Devletin farklı egemenlik biçimleri olabilir: Sermaye, gücünü, şu yapılanışında bir biçimde, bu yapılanışında bir başka biçimde gösterebilir; ama işin özü değişmez ve iktidar hep sermayenin elinde kalır: Oy hakkı ya da öteki haklar varmış yokmuş, cumhuriyet demokratikmiş değilmiş, bir önemi yoktur.
Beni korkutuyordu, diyor annem.
— Kim?
— Ricardo, Rodolfo.
— Roberto.
— Evet, Roberto. Siyasetle ilgilendiğini seziyordum.
— Herkes siyasetle ilgileniyordu anne. Siz de. Sizler de. Hiçbir şeye karışmayarak diktatörlüğü desteklemiş oluyordunuz —
dilimdeki yankı ve boşlukları hissediyorum. Bir psikoloji kitabına göre konuşuyor gibiyim.
— Ama ne baban ne de ben asla Allende yanlısı ya da karşıtı veya Pinochet yanlısı ya da karşıtı olduk.
— Roberto’dan neden korkuyordunuz?
— Aslında korku muydu emin değilim. Ama şimdi sen bana diyorsun ki, o bir teröristti.
— Terörist değildi. İnsanları saklıyordu, tehlikede olanlara yardım ediyordu. Ayrıca bilgi akışının sağlanmasına yardım ediyordu.
— Az şey mi?
— Bana kalsa yapabileceği en az şey.
— Ama o saklanan insanlar teröristti. Bomba koyuyorlardı. Saldırı planlıyorlardı. Bu korkmak için yeterli bir sebep.
Peki anne ama diktatörlükler öylece kendiliğinden düşmüyor.
Bu mücadele olmasa olmazdı.
— Sen bunlardan ne anlarsın ki. Allende varken sen daha doğmamıştın bile. Sen o yıllarda bebektin.
— Bu cümleyi çok duydum. Sen doğmamıştın bile. Bu sefer her nasılsa koymuyor. Hatta bir yanıyla komik geliyor. Ardından annem sanki konuyla alakası varmış gibi şöyle bir soru soruyor:
— Carla Guelfenbein’i beğeniyor musun?
— Ne diyeceğimi bilemiyorum. Hayır, diyorum. O kitapları, o tarz kitapları sevmiyorum, diyorum.
— Peki, aynı kitapları sevmiyoruz. Ama ben Ruhun Öteki Yüzü romanını beğendim. Kendimi karakterlerle özdeşleştirdim, çok dokundu.
— Nasıl oluyor da kendinizi başka bir sınıfa ait karakterlerle, sizin hayatınızda olmayan, olamayacak çatışmalarla özdeşleştirebiliyorsunuz anne?
Feminist Manifesto: Kız çocuğu yetiştirirken kullanabileceğiniz dikkate değer bazı şeyler
1. Senin feminist önermen şu olmalı: Ben önemliyim. Eşit derecede önemliyim. ‘Keşke’ ya da ‘… sürece’ değil. Eşit derecede önemliyim. Nokta.”
2. Kızının hem birey rolünde hem de tam anlamıyla insan olarak yetişmesini sağla.
3. Ev işlerinde ve bakımda eşit sorumluluk üstlenmek; feminist bir hayat birlikte yürütülür.
4. Cinsiyet rolleri denen şeyin tamamen saçmalık olduğunu öğret.
5. Sadece laf olsun diye ya da yüzeysel eşitlik anlayışıyla yetiştirmenin tehlikeli olduğuna dikkat et.
6. Okuma sevgisini erken yaşta aşıla, dünyayı anlamanın en büyük aracı.
7. Kelimelerin arkasındaki güç ilişkileri, değer yargıları üzerine düşünmeyi öğret.
8. Evliliği bir “başarı” gibi sunma, kendi varlığını ve seçimlerini başka insanların onayıyla ilişkilendirmemesini öğret.
9. “Sevimli olma”yı değil, doğruluk ve netlik üzerine kurulmuş bir duruş geliştirmeyi öğret.
10. Kendi adının, kültürünün, kökeninin önemini öğret.
11. Fiziksel görünümüne dair konuşmalarda bilinçli ol; özsaygı ve kendini kabulü vurgula.
12. Kültürümüzün seçici şekilde kullandığı “Biyolojiktir” diye sunulan sosyal normları sorgulamayı öğret.
13. Cinselliği açık konuş; utanmadan, açıklıkla bilgi ver. Karşılıklı saygıyı önemsediğini göster.
14. Aşka da yer var; sağlıklı ilişkiler için ona rehberlik et.