➡️ *Ödünç vermede borçlunun alacaklıdan mal satın alması*
*Sual: Ödünç verirken şart edilmediği hâlde, borçlunun, sonradan yüksek fiyatla, alacaklıdan mal satın alması caiz midir?*
*Cevap:* Ödünç verirken şart edilmediği hâlde, borçlunun, sonradan yüksek fiyatla, alacaklıdan mal satın alması caiz ise de, mekruhtur. Şems-ül-eimme Hulvânî haram olur dedi. Fakat, ödünç verme sözleşmesi olmadan önce, mesela bin lira değerindeki kumaşı binbeşyüz liraya satın alsa, ayrıldıktan sonra, tekrar gelip dörtbin lira da ödünç alsa, caiz olur ve satana beşbinbeşyüz lira borcu olur. Hâlbuki borcu beşbin olmak lâzımdır. *(Dürr-ül-muhtâr)* da diyor ki, böyle muameleye yüzde beşden fazla olmamak şartı ile caiz olur denildi. Yüzde beşden fazla farklı ödünç verirse, yani ödünç vermeden önce, *(Muamele)* ile, satacağı malın fiyatı, ödünç verdiği paranın, yüzde beşinden fazla olursa, haram olur ve böyle ödünç veren hapis olunur. İbni Âbidîn “rahmetullahi aleyh” *(Dürr-ül-muhtâr)* ın bu satırlarını geniş açıklıyor. Sultanın emri ile, yüzde onbeşe kadar muamele ile satış fetvası verildiğini, buna caiz diyen âlimleri ve büyük fıkıh kitaplarını bildiriyor. *(Bezzâziyye)* fetvasında, sarf bahsinde diyor ki, (Ribh ile ödünç isteyen muhtaç kimse, buna bir malı on liraya satsa ve teslim etse, ödünç verecek olan da, bu malı, sonra o kimseye on iki liraya satsa caiz olur. Satışı, ödünç verildikten sonra yapmak iyi olur. Mal, ödünç verenin ise, bunu ödünç isteyene, dilediği bir müddetle, mesela oniki liraya, veresiye satar. Malı teslim alınca, üçüncü kimseye on liraya satıp teslim eder. Bu kimse, ödünç verene on liraya peşin satıp, malı buna verir. Aldığı on lirayı, ödünç isteyene vererek borcunu öder. *(Bahr)* de diyor ki, (On lira alacağı olan bir kimse, belli zaman sonra onüç lira almak isterse,
Hər saniyə yüzlərlə insanın öldüyünü nəzərə alsaq, bir ölən şəxsin ölümü haqqında üzülməyə həqiqətən dəyərmi?
Həmin insanın yerini tutacaq bir nəfər tapmağınız qeyri-mümkündür? Bu insan həqiqətən də xüsusidir? İnsanlar yaşadıqları dəyərləri nə üzərində qururlar?
Məntiq?
Vicdan?
Yaxşı və pis anlayışı belə geniş və qeyri-dəqiq olan bir dünyada nəyə uyğun hərəkət etməliyik?
Təbliği zorla, ölümlə olan bir dinin nümayəndələri şəhərə daxil olub silahsız sakinləri qırarkən onlar bunu tanrı adına edirdilər? Onlar yaxşılıq edirdilər yoxsa pis? Haqq olan Xaç yürüşüdür yoxsa Islami Fəth? Bu haqqı necə təyin edə bilirik axı? Bəs kimin doğru və kimin yanlış olduğunu necə seçməliyik? Bəlkə çıxış yolu heç seçməməkdir? Bir insanın həyatda heç bir görüşü dəstəkləməməsi mümkünsüzdürmü? Dinsiz, vətənsiz, mənasız yaşamaq insan üçün “pis” bir haldır? İnsanlar haradan gəlib, hara gedəcəklərini, nə istədiklərini dəqiq bilirlərmi?
Afrikada acından ölənlər həqiqətən ölməlidir yoxsa biz onları qurtarmalıyıq?
Mərhəmət Tanrının qədərinə qarşı gəlməkdir?
Hitlerə haqq qazandırmaq üçün hansı vicdanın sahibi olmalısan? Ədaləti kim təyin edir?
Ədalət zəiflərin istədiyi bir şey ola bilərmi?
Dünyanın təhlükəsizliyinə nəzarət edən dövlətlər niyə ən çox silah satan dövlətlərdi?
Zülümdən və pisliklərdən qurtulmaq üçün doğurdanmı bu qəsbkarları məhv etməliyik?
Öldürmək həmişə çıxış yoludu?
Niyə birimiz tox birimiz acıq? Yaşamaq istəyirik, lakin etdiyimiz şeylərin əksinə yaşamağımıza mane olan nədi?
Bəlkə bu qədər yaxşı və pis anlayışı olan dünyada heç bir görüşü dəstəkləməmək, sırf yaşamağın xətri üçün yaşamaq ən düzgün seçimdir? Doğru və yalnış mənim təyin etdiyim görüşlərdi yoxsa ümumbəşərdi?
~onÜç
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Sahurunuz bereketli,
Seheriniz huzurlu,
ibadetleriniz kabul
ve
Her şey gönlünüzce
Olsun
📚😊🤲🍀
***
Oldu mübarek Ramazan onüç
O Sultan verir ruha zindelik
Bedenlere kuvvet ve güç
Akla gelmez hiç meşgale gündelik
KK
Ulus Baker'le ilgili şimdilik son yazıdır. Keyifli okumalar...
KES KULAKLARI, GEÇİR SİCİME…
Ulus Baker’in babası Sedat Baker ruh bilimci bir doktordur. Kıbrıs savaşı zamanında çalıştığı hastaneye yaralı askerler tedavi edilmesi için getirilir. O sırada Ulus ise babasının yanında oturup, çocuk haliyle getirilen yaralıları ve tedavi sürecini izlemektedir.
Bir gün bir bacağı parçalanmış, yirmi yaşlarında, yaralı bir genç getirilir. Bacağı paramparça ve iğrençtir.
Konuşmasından anladıkları kadarıyla doğu illerinin birindendir.
Anestezi falan olmadan gencin bacağını dikerler.
Ağrısı dinsin ve sussun diye bir iğne vurup beklemeye başlarlar.
Genç bir türlü susmamakta, ‘’Kulaklarım, kulaklarım…’’diye bağırarak hastanenin koridorlarını inletmektedir.
Ulusun babası önce gencin kulaklarının, havan mermisinin sesinden zarar gördüğünü düşünür.
Ulus bu sesi çok iyi bilmektedir. Çünkü bu mermi, annesinin üzerinden, anneannesinin ise birkaç santim yakınından geçerek Ulus’un yatağını parçalar ve yere saplanır. Neyse ki patlamaz.
Gencin hastanedeki çığlıkları diğer yaralıların psikolojisini alt üst etmektedir. Tabii ki Ulusun da…
Çığlıklara dayanamayan Sedat Baker gence birkaç tokat vurup sorular sormaya başlar. Savaştan dolayı psikolojisinin bozulduğunu düşünür.
‘’Kulakların sapasağlam, bir şey yok kulaklarında, niye bağırıyorsun, anlat ne oldu sana?’’
‘’Komandoyum ben, taşlık araziye paraşütle attılar bizi, arkadaşlarımın kiminin ayağı kırıldı, bana bir şey olmadı. Orada öldürdüğüm düşmanların kulaklarını kesip bir ipe takmıştım, onları kaybettim. Köye götürecektim onları ben. Kulaklarım, kulaklarım, kulaklarımı bulun bana…’’
Psikiyatrist babası gibi Ulus’ta gencin kafayı yediğini anlar.
Bu olayı yıllar sonra ‘’Kum güzeli’’yazısında ( bana göre şiir) şöyle yazacaktır Ulus;
‘’Kes
"..gelgelelim,
beter.. bize kısmetmiş.
ölüm, böyle altı okka koymaz adama,
susmak ve beklemek, müthiş
kaç yol, ağlamaklı olmuşum geceleri,
asıl, bizim aramızda güzeldir hasret
ve asıl biz biliriz kederi.
evet, ağlamaklı oluyorum, demdir bu.
hani, kurşun sıksan geçmez geceden,
anlatamam, nasıl ıssız, nasıl karanlık...
ve zehir - zıkkım cıgaram.
gene bir cehennem var yastığımda,
gel artık..."
(bkz: ahmed arif)
-
"artık demir almak günü gelmişse zamandan meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan
hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol; /
sallanmaz o kalkışta ne mendil, ne de bir kol.
(bkz: yahya kemal beyatlı)
-
"ağır, ağır çıkacaksın bu merdivenlerden,
eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak,
ve bir zaman bakacaksın semâya ağlayarak...
sular sarardı... yüzün perde perde solmakta,
kızıl havâları seyret ki akşam olmakta...
