-tək oxuduğum şeirlərindən əlavə şeir kitabını filan oxumamışdım. Şeirləri ilə hər qarşılaşanda niyə böyük hərflərdən və durğu işarələrindən istifadə etmədiyi qəribə gəlirdi mənə. Sözün düzü, heç bu mövzuda araşdırma edib axtarmamışdım da ki, bəs bunun səbəbi nədir. Nəysə, beləliklə kitaba başlamazdan öncə ilk etdiyim şairin üslubunun səbəblərini araşdırmaq oldu. Oxuduğuma görə şair Maviçilərdən olubmuş. Maviçilər Attilanın rəhbərliyi altında toplanmış ədəbi birlikdir. (Birlikdəki hər şairmi belə imla qaydalarına əməl etməyib bilmirəm) Məqsədləri şeirlərin sadə olmadığını və zəngin məna kəsb etdiyini vurğulamaq idi. Amma bu zəngin mənaları daha üstüörtülü formada oxucuya çatdırırdılar.
Məni təəccübləndirən məqamlardan biri də kitabın sonunda şeirlərin mənalarını açıqlanması idi. Əgər Maviçilər şeirlərin əsas məğzini üstüörtülü formada çatdırmağı məqsədəuyğun qəbul edirdilərsə, niyə Attila bütün şeirlərini bir-bir açıqlayıb bunu anlamadım. Amma mənim Mavi akımı haqqında indiyə kimi qram məlumatım yox idi deyə yəqin ötürdüyüm məqamlar olub deyə fikirləşirəm...
Beləcə niyə orfoqrafik normalara əməl etmədiyini tam şəkildə anlaya bilmədim. Bəzi mənbələrdə şeirin axıcılığını pozmamaq üçün etdiyi,
Müxtəlif vaxtlarda, artıq neçənci dəfə oxuduğum bir hekayə - "Mən, sən, o və telefon". Çox bəyəndiyim, haqqında yazmaq istədiyim çox kitab olsa da, bəlkə də, tənbəlliyim daha üstün gəlir. Amma səbəbini də bilmədən bu hekayə haqqında fikirlərimi bölüşəcəyəm. Anar yaradıcılığında, mənim fikrimcə, bu hekayənin keyfiyyət baxımından ağırlığı çoxdur. Hər dəfə oxuyanda niyə eyni və ya daha artıq həvəslə oxuyuram bu hekayəni?!
(Yazıda hekayədəki hadisələrdən bəhs olunur, lakin bu yazını oxuyub hekayəni oxusanız da, heç nə itirməyəcəksiniz, yenə də sizə maraqlı gələcək.)
Əsərin süjet xətti maraqlıdır. Oxucu aydın dillə yazılmış, insanın hisslərinin gözəl şəkildə ifadə olunduğu bu hekayədə özünü heç də yad hiss etmir. Obrazların emosiyaları oxucuya da sirayət edir.
Hekayəni oxuduqdan sonra, fikirləşirəm ki, Mədinə Rüstəmi (Seymuru) seçsəydi, hekayə necə olardı. Daha doğrusu, həyatları. Mədinə xoşbəxt ola bilərdimi? Bəzən süjetli filmlərdə və ya əsərlərdə sonluq müəmmalı saxlanılır. İş düşür filmi izləyən, əsəri oxuyan şəxsin təxəyyülünə, düşüncəsinə. Bəli, bu hekayədə sonluq verilib. Amma digər tərəfdən də hekayəyə yanaşmaq istəyirəm. Yuxarıda verdiyim suala mən cavab versəm, böyük ehtimal xoşbəxt olmazlar deyərdim. Mədinə öz daxili dünyasını duyan, özünün müqəddəs adlandırdığı bu prosesi birgə yerinə yetirdiyi Rüstəmi seçmədi. Mədinə ən sonda başını çiyninə qoyub güvənəcəyi Seymuru seçdi. Bəziləri deyə bilər ki, axı nə fərqi var? Bəlkə də, mən də Rüstəm kimi həqiqəti unuduram. Daha doğrusu, Rüstəmin də var olduğunu düşünürəm. Onun qısqanclıqlarını anlayıram. Amma bu suala cavab əsərdə də verilmişdi. Mədinənin qəlbində o var idi. Həyatına kim gəlsə də, onun yeri dəyişilməz idi.
" Təyyarə yerindən tərpənəndə Mədinə onun arxasınca su atdı. Yəqin aviasiya tarixində ilk
