Qədim Yunan mənim üçün xüsusilə fəlsəfəsi baxımından böyük maraq doğurur. Hərçənd düşüncə tarixində daha müasir dövrlərə keçmiş olsam da, Antik Yunan’dan bir cür qopa bilmirəm; çünki məncə sadə olan çox vaxt daha saf və daha güclüdür. Bu kitabı oxuma səbəbim də məhz bu idi: Antik Yunanı Antik Yunan edən geniş bir zehni və mədəni dünya ilə tanış olmaq. Bonnard da mənim marağımı xronoloji və əhatəli bir yanaşma ilə cavablandırdı; Xronoloji düşünməyi sevən biri olaraq bu kitab mənə bu baxımdan çox kömək etdi. Hər nə qədər müəllifin dili yer-yer həddindən artıq dolaşıq və uzadılmış təsir bağışlasa da, xüsusilə Homeros və şairlərlə bağlı bölümlərdə bir qədər artıq “spoiler” verdiyini düşünsəm də, kitab mənə yeni adlar, şəhərlər və düşüncə əlaqələri qazandırdı. Bu ilk cild Qədim Yunanı anlamaq üçün möhkəm bir zəmin yaratdı; buna görə də seriyanın davam cildlərini də mütləq oxuyacağam.
Mənə elə gəlir ki, zamanımızda yaşanan ən kədərli hadisələrdən biri — insan şüurunda gözəlliyin dərki və onun mənalandırılması ilə bağlı mexanizmlərin yerlə-yeksan olmasıdır. ‘Müştəri’yə köklənən müasir kütləvi sənət də ruhları şikəst edir, insanın mövcudluğu və özünü mənəvi bir varlıq kimi dərk etməsi ilə bağlı önəmli məsələyə aparan yolu tıxayır.
Sənətdəki intuisiya isə eynilə dindəki intuisiya kimi bir şeyə inamı, imanı xatırladır. Bu, bir düşüncə tərzi yox, ruh halıdır. Elm empirikdir, bədii düşüncənin hərəkətverici qüvvəsi isə kəşf enerjisidir. O, qəfil baş verən aydınlanma halıdır və bu zaman gözlər önündəki pərdə sanki ortadan qalxır! Ancaq bu, ayrı-ayrı hissələrlə münasibətdə yox, ümumi və sonsuz olan, şüurla dərk oluna bilməyənlə bağlı baş verir.