"Öyle anlar vardı ki, içimizde iz bırakarak tüm yaşam bir mercekte odaklanan güneş ışığı gibi o ana, sonsuza dek odaklanırdı. Kim bilir, kaç yıl yaşarsa yaşasın, belki de insan yalnızca böyle anlarda yaşar."
Çocuklara söylenen her yalanın büyük hakaret olduğunu, geri almanın da mümkün olmadığını biliyor, yalan öğrenildikten sonra söyleyenin dilini öldüren bir çeşit sarmaşık misali ağzından dışarı sarkar, öyle kalır.
Bir Anın Anatomisi, İspanya’nın yakın tarihindeki 23 Şubat 1981 de yaşanan bir darbe girişimini anlatıyor. Askerlerin, darbecilerin, Frankocuların darbe yapmak amacıyla Temsilciler Meclisi’ne girdikleri ve ateş ederek tüm milletvekillerine yere yatmalarını emrettikleri o "Bir Anın Anatomisi"ni okuyoruz.
Cercas'ın edebi ustalığı ve anlatımın akıcılığına rağmen beni çok zorlayan bir eser oldu. Ama İspanya'nın İç Savaşı gibi aşırı sıkıcı bir konuda bile karakterlerin düşünce tarzını, ruh hallerini, kişilik analizlerini çok güzel yapmış. Suarez'i tam överken birden yermeye başlıyor mesela, aşırı objektif yaklaşmış ve darbe ile alakalı tam bir anatomi çıkarmış.
İlgisini çekene ya da akademik bir kaynak olarak başvurmak isteyene kesinlikle öneririm. Ama siyasi tarih çok da ilgimi çekmiyor diyorsanız hiç bulaşmayın derim.
Kitaba puan vermedim çünkü şu ikilemi aşamadım :
- Eğer yazarın başarısını ve edebi yeteneğini, kitabın amacına uygunluğunu ve tutarlılığını puanlayacaksam 10/10.
- Eğer kitap bana hitap etti/etmedi, ilgimi çekti, merakla okudum vb. kriterlere göre puanlayacaksam 5/10.
Bir geleneğe bağlı olsak da gelenek dediğin herkesin üstünde anlaşabildiği şeylerden ötesi değildir - bilim insanları, öğretmenler, kurumlar, kurumların sahibini değiştirirsen gerçeklerin sahibini de değiştirebilirsin, inancın yapısını da değiştirebilirsin, üzerinde anlaşılmış şeyleri de, onların yaptığı da işte bu…
Bir eylemin sonuçları, istikrarı devlet düzeyinde etkilediğinde önümüzde iki ihtimal olur, birinde fail, devletin çıkarlarına aykırı işler yapmaktadır, ötekindeyse kendi eylemlerinin anlamından bihaberdir, sehven yapmıştır, fakat iki türlüsünde de, Bay Stack, iki durumda da sonuç aynıdır, şahıs, devletin düşmanlarına hizmet etmektedir.