Bir kimse birine gelerek onun arkasından dedikodusunun yapıldığı söyleyerek, “Falanca senin hakkında şöyle söylüyor” veya, “Böyle yaptı” ya da “Senin işini bozmaya çalışıyor, düşmanlarınla işbirliği yapıyor, durumunu bozmak istiyor...” gibi sözler sarfetse, kedisine laf getirilen kimse şu altı şeyi yapmalıdır:
1. Onu tasdik etmemelidir. Çünkü kovucu fâsıktır ve onun şahitliği reddedilmiştir. Bu konuda yüce Allah şöyle buyurmaktadır:
“Ey iman edenler! Eğer bir fâsık size bir haber getirirse onun doğruluğunu araştırın. Yoksa bilmeden bir topluluğa kötülük edersiniz de sonra yaptığınıza pişmanolursunuz.”*
2. Bu yaptığından onu menetmeli, kendisine nasihat etmeli ve yaptığının çirkin olduğunu anlatmalıdır. Nasihat konusunda (Lokman Hekim’in (a.s) oğluna yaptığı nasihat) Kur’an’da şöyle anlatılır:
“Yavrucuğum! Namazı kıl, iyiliği emret, kötülükten vazgeçir, başına gelenlere sabret. Doğrusu bunlar azmedilmeye değer işlerdir. ”**
3. Ona Allah (c.c) için kızmalıdır. Çünkü o, AllahTeâlâ katında sevimsizdir. Cenâb-ı Hakk’ın sevmediğine de kızmak gerekir.
4. Arkasından sana haber verilen kardeşin hakkında kötü zan beslememelisin. Çünkü Rabbimiz şöyle buyurur:
“Ey iman edenler! Zannın çoğundan kaçının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır.”***
5. Kovuculuk yapanın anlattıkları, seni, kardeşin hakkında araştırma yapmaya sevketmesin. Bu konuda şu âyetin emrine uymalısın:
“Tecessüs etmeyin (birbirinizin gizli yönlerini araştırmayın).”****
6. Dedikodu yapanı bu işten menettiğin gibi kendi nefsini de menetmelisin. Onun yaptığı dedikoduyu anlatmamalı, “Falanca bana şöyle şöyle söyledi” dememelisin. Böyle yaptığın takdirde hem dedikodu yapmış hemde gıybet etmiş, ondan menettiğin şeyi kendin de işlemiş olursun.
* Hucurât 49/6.
** Lokman 31/17.
*** Hucurât 49/12.
**** Hucurât 49/12.
Sayfa 215 - ON ALTINCI ÂFET: SÖZ TAŞIMA-KOVUCULUK