Kırk yıl önce ticaret nazırının verdiği rapor ve sonraki iki sanayiyi geliştirme projesi arasındaki bu paralellik Tanzimat yöneticilerinin bilgisizliğinden değil, fakat sanayileşmenin esnaf grupları arasında ve toplumda yaratacağı yıkımdan çekinen bir tutuculuktan kaynaklanmaktadır.