Acınacaqlı durum, yoxsulluq,yaşamı və ölümü sorğulama, həqiqət axtarışı Çexovun bu kiçik hekayəsində də müşahidə edilir.
Kitab özünü yalnız hiss edən Andrey Yefimiç ilə universitet oxuyan lakin dəlixanaya atılmış bir "dəlinin" fəlsəfik mövzular üzərində söhbətindən ibarətdir. (yəni əsas məqam budur.)
Andrey Yefimiç İvan Dmitriçin danışdığı məsələləri bəyənir və onunla söhbət etmək istəyir lakin ilk başda İvanin qorxuları olduğu üçün onunla söhbət etməkdən çəkinir və şübhələnir,lakin sonrakı söhbətləri olduqca maraqlı davam edir.
İvanin həkim Andreyə "mən xəstəyəm amma yüzlərlə dəli azad şəkildə gəzib dolaşır, siz nadan olduğunuz üçün onları ayırd edə bilmirsiniz" cümləsi kitabın əsas ideyasıdır.
Ümumiyyətlə cəmiyyət dərk edən, həqiqəti anlayan və onu insanlara təbliğ etməyə çalışan yaxud axtarışında olan insanları qəbul etmir və dəli adlandırır, Çünki cəmiyyət həqiqəti duymaq istəmir,həqiqtsə acıdır.
Andreyin də dediyi kimi həyatdakı ən yüksək 2 nemət budur.
1) Həyatı dərk etməyə çalışan azad və dərin təfəkkür
2) dünyanın mənasız qayğılarına tam bir həqarətlə baxmaq
Həyatı dərk etmək lazımdır,həqiqi nemətdə onu dərk etməkdir.
Kitabda əsas sual isə budur ki əgər hər şey torpağa gömüləcəksə yaşamın nə mənası var?insan yaratmaq sonra da onu sanki lağa qoymaq üçün torpağa çevirmək nəyə lazımdır. Həyatınızı nə qədər gözəl bir şəfqət işıqlandırsa da yenə axırda sizi tabuta qoyub aparacaqlar.
Yetişkinler için güzel derslerin yer aldığı , tema yelpazesi zengin, dilin akıcı olduğu , yer yer mizahî unsurların yer aldığı bir kitap . Zevkle okudum .
Ancak, yıllarca ilköğretim 100 Temel Eser listesinde yer alsa da Ömer Seyfettin hikayelerinin pedogojik açıdan çocuklara uygun olmadığını düşünüyorum. Bu kitap da onlardan biri.
Bazı hikayelerde dînî unsurlara yönelik, yazarın tahfif ve tehzil uyandıran yaklaşımıni okur olarak hoş bulmadım.
Aşağıya 4 hikayenin özetini bırakıyorum. Bu hikayeler dışında kitapta
Hafiften Bir Seda, İrtica Haberi, Bir Zabitin Not Defterinden, Şefkate İman adlı hikayeler de bulunuyor.
1) Üç Nasihat
Üç senede üç kuruş ve üç nasihat kazanan Durmuş bu akıl parası ile köyün ağası olur.
1.nasihat, " Yolunu bilmediğin yere girme." 2.nasihat ,
" Emanete hıyanet etme." 3. nasihat,
"Karını yalnız gece yatısına gönderme."
2) Eleğimsağma (Gökkuşağı )
Erkek olup güreş tutmak isteyen ve yumuk gözlü kızı kendine eş almak isteyen Ayşe, gökkuşağının altından geçerse erkek olacağına inanır. Gökkuşağını geçtikten sonra tüm yaşadıklarının fundalıklarda onu bulan kızgın babasını görünce rüya olduğunu anlar. Dam tepesinde ibriği elinde abdest alan Kurt Joca, onun örtülere sokulmasını söylerken hayalleri yıkılmış Ayşe'nin göğsünde kocaman hıçkırıklar vardır.
3) Türbe
Seneledir evinden çıkmayan türbedar kadın Şefika Molla, çok hasta arkadaşını ziyaret için yalılar civarına kedisi Rüküş ile yola çıkar. Kurgu, dışarıda değişen dünyadan habersiz yaşayan, değişime kapalı bir muhafazakar peçeli kadının genel tuvalet binasını türbe sanması üzerine mizahi bir dille yapılmış.
(Abdesthane neden türbeye benzer şekilde inşaedilmiş?!)
4)Nadan
Ülkesinin gidişatını düzeltmek için iyi bir vezire ihtiyaç duyan padişah, bunun için en iyi adayı Köse Vezir 'i ikna edemez.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Mən artıq bu yazıçıya bundan artıq dözməyəcəyəm. Bir kitabını daha yarım buraxdım. Çünki kitabında Xalid Hüseyni kimi mükəmməl yazıçını nadan kimi qələmə verir. Elə çox mükəmməl yazıçı olduğuna görə Xalid Hüseyni kitablarının dərin təsiredici olduğundan danışılır, sənin adın gəldikdə isə 80% insan sadəcə cinsəllikdən yazdığını deyir. Guya dedektiv mövzuda yazırsan, amma oxucular axmaq ya da uşaq deyil. Sən sadəcə hamını özün kimi avam zənn edirsən.
Nurun İlk Kapısı
KALBE FÂRİSİ OLARAK TAHATTUR EDEN BİR MÜNÂCÂT Yani bu münâcât, kalbe Fârisî olarak tahattur ettiğinden Fârisî yazılmıştır.Evvelce, matbû olan Hubâb Risâlesinde derc edilmişti.Yâ Rab! Tevekkülsüz, gafletle, iktidar ve ihtiyarıma dayanıp derdime derman aramak için cihât-ı sitte denilen altı cihette nazar gezdirdim. Maatteessüf derdime derman bulamadım. Mânen bana denildi ki, "Yetmez mi dert, derman sana?"Evet, gafletle sağımdaki geçmiş zamandan teselli almak için baktım. Fakat, gördüm ki; dünkü gün, pederimin kabri ve geçmiş zaman, ecdâdımın bir mezar-ı ekberi sûretinde göründü. Teselli yerine vahşet verdi. Hâşiye 1Hâşiye 1: İmân, o vahşetli mezar-ı ekberi, ünsiyetli bir meclis-i münevver ve bir mecmâ-ı ahbab gösterir.Sonra, soldaki istikbâle baktım; derman bulamadım. Belki yarınki gün, benim kabrim ve istikbâl ise, emsâlimin ve nesl-i âtînin bir kabr-i ekberi sûretinde görünüp, ünsiyet değil, belki vahşet verdi. Hâşiye 2Hâşiye 2: İmân ve huzur-u imân, o dehşetli kabr-i ekberi, sevimli saadet saraylarında bir dâvet-i Rahmâniye gösterir.Soldan dahi hayır görünmediği için, hazır güne baktım. Gördüm ki, şu gün, güyâ bir tabuttur; hareket-i mezbûhânede olan cismimin cenazesini taşıyor. Hâşiye 3Hâşiye 3: İmân, o tabutu, bir ticaretgâh ve şâşaalı bir misafirhâne gösterir. Bu kısmın Arapça ve Farsça ibârelerinin mânâları ve açıklamaları hemen altlarında verildiğinden, başka bir meâl konulmamıştır.
İşbu cihetten dahi devâ bulamadım. Sonra başımı kaldırıp şecere-i ömrümün başına baktım. Gördüm ki, o ağacın tek meyvesi, benim cenazemdir ki, o ağacın üstünde duruyor, bana bakıyor. Hâşiye 4Hâşiye 4: İmân, o ağacın meyvesini cenaze değil, belki ebedî hayata mazhar ve ebedî saadete namzed olan ruhumun eskimiş yuvasından yıldızlarda gezmek için çıktığını gösterir.O cihetten dahi me’yus
Puan vermedi
Mirzə Ələkbər Sabir "Hophopnamə"əsərində cəmiyyəti tənqid etməklə yanaşı, mühüm fikirləri və düşüncələri ironik şəkildə ifadə etmişdir.
Bu əsər onun yazıçı mənəviyyatını, yaradıcılığını və dərin mədəni görkəmini əks etdirir.
"Hophopnamə", oxuculara müxtəlif təfəkkürləri və həyatın dəyərlərini anlamaq imkanı verir. İroni və mizah vasitəsilə, Sabir həm də cəmiyyəti, həm də fərdin mədəni sağlamlığı və tarixi mədəniyyətin ruhu ilə bağlı fikirlərini ifadə edir. Əsərdə yalançı din xadimləri, cahillər, nadan insanlar tənqid olunmuşdur. Yazıçı öz dövrünün ən böyük bəlalarından biri olan cəhalətlə mübarizə aparmışdır.
Bu əsər, Azərbaycan ədəbiyyatında əhəmiyyətli bir yerə malikdir. Mədəni məzmunu və doğma düşüncə tərzləri ilə oxuculara geniş perspektivlərdə baxmağı təmin edir.
İçindeki Öyküler
1. Dama Taşları
2. Nadan
3. Kesik Bıyık
4. Tütün
5. Rüşvet
6. Yüz Akı
Çocukluğumun kahramanı Ömer Seyfettin'in yeri bende her daim ayrı olacaktır.
