Muraz Arslan
@muraz_arslan
24 okur puanı
Ağustos 2025 tarihinde katıldı
Hafızanın parçalı oluşu bir çürüme değil, bir direniş
Miran Rapsodi Miran Kürtçede “bey, prens, lider”, rapsodi ise serbest yapılı, kesintili bir kompozisyon demektir. Kitabın biçimi tam olarak bu iki kelimenin kesişiminde durur.
İsa Balcı’nın Miran Rapsodi’si daha ilk sayfada aileyi yok eden bir kırılma ile açılır: mor koyunun kaybolması ile bir babanın oğullarını vurması arasındaki kanlı hat. Kitap böylece daha henüz kendisini inşa etmeden soyu kırılan bir ailenin parçalanmasını başlangıç noktasına taşır. Balcı bu başlangıcı büyük bir dramatik patlayışla değil, sessiz ve neredeyse kaderci bir tonla anlatır. Felaket gürültülü değil, donuk bir gerçeklik gibi gelir.
Koyunun yitmesiyle başlayan bu uğursuzluk zincirine, kar yağmasının üzerine yağmur yağması eklenir, doğa da kötücüllüğe ortak olur. Balcı’nın teknik tercihi burada belirginleşir. Küçük olayların etrafında büyük yıkımlar biriktiren mikro-felaket anlatısı. Bu, Anadolu’nun sözlü kültürüne yaslanan bir kader estetiğidir, modernliğin ironisiyle değil, pre-modernin sessiz trajedisiyle konuşur.
En çarpıcı sahnelerden biri mezarlıkta ortaya çıkar. Yasin suresinin balonun içine okunarak mezara üflenmesi ile doğa kapitalizm birbirini besler hale gelir. Balcı için anlatı, çizgisel değil, parçalıdır. Çünkü hatırlama asla çizgisel olarak geriye gitmez, çağrışımsaldır. Bir köyün, bir köpeğin ağzına sığması bile mümkündür. çünkü mekân, hafızanın ölçeğiyle küçülür, gerçeklik aklın değil hatıranın mantığına göre bükülür.
Kitap sevgiye bile hafızadan bakar:
“İnsan sevgilisinden vazgeçer ama sevgiden vazgeçmez. İnsan bir fikirdir.”
Balcı’nın en tuhaf hissi ise “beraberken hatırlamak”tır; hatırlamak artık geçmişe değil şimdiye sızar.
Sonunda Miran Rapsodi, hafızanın kaybını çürüme değil bir direniş biçimi olarak okur. Kısa, kırık, düşük sesli fakat uzun bir yankıya sahip1000Kitap
Miran Rapsodi Miran Kürtçede “bey, prens, lider”, rapsodi ise serbest yapılı, kesintili bir kompozisyon demektir. Kitabın biçimi tam olarak bu iki kelimenin kesişiminde durur.
İsa Balcı’nın Miran Rapsodi’si daha ilk sayfada aileyi yok eden bir kırılma ile açılır: mor koyunun kaybolması ile bir babanın oğullarını vurması arasındaki kanlı hat. Kitap böylece daha henüz kendisini inşa etmeden soyu kırılan bir ailenin parçalanmasını başlangıç noktasına taşır. Balcı bu başlangıcı büyük bir dramatik patlayışla değil, sessiz ve neredeyse kaderci bir tonla anlatır. Felaket gürültülü değil, donuk bir gerçeklik gibi gelir.
Koyunun yitmesiyle başlayan bu uğursuzluk zincirine, kar yağmasının üzerine yağmur yağması eklenir, doğa da kötücüllüğe ortak olur. Balcı’nın teknik tercihi burada belirginleşir. Küçük olayların etrafında büyük yıkımlar biriktiren mikro-felaket anlatısı. Bu, Anadolu’nun sözlü kültürüne yaslanan bir kader estetiğidir, modernliğin ironisiyle değil, pre-modernin sessiz trajedisiyle konuşur.
En çarpıcı sahnelerden biri mezarlıkta ortaya çıkar. Yasin suresinin balonun içine okunarak mezara üflenmesi ile doğa kapitalizm birbirini besler hale gelir. Balcı için anlatı, çizgisel değil, parçalıdır. Çünkü hatırlama asla çizgisel olarak geriye gitmez, çağrışımsaldır. Bir köyün, bir köpeğin ağzına sığması bile mümkündür. çünkü mekân, hafızanın ölçeğiyle küçülür, gerçeklik aklın değil hatıranın mantığına göre bükülür.
Kitap sevgiye bile hafızadan bakar:
“İnsan sevgilisinden vazgeçer ama sevgiden vazgeçmez. İnsan bir fikirdir.”
Balcı’nın en tuhaf hissi ise “beraberken hatırlamak”tır; hatırlamak artık geçmişe değil şimdiye sızar.
Sonunda Miran Rapsodi, hafızanın kaybını çürüme değil bir direniş biçimi olarak okur. Kısa, kırık, düşük sesli fakat uzun bir yankıya sahip
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Boşluğun Güncesi — İnceleme
Boşluğun Güncesi Boşluğun Güncesi, son yıllarda hem edebiyatın hem dizilerin sık sık dokunduğu bir meseleyi merkeze alıyor: Annelik. Bir kadının anne olmaya “bükülmesi” ve bunun toplumsal karşılığı. Japon kültürü de çoğu zaman modern, yüksek teknolojiyle özdeşleşse de kadınlık hâlâ büyük ölçüde annelik üzerinden değer görüyor; üstelik bu yalnızca erkeklerin bakışıyla değil, kadınların birbirine bakışıyla da pekişen bir durum. Bu yönüyle kitap, anneliğin bir “kurum” ve hatta bir statü haline gelişini oldukça yalın ama isabetli biçimde gösteriyor.
Ana karakterimiz—şirkette çalışan genç kadın Shibata—bir gün küçük bir yalana başvuruyor. İş tanımında olmayan görevleri ondan beklemeye başlayan erkek çalışma arkadaşlarına karşı basit bir “hamileyim” oyunu olarak başlayan süreç, giderek katmanlanan ve kadın karakterin bizzat kendisinin de inandığı bir gerçekliğe dönüşüyor. Yalanın her aşamasını hafta hafta oynaması, süt izni ve doğum izni kullanması, işten erken çıkması, hatta yoga kurslarına gitmesi… Tüm bunlar hem sisteme ustalıkla eklemlenen bir performans hem de kendisini de dönüştüren bir deneyim haline geliyor. En ilginç tarafı ise bu oyunun kimse tarafından fark edilmeden sürüp gitmesi.
Her ne kadar sade bir anlatı ve yer yer zekice kurulmuş bir oyun olsa da, dünyanın yirmi diline çevrilecek ve ödüllerle taşınacak bir kitap olmadığını düşünüyorum .1000Kitap
Boşluğun Güncesi Boşluğun Güncesi, son yıllarda hem edebiyatın hem dizilerin sık sık dokunduğu bir meseleyi merkeze alıyor: Annelik. Bir kadının anne olmaya “bükülmesi” ve bunun toplumsal karşılığı. Japon kültürü de çoğu zaman modern, yüksek teknolojiyle özdeşleşse de kadınlık hâlâ büyük ölçüde annelik üzerinden değer görüyor; üstelik bu yalnızca erkeklerin bakışıyla değil, kadınların birbirine bakışıyla da pekişen bir durum. Bu yönüyle kitap, anneliğin bir “kurum” ve hatta bir statü haline gelişini oldukça yalın ama isabetli biçimde gösteriyor.
Ana karakterimiz—şirkette çalışan genç kadın Shibata—bir gün küçük bir yalana başvuruyor. İş tanımında olmayan görevleri ondan beklemeye başlayan erkek çalışma arkadaşlarına karşı basit bir “hamileyim” oyunu olarak başlayan süreç, giderek katmanlanan ve kadın karakterin bizzat kendisinin de inandığı bir gerçekliğe dönüşüyor. Yalanın her aşamasını hafta hafta oynaması, süt izni ve doğum izni kullanması, işten erken çıkması, hatta yoga kurslarına gitmesi… Tüm bunlar hem sisteme ustalıkla eklemlenen bir performans hem de kendisini de dönüştüren bir deneyim haline geliyor. En ilginç tarafı ise bu oyunun kimse tarafından fark edilmeden sürüp gitmesi.
Her ne kadar sade bir anlatı ve yer yer zekice kurulmuş bir oyun olsa da, dünyanın yirmi diline çevrilecek ve ödüllerle taşınacak bir kitap olmadığını düşünüyorum .