Teması aşk ve cinsel kimlik karmaşasından ibaret olan, hiçbir öğretici ve eğitici yanı olmayan bomboş bir kitap. Kitapta insanı derinden etkileyen bir olay yok. Yazarın üslubu sade ve anlaşılır olmasına rağmen yarıya kadar zor dayandım. Bu zamana kadar açık ara okuduğum en sıkıcı kitaptı. Yarım bırakmak zorunda kaldım. Bu kitabı okumakla zaman harcamak yerine daha faydalı eserler okunabilir. Milan Kundera'nın okuduğum ilk kitabıydı. Bu kitabından sonra başka bir kitabını okur muyum bilemiyorum.
Akıp giden bu dünyada, neler kaçırıyoruz?
Bir şeyleri daha iyi görebilmek, anlayabilmek ve hatırlayabilmek için hızımızı yavaşlatmalıyız. Tam tersine, bir şeyi unutmak için hızlandığımız, kaçtığımız, harekete geçtiğimiz gibi...
Modern teknoloji ile birlikte, hayatımızda her şey hızlanmaya başladı. Araba sürerken, yürürken, bir video izlerken çarpı kaç yapıyoruz hızı? Ve niçin? Unutmak için mi? Hayatı ıskalamak için mi? Görmemek için mi? Nereye koşuyoruz?
İnsanı bu gibi sorgulamalarla başbaşa bırakan, bunu bir şatoda farklı hikayeler ve karakterler üzerinden anlatan, benim çok sevdiğim bir kitap oldu Yavaşlık. Üstelik daha o zaman bu korkunç hızlı internet çağı başlamamışken bunları yazabilmesi inanılmaz bir öngörü.
Reklam
Beğenmedim, Önermem
Ben ne okudum, diğer insanlar ne okudu. Yavaş ve hızlı olmak, haz almanın ve hayatın tadını çıkarmanın anlatısı olarak övüldüğünü gördüğüm kitapta, bu anlatıya asla rastlamadım benim okuduğum bambaşka bir çorbaydı, eğer maksat yavaşlığın ve hızın felsefesini yapmaktıysa bu çok daha farklı şekillerde çok daha ilginç anlatılabilirdi ben beğenmedim. Yazarın okuduğum ilk kitabı ve muhtemelen okuyacağım son kitabı olacak. Eğer 18. yüzyıl şövalyesinin yavaşlığı ile 20. yüzyıl insanının aceleciliğinin eleştirisi olarak görüyorsanız ve bunu kitabında güzel aktardığını düşünüyorsanız tebrikler ben okurken asla bunun verilmek istediğini hissetmedim aksine yazarın erotik ve kaba anlatısında içindeki mağara adamının kaleminin çatlaklarından fışkırıp taştığını gördüm sadece, yazar bunu eleştirmek istiyor zaten diye düşünseniz de dili, anlatımı ve kullanmayı seçtiği sözcükler kendini ele veriyor. Samimiyetine güvenemedim, kitap bir şaka diyip metni ve içeriği ciddi almaya gerek yok diyenler için diyebileceğim tek şey güldürmedi.
youtu.be/gTcWngjtcQM
Sadece bir tek hayat yaşadığımız için bu hayatı öncekilerle karşılaştıramaz ya da kusurlarimizi gelecekteki
hayatlarimizda gideremeyiz; bu nedenlede ne istedigimizi bilemeyiz. Olaylar nasıl gelişirse öyle yaşıyoruz, önceden uyarılmaksızın, rolünü ezberlemeden sahneye çıkan bir tiyatro
oyuncusu gibi. Yaşam öncesi ilk prova yaşamın ta kendisiyse, ne değeri olabilir yaşamanın? Yaşamın hep bir taslak gibi olması da bundandır işte.
Alman atasözüyle: Einmal ist keinmal - "Bir kere olan şey, hiç olmamış sayılır." Ancak yaşamlarımız da bir kere yaşanır. O zaman koca bir hiçlik mi?Kitap Nietzsche'nin ebedi dönüş mitiyle açılış yapıyor. Her şey aslında sonsuz bir döngüyle tekrarlanır. Nietzsche bize şu soruyu sordurur: Şu an yaptığın şeyi, sonsuz kez tekrar etmeye razı olacak kadar büyük bir arzuyla mı yapıyorsun? Eğer bu düşünce seni eziyorsa, hayatını yanlış yaşıyorsun demektir. Eğer bu düşünce seni coşturuyorsa, hayatının hakkını veriyorsun demektir.
Kundera da der ki: Nietzsche’nin ebedi dönüş miti doğru olsaydı, hayatımız çok ağır ve anlamlı olurdu. Ama ne yazık ki doğru değil. Biz sadece bir kez yaşıyoruz. Birçok şey sonsuz döngüde tekrarlanıyor olsa da her tekrarda başka başka kişileriz. Belki de her seferinde başka kişilere dönüşebilme cesaretini gösterdiğimiz ölçüde anlamlı bir şekilde var olabiliyoruz.
Kitap her ne kadar aralara felsefi düşünceler sıçratsa da aslında dört karakterin hayatından kesitler veren bir roman. Hayatı, varoluşun hafiflik ve ağırlık cephesiyle ele alıyor. Hafiflik; kök salmayı reddetmek, sorumluluklardan kaçmak, bağ kurmayı istememek, anı yaşamaktır. Ağırlık ise; sadakat, sorumluluk, hayata anlam yüklemek, açıklık ve net karar alabilmektir. Bu çerçevede bu dört karakterin ilişkileri, çatışmaların yaşandığı bir alan haline gelir. Hele ki işin içine kelimelere yüklenilen farklı anlamlar, felsefi düşünce farklılıkları, travmalar vs girince ortam iyice savaş alanına döner.
Peki - hafiflik ve ağırlık cephesinden bakacak olursak- Kundera şunu sorgular: Hayat provası olmayan bir oyunsa, doğru seçim hangisidir? Ben birçok konuda olduğu gibi bu konuda da dengeyi savunacağım. DENGE Hangi uca gidersek gidelim, o uç kendi iç çelişkisinde boğuluyor çünkü.
Keyifli okumalar
Romanı Romancıdan Dinle, Kuramcıdan Değil!
Kundera'nın bu kitapta öne sürdüğü çok güçlü iki tezden söz etmek lazım:
1. Avrupa insanlığı anlamak için önemli, kültür tarihine vakıf olabilmek içinse merkezidir (Avrupamerkezcilik).
2. Avrupa'yı anlamaksa sadece bilim ve felsefeye değil, aynı zamanda edebiyata nüfuz etmekle mümkündür.
Dolayısıyla Descartes'la başlayıp Husserl ve Heidegger'e uzanan özne düşüncesi, yani felsefe, çok daha öncesinde ve çok daha derinlemesine edebiyatçılar tarafından masaya yatırılmış vaziyettedir. Şu halde Descartes'ı okumak ne kadar elzemse, Don Kişot'u okumak da o kadar kaçınılmazdır.
Kundera roman üzerine geliştirdiği düşünceleri kitap haline getirmek için farklı zamanlarda verdiği ropörtajlara ve çevirmenlere kılavuz olarak hazırladığı küçük sözlüğe da yer açmış kitabında. Bunun yerine Don Kişot'un önemini tartıştığı ilk yazıyı geliştirerek ulaşmış olsa bu metne, Roman Sanatı edebiyat eleştirisi alanında yazılan en iyi metinlerden biri olabilirdi.
Ama bir yamalı bohça olarak kalmış ne yazık ki...
Reklam
Reklam