İnsana özgü işbirliğinin ortaya çıkışı türümüzün belirleyici ilk ahlaki dönüşümüdür. Neden işbirliği? Eşsiz işbirliği yeteneğimizin evriminde, tropikal ormanların yerini daha açık, savana benzeri alanların aldığı iklimsel-coğrafi değişiklikler büyük rol oynamıştır.
Yaşam biçimimizin şempanze ve bonobolardan neden bu kadar farklı olduğunu da açıklar bu. Benzer iklimsel değişikliklerden etkilenmeyen en yakın akrabalarımız Orta Afrika Kongo Nehri çevresindeki yoğun ormanlık alanlarda yaşamaya devam etti, bu yüzden de tamamen farklı bir seçilim baskısına maruz kaldı. Çevremizin istikrarsızlaşması ve tehlikeli yırtıcılara çok daha fazla maruz kalmamız, birbirimizi daha iyi koruyarak bu yeni kırılganlığı telafi etmemize yönelik daha çok baskıya neden oldu. Daha yakın işbirliği ile daha büyük gruplarda destek ve güç bulduk.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Ahlakımızı, tüm gizemleri ve çelişkileriyle beraber, ancak kökenlerini anlarsak anlayabileceğimiz fikri yeni değildir. Bu bağlamdaki son felsefi atılım, projesine soy araştırmasına atıfla "soykütüğü”adını veren Friedrich Nietzsche'den gelmiştir. Argümanların ve olguların fikir değişikliğine yol açmaya yetmediğini Nietzsche gayet iyi biliyordu. Güçlü, güzel ve asil olana karşı hınç zehrinin harekete geçirdiği dışlanmış ve haksızlığa uğramış kişilerin tüm değerleri değiştirmeyi başardığı köle isyanı hikayesi, ahlaki "önyargılarımıza" yönelik ilk şüpheyi beslemeyi amaçlayan retorik bir araçtır. Nietzsche asıl ahlak eleştirisini, kendi olumlu alternatifıni ana hatlarıyla ortaya koyarak yapar: yüce gönüllülük, gurur ve yaşamı onaylayan yaratıcılık gibi bu dünyanın değerlerine yönelik bir ahlak.
Sürekli bir işle meşgul olanlar zavallıdır; kendi işleriyle meşgul olmayanlar, başkalarının uykusuna göre uyuyanlar, başkasının adımına göre yürüyenler ve kendilerine, yaşamdaki en özgürce eylemler olmasına rağmen, sevmeleri ve nefret etmeleri buyurulan kişiler daha zavallıdır.