Müjgan
@mjkrl
23 okur puanı
Ocak 2023 tarihinde katıldı
14 yaşımda okumuş olduğum ve neredeyse 20 sene sonra bile aklımda olan o kitap. Bir prensin gözlerine esir olması ve bu esaretten kurtulmak için verdiği mücadeleleri de içeren ve finalde esrarengiz bir şekilde hayattan kopan bir kadın ...
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
“Entrikacı değilim, bununla da gurur duyuyorum. Saman altından su yürütmüyorum, kurnazlığa kaçmadan açık seçik hareket ediyorum ki istesem ben de onlar gibi başkalarına zarar verebilirdim, hem de ne zararlar verebilirdim, hatta kime ne yapabileceğimi de biliyorum.”
Dostoyevski’nin dönemin tartışma konusu olduğu kitabı; Öteki. Kimi eleştirmenler kitabın İnsancıklardan sonra Dostoyevski’ye düşüş yaşattığını savunurken kimileri Yeraltından Notlara giden yolun başlangıcı saymıştır. Ben de öyle düşünüyorum. Kitabı okurken, bu yazarın Yeraltından Notlar gibi büyük bir eseri yazacağı sanki kelimelerin altında gizliymiş gibi hissediyorsunuz. Kitabında, Psikanalizi, kişilik bölünmesini, çoklu karakteri işleyen Dostoyevski sanki Frued’den ders almış gibi başarılı aktarmış sayfalara.
Genellikle dokuzuncu dereceden memur olan Bay Golyadkin ( Yakov Petroviç) ve uşağı Petruşka arasında geçen sohbetlerden oluşan bir eser. Bay Golyadkin değişik bir karakter; çevresindeki insanlardan farklı, bunu kitabın en başında anlıyoruz. Bu durumdan Bay Golyadkin dahil herkes rahatsız. İş yerinde, sokakta, evde uşağından bile hak ettiği saygıyı göremeyen zamanla da bu duruma alışan; kendini zavallı hisseden bir “insancık” Aslında her şey yağmurlu bir gece Olsufiy İvanoviç’in evindeki baloya alınmamasıyla başlıyor. Baloda istenmeyen olan Bay Golyadkin “öteki” olmayı kaldıramıyor, siz de onunla birlikte kaldıramıyorsunuz. Sonrasında yağmurlu havada koşmaya ve her şeyden, kendinden uzaklaşmaya çalışırken, köprüde ikinci Bay Golyadkin ile karşılaşıp, arkadaş oluyor. O andan sonra hiçbir şey doğru gitmiyor.
Bay Golyadkin’in akıl hastanesine giden sürecini, olayın akışına kapılıp bir yudumda okuyorsunuz. “Sahte” Bay Golyadkin üzerinden verdiği alter ego ve gerçeğe bu kadar yakınlığı insanı ürpertir
Masal tadındaki bu öykü bize uzun yıllar öncesinden seslenir. Bir anlamda yergi özelliği taşıyan öykü bize başka bir ülkeden söz ediyormuş gibi görünür. Kuşkusuz yılların sorunları, insan ilişkileri, mekânları bambaşkadır. Ancak öykü yazarın geniş ufkunu ve keskin görüşünü yansıtır. Bu yönüyle öykü hem çok çekici hem de üzerinde hayli düşünmemiz gereken bir yapıdadır.
Yazarın okura vermek istediği temel düşünce: “Hiçbir şey göründüğü gibi değildir, anlamak için düşünmek gerekir” görüşüdür.
Öyküde aylak üç kişiden birinin aklına parlak bir fikir geliyor. Düzenli ve rahat biçimde yaşayan bir topluluğun içine girerek var olan değerleri sarsarak, kendi değerlerini yücelterek toplumun kurulu düzenini bozuyorlar. Öykü tümüyle sosyal bir ileti olması nedeniyle tiplerin tek tek konuşması bütünsel olarak düşünülmüş ve canlandırılmıştır.
Öyküde ilk olarak isimsiz üç kişi ön plana çıkıyor. Eylemleri tek bir etkiye odaklanmıştır. Bu üç kişinin kişisel çıkarları için toplumu peşlerinden sürüklemeleri ve onlara istediklerini yaptırmaları öykünün çıkış noktasıdır.
Öykünün geçtiği yer ve zaman net olarak verilmez. Herhangi bir yerde, herhangi bir zamanda geçiyor olabilir. Bu aynı zamanda her yerde ve her zaman olabilir anlamına da gelir. Geniş bir zaman kesitini kapsayan Sırça Köşk, okuyana “kuşaklar boyu” duygusunu verir.
**Alıntıdır.
