Namık Somel
@namiks
Edebiyat Burada Okuryazar
Kitap Oburu Trt Radyo 1
Kitap Ağacı İzmir
Kitap Ağacı Devr-i Alem
Kitap Ağacı Trabzon
Kafadarlar Okuma Grubu
Bilişim Teknolojileri
Okur - Yazar - Yorumcu - Öğretmen
Yüksek Lisans
132 okur puanı
Kasım 2019 tarihinde katıldı
Spoiler içerir!!
“Parmaklarındaki o öfke araya girip o küçük, acı dolu nabzını evrene gönderiyordu: ‘Beni fark edin, ben buradayım. Amor Swart, 1986. Yarın hiç olmasın.’”
Roman, annenin ölümüyle başlar. Her bölümde aileden birinin ölümüyle ilerleyen bu hikâye, bir ailenin çözülüşünü katman katman açar. Baba, kobra yılanıyla yaptığı bir gösteri sırasında zehirlenerek ölür. Çiftlikten elde edilen gelirin yanı sıra bu gösteriler de ailenin geçim kaynaklarından biridir.
Sırada Astrid vardır; beyaz tenli, güzel bir genç kadın… İhanetle lekelenmiş bir hayatın ardından, bir sokak serserisi tarafından öldürülür. Ardından eski asker Anton gelir. Çiftlikte yaşar ama yönetmeyi beceremez; yazmak istediği romanı da tamamlayamaz. Sonunda kendi hayatına son verir.
Peki bu dağılmanın, bu lanetin nedeni nedir?
Yerine getirilmeyen bir vaat.
“Annemin bu evi çok uzun zaman önce alması gerekiyordu. Oysa aldığı tek şey yalanlar ve vaatler oldu. Sense hiçbir şey yapmadın.”
Evet, çiftliğin siyahî kahyası Salome’ye verilen söz tutulmaz. Bu vaadin peşine düşen tek kişi Amor’dur. O da bu sözün gerçekleşmesini ister, fakat uzun süre başarılı olamaz. Yine de hayatta kalan tek kişi odur.
Bu roman, yalnızca bir aile hikâyesi değil; aynı zamanda bir vicdan, adalet ve tarih anlatısıdır. Ölüm, bir son mudur, yoksa bir dönüşüm mü? İnsan kaderini değiştirebilir mi? Tüm bu soruların izini süren, sade ama derinlikli bir metin.
Güney Afrika’nın değişen sosyo-politik yapısı içinde, beyazlar ve siyahların dönüşen hayatlarına da tanıklık ederiz.
Birkaç alıntı:
“Unutma, yalnızca adil olan sınanır.”
“Anton,” dedi, “bu bir takas değil. O evin Salome’ye verilmesi için söz verildi. Neden ona veremiyorsun?”
“Ama reddetmek yalnızca insanlarda sonuç verir; yazgıya karşı hiçbir etkisi yoktur.”
Hepinize kitaplarla dolu
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Arka Sokak1000Kitap
Perhan Tursun’un Arka SOKAK adlı kitabına merakla başladım. Konu Uygur – Sincan olunca açıkçası gazeteci diline yakın, yarı otobiyografik bir metin bekliyordum. Kitabın başlangıcı bu beklentiyi destekledi. Bazı kültürel yakınlıklar kitaba olan ilgimi arttırdı. Anneannem kapıdan çıkarken sürekli “önce sağ ayağuni kullanarak çık”, derdi. Sol ayağın uğursuzluk getirdiğine inanırdı ve bu duygu roman kahramanı gibi beni de çok etkilerdi. Sol ayağımı atma cesaretini ne zaman gösterdim hatırlamıyorum ama kahramanımız korkularını yenerek kullandı.
Roman boyunca tek ses duyuyoruz. İsimsiz kahramanın iç sesi. Bu ses belirgin metaforlarla imlenmiş. Özellikle sis, koku, sayılar ve Arka SOKAKLAR.
Sis kentin endüstriyel kilimliğini imgelerken, koku, hem kahramanın çocukluğundan başlayarak kenti algılayan içsel yolculuğunu hem de kentin betimlemesini destekliyor. Sayılar metnin gizemini arttırıyor. Sık sık metinler arası göndermeler var. “Matematikçiler kendilerine mantık yoluyla kurallar koyan mistikçilerdir” alıntısı ile sözcükleri değiştirerek Bertrand Russell’e selam veriyor. Metinde Russel, Kafka etkisi çok belirgin. Zaman zaman bilinç akışına yaklaşan ama daha çok zihin akışı
Metin son elli sayfada edebi olarak yükseliyor. Keyifle okudum.
Roman, Jaxie Clackton’ın babasını ölü bulmasıyla başlar. Baba, yıllar boyunca oğluna fiziksel ve psikolojik şiddet uygulamış, onu korkuyla “adam etmeye” çalışan bir figürdür. Jaxie’nin ilk refleksi kaçıştır; bu kaçış özgürlükten çok suçluluk, öfke ve hayatta kalma içgüdüsünün sonucudur.
Baba–Oğul İlişkisi: Baba otoriteyi ve zor yoluyla kurulan erkekliği temsil eder. Ölse bile etkisi sürer; Jaxie’nin iç monologlarında babanın sesi, içselleştirilmiş bir hayalet gibi dolaşır. Jaxie’nin asıl mücadelesi doğayla değil, bu mirasla kalmıştır.
Jaxie – Fintan İlişkisi: Çölde karşılaştığı yaşlı İrlandalı rahip Fintan, Jaxie için bir karşı-baba figürüdür. Fintan da geçmişte bir insan öldürmüş, suçlulukla yaşamayı öğrenmiştir. Aralarındaki bağ, iki yaralı vicdanın sessiz ve geçici ittifakıdır.
Avustralya Doğası ve Kanguru Avı: Kuraklık, sessizlik ve uçsuz bucaksızlık Jaxie’nin iç dünyasının yansımasıdır. Kanguru avı romantize edilmez; kanlı ve sert bir hayatta kalma pratiği olarak sunulur. Winton, “Yaşamak için öldürmek ne zaman masumdur?” sorusunu açıkta bırakır.
Su Sorunu: Su, romanın en güçlü metaforlarından biridir. Yokluğu yalnızca fiziksel değil, ahlaki bir kuraklığa da işaret eder. Suya ulaşmak bir hak değil, şanstır.
Dil ve Anlatım: İlk bölümde dil parçalı, aceleci ve sıçramalıdır; Jaxie’nin ergen ve kaotik zihnini yansıtır. Yer yer bilinç akışına yaklaşan bu anlatım, Fintan’la birlikte yavaşlar; dil yoğunlaşır, daha edebi ve yer yer mistik bir tona bürünür. Bu değişim, Jaxie’nin vicdanla temasının da göstergesidir.
Sonuç: Çoban Kulübesi, bir büyüme romanından çok, insanın şiddetle ve ahlaki seçimlerle yüzleştiği sert bir eşik anlatısıdır.
Yaratıcı YazarlıkEdebiyat
Yazarlık yolculuğuna çıkanlar ya da çıkacak olanlar için hazırlanmış mükemmel bir rehber.Çok başarılı buldum. Kitapta verilen roman örneklerinin hemen hemen tamamını okumuş olduğum için çok mutluyum. Her zaman söylüyorum iyi bir yazar önce iyi bir okur olmalı.Şimdi aynı kitapları bu kez farklı bir gözle inceleyeceğim.
Sade, duru bir dille yazılmış muhteşem bir metin.Bir katmanda belgesel niteliğinde Cumhuriyeti'nin ilk kuruluş yıllarından 1960'lara yaşanan olaylar, değişik ortamlarda yetişmiş Cumhuriyet çocuklarının kesişen hayatlar anlatılırken, diğer yandan Ölmeye Yatan Kadın katmanında sarsıcı bir dille değişen ve dönüşen bir kadının iç dünyasına, özgürleşme çabalarına iç sesine, değişen bilinç akışına tanıklık ediyoruz.
