Yılbaşı ve Noel bağlamında Ayazata ve Nartugan' hakkında bir kaç söz..
Yıl sonunun gelmesi hasebi ile Türk toplumunu ve dolayısıyla Türk toplumuna ait kültürel motifleri, Noel ve yılbaşı odaklı yancısı durumuna getirme çabası bütün hızı ile devam etmekte.
Bu bağlamda özellikle sosyal ağlarda spekülatif yorumlar yapılarak, bazı kesimlerlerce Nartugan ve Ayazata motifleri etrafında Türk toplumunu yılbaşı kutlamalarıyla özdeşleştirilmeye çalışıldığı görülmektedir. Özellikle Sümerolog Muazzez Ilmiye Çığ ve Sovyet tarihçisi Murat Adji'nin açıklamaları ve yazıları kullanılarak zorlama verilerle kadim Türk medeniyetine ait kültürel unsurlar ile Avrupa (Hıristiyan) kültür ve medeniyeti arasında ünsiyet kurulmaya çalışılmaktadır.
Nardugan, çeşitli kaynaklarda görüldüğü üzere İdil-Ural yöresindeki Türk toplumlarımın farklı tarihlerde ve şekillerde kutladığı bir bayram, özellikle Kuzey Kafkasya'daki Nart destanlarında yer alan bir figürdür. Nartugan, baharın gelişini müjdeleyen, doğanın uyanışı ile ilişkilendirilen bir bayram. Bu bayramım kutlama ve festivallerle olan ilişkisi, baharın gelişi ve doğanın yenilenmesi üzerine odaklı olup, bizim birinci cemre dediğimiz zamana denk gelir. Nartugan, kışım sonunu ve doğamın yeniden canlanmasını simgeler. Nartugan'ı Noel ile özleşleştirme çabası içerinde olanlar şunu unutmamalı ki Türk toplumu içerisinde bu bayramı Noel tarihi olan 25 Aralıkta kutlayan İdil-Ural bölgesinin Hristiyan Tatarları Kreşinler,
Mişer Tatarları, Çuvaşlar ve Ortodoks Türklerlerdir.
Şu da muhakkak ki Nartugan da başat amil doğanın döngüsü, mevsimsel değişimler ve insanın doğayla olan ilişkisi iken, yılbaşı ve Noel kutlamalarında ki belirleyici unsur takvimsel döngü ve zaman dilimidir.
19. yüzyılın ürünü olan ve son dönemde internet sayesinde popülerleşen Ayaz
Türklerde Nardugan ve Ayaz Ata Var Mı?
*
youtube.com/watch?v=an6CF93...
*
''Nar İrani-Farsi bir kelimedir. Nar'ın etimolojisine bakarsanız Türkçe olmadığını görürsünüz.''
*
#ProfesörDoktorErenKarakoç
#Nardugan #AyazAta #Yılbaşı
#ÇamAğacıSüsleme
#muazzezi̇lmiyeçığ 
Muazzez İlmiye Çığ
#mirceaeliade
Muazzez İlmiye Çığ
#mirceaeliade
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Nardugan bayramı diğer adıyla
Şeb-i Yelda…
21 Aralık'a verilen isimlerden biri olan Şeb-i Yelda, birçok ritüeli de içerisinde barındırıyor.
En uzun gece..Türklerde Güneş’in Doğuşu anlamına gelmektedir. Bu gün, bolluk, bereket, huzur, mutluluk gibi güzel dileklerin dilendiği çok kültürde de yer almaktadır.
Günümüzde ise; Nardugan'a şu anlamlar yüklenmektedir:
Bu gece, Aralık'ın 21.gecesi, Şeb-i Yelda.
Bu gece karanlık kısalıyor. Belki bu gece bizim de karanlığımız azalır...
Gönül kırgınlıklarımıza, kalp ağrılarımıza ve tüm yaralara iyi gelecektir bu gece
Şeb-i Yelda...
En uzun gece...
Öğreneceğiz;
Kırılan umutlarımızı mücadeleyle yeniden onarmayı.
Biliyoruz her yeni günün yeni bir UYANIŞA gebe olduğunu.
Bugün 21 Aralık;
Kış gündönümü,
Yılın en uzun gecesi,
en kısa gündüzü..
Bir başka güzelliği daha var:
Bugün🎄NARDUGAN BAYRAMI!🎅🏻
🇹🇷Eski Türkler bu bayramı yüzyıllarca önce bugün 21 Aralık’ta kutlamışlardı.
Peki nedir Nardugan?
Etimolojide:
Nar=güneş,
Tugan, dugan=doğan.
Yani anlamı: ‘Doğan güneş’.🌅
(devamını kitaptan okuyalım):
———————————————————
“Eski Türklerde yerin göbeğinden göğe kadar uzanan bir ağaç vardı, Hayat Ağacı. Akçam kış mevsiminde dahi yapraklarını dökmediğinden, Türkler bu ağacı Hayat Ağacı olarak adlandırıyorlardı. Bu ağacın bir ucunda Ülgen, gök tanrısı duruyordu. Güneş, Sümerlere göre kutsaldı.
Orta Asya Türkleri o dönem Güneşi geri verdi diye Tanrı Ülgen’e dualar ediyorlardı.
Çam Ağacı süslemesi işte bu yıllardan kalma ve aslen bir eski Türk geleneğidir.
Hıristiyanlığın doğuşundan yüzlerce yıl önce var olan bir gelenekti.
Kutsal akçamdan aldıkları dallara kurdelalara dileklerini, isteklerini, yeni yıldan beklentilerini yazarlardı eski Türkler. Duaları Tanrıya gitsin diye ağacın altına hediyeler koyarlardı. Akçam eski Türklerde de dünyanın merkezindeki kutsal yaşam ağacıydı. Anadolu halı ve kilim desenlerinde çokça vardır.
İznik’te 325 yılında toplanan ilk evrensel Hıristiyan Konseyi, Anadolu’daki çam ağacımızın süsleme geleneğini alarak bugünkü kutlamalara getiriyor. İznik konsülü tarafından bugünkü Noel inancına çevrilmiştir..
İsa’nın yaşadığı topraklarda çam ağacı yetişmezdi çünkü!!
Türklerin Avrupa’ya geçişi ile Hıristiyanlar tarafından alınmıştır Çam Ağacı süsleme geleneği.
Sonbaharda doğan İsa’nın doğumu için ise 25 Aralık tarihi birkaç asır sonra seçilmiştir.
Zamanla ‘Nar Tugan güneşin doğum kutlamaları’ da İsa’nın doğum kutlamalarına yani Noel’e dönüşmüştür..
Tarihi kaynaklar incelendiğinde ise Noel ağacı ilk defa 1600 yılı civarı
Nardugan, Orta Asya Türklerinin 21 Aralık kış gündönümünde kutladığı, “güneşin yeniden doğuşu” anlamına gelen kadim bir bayramdır. Bu tarihle birlikte geceler kısalmaya, gündüzler uzamaya başlar ve güneşin karanlığa karşı kazandığı bu zafer yeni bir başlangıcın habercisi sayılırdı.
