Nikolay Gogol'ün sarsıcı eseri Bir Delinin Hatıra Defteri, alt kademeden bir memurun toplumsal statü baskısı, imkansız bir aşk ve yalnızlık karşısında zihninin gerçeklikten kopuşunu muazzam bir psikolojik derinlikle işliyor. Yazar, başkarakterin trajikomik delirme sürecini aktarırken, aynı zamanda dönemin bürokratik düzenini, sınıfsal uçurumlarını ve insanın toplum içindeki var olma çabasını sert ve usta bir hicivle eleştiriyor.
Mükemmel olmak zorunda bırakmadan yazdım bunları
Çok akıcı bir kitaptı hiç zorlamadı beni, hep merak ederek ilerledim, Ahh Akaki canım benim, seni okurken o kadar yansıttın ki beni, insanın kendisini ne denli değersiz hissettiğini, ötekinin varlığı halinde bu değersizliğin daha bi gözle görülür olduğunu çok iyi yansıttın bize. Spoiler vermemeye çalışıyorum. Bu kısacık kitapta birçok insan kendinden bir parça bulabilir. Bu arada bu kitap için Dostoyevski” Hepimiz Gogol’un Palto’sundan çıktık” demiş. Bu sebeple kitabı daha bi heyecanla okudum ve fakat bu sorunun cevabını bulamadım  kitabımı bitirirken evet çok güzel bir kitaptı evet hissettim ancak bu cümleye tam olarak yaraşır olan şey neydi diye merak Edip durdum birazcık araştırdığımda da şunu fark ettim aslında bu kitaptan önceki kitaplar hep soylulardan burjuva‘dan ve onların tasa ve dertlerinden bahsedermiş ilk kez sıradan bir insan insanın trajedisi bir kitapta işlenmiş evet ondan önce sıradan insanlar hiç mi kitaplarda yer almazdı evet alırdı ancak ya soyluların veya kralların eğlencesi ürünü olarak veya başrol olmadan bahsedilmiş Gogol aslında basit ve gündelik hayattaki herhangi birinin tasasını bize anlatmak istedi ve diğer yazarlra yol açtı
Bir Delinin Anı Defteri - Palto - Burun - Petersburg Öyküleri ve FaytonNikolay Gogol · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202538,5bin okunma
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
“Bir Paltoyla Gelen Değişim”
Nikolay Gogol’un “Palto” adlı hikâyesi benim için hem sade hem de biraz iç burkan bir hikâye oldu.
Hikâyede Akakiy Akakiyeviç adında, çok kendi halinde ve sessiz bir adam var. İnsanlar tarafından pek fark edilmiyor, hatta çoğu zaman yok sayılıyor. O da buna alışmış, kendi dünyasında işini yapıp hayatını sürdürüyor.
Bir süre sonra eski paltosu iyice kullanılamaz hale geliyor. Yeni bir palto yaptırmak onun için basit bir ihtiyaçtan çok, hayata tutunma sebebi gibi oluyor. Çünkü o palto sadece bir kıyafet değil; biraz değer görmek, biraz da “varım” diyebilmek gibi bir şey oluyor onun için.
Uzun uğraşlardan sonra yeni paltosunu yaptırıyor ve onu giydiğinde ilk defa insanlar ona farklı davranıyor. Sanki o da önemli biriymiş gibi hissediyor. Bu durum onu çok mutlu ediyor ama bu mutluluk çok uzun sürmüyor.
Bir gün paltosu çalınıyor. Ve bundan sonra hayatı tamamen değişiyor. Kimse onu ciddiye almıyor, yardım etmiyor ve o da yavaş yavaş içine kapanıp hastalanıyor ve ölüyor.
Bana göre bu hikâye şunu anlatıyor: İnsan bazen sadece görünüşüyle bile değerlendirilebiliyor. Oysa bir palto ya da dış görünüş değil, insanın kendisi önemli olmalı.
Kısacası “Palto”, çok sıradan bir insanın bile değer görmek için ne kadar kırılgan bir durumda olabileceğini anlatan çok etkileyici bir hikâye.
Puan vermedi
Nikolay Gogol, dünya edebiyatında kara mizahın, bürokratik hicvin ve insan psikolojisinin en sarsıcı örneklerinden biri olan bu ölümsüz eserinde; küçük bir memurun zihinsel çöküşünü ve deliliğe adım adım teslim oluşunu muazzam bir trajikomik dille anlatıyor. Roman, Çarlık Rusyası’nın o boğucu bürokratik çarkları arasında sıkışmış, 9. dereceden bir memur olan Aksenti İvanoviç Poprişçin’in tuttuğu günlükler üzerinden ilerliyor.
Poprişçin; toplumdaki statü farklarını, maruz kaldığı aşağılanmaları ve müdürünün kızına duyduğu imkansız, sınıfsal aşkı hazmedemedikçe gerçek dünyadan kopmaya başlar. Zihninin yarattığı sanrılar, sokaktaki köpeklerin birbiriyle mektuplaştığına inanmasıyla başlar ve İspanya tahtının boş olduğunu duyduğunda kendini "İspanya Kralı" ilan etmesiyle trajik bir zirveye ulaşır. Gogol, bir adamın akıl sağlığını yitirişini anlatırken aslında bireyi ezen, yok sayan ve rütbelere tapan o acımasız toplumsal sistemi, unvan çılgınlığını ve aristokrasinin kibrini amansızca kırbaçlıyor.
*Bir Delinin Hatıra Defteri*; okuru bir yandan Poprişçin’in absürt hezeyanlarına güldürürken, diğer yandan onun tımarhanedeki o çaresiz, "Anneciğim, kurtar beni!" haykırışıyla kalbini paramparça eden dâhiyane bir psikolojik ve sosyolojik başyapıttır.
Puan vermedi
Nikolay Gogol, dünya edebiyatının en sarsıcı absürt ve psikolojik klasiklerinden biri olan bu eserinde; Çarlık Rusyası’nın katı bürokratik çarkları arasında ezilen dokuzuncu dereceden bir devlet memuru olan Aksenti İvanoviç Poprişçin’in adım adım deliliğe sürüklenişini anlatıyor. Sınıfsal eşitsizliklerin, toplumsal statü kaygısının, imkansız bir aşkın ve aşağılanmanın yarattığı ağır travmaları, bir memurun kendi tuttuğu günlük üzerinden muazzam bir trajikomik dille gözler önüne seriyor.
Müdürün kızına duyduğu platonik aşkla başlayan tutkunun, köpeklerin kendi aralarında mektuplaştığına inanmaya kadar varan sanrılara ve nihayetinde kendisini İspanya Tahtı'nın meşru varisi (Kralı) ilan etmesine uzanan o tekinsiz süreç; aslında bireyin sistem karşısındaki çaresizliğinin ve yok oluşunun bir çığlığıdır. Gogol’ün mizah ile trajediyi, hiciv ile deliliği kusursuz bir dengede birleştirdiği bu ölümsüz eser; toplumsal hiyerarşinin insan zihnini nasıl paramparça edebileceğini yüzümüze vuran zamansız bir başyapıttır.
GOGOL PORTRE KİTAP İNCELEMEM SPOI İÇERİR
Gogol'ün Portre kitabında; fakir ama potansiyel sahibi genç bir ressamın (Çartkov) bir dükkanda bir tabloyu görmesi, onu eve getirmesi sonrası olaylar zincirinde gelişen durumlar meydan gelir. Ressam fakirlikten kirasını bile ödeyemezken, portrenin çerçevesinin oradan bir anda çok büyük bir para çıkar. Sonrasında o portredeki kişiyi rüyasında görüp durur.
Bu paradan sonra Çartkov zengin olur, kendi adını gazetelerde bastırır. Artık sadece zenginlerin istediği tarzda portre yüz çizimleri yapar ve diğer gerçek ressamları kendisinden küçük görür. Derken büyük bir para ihtirasına kapılır ve bu durum kendisini içten içe yiyip bitirir.
Kitabın ikinci kısmında ise olayların geçmişte nasıl geliştiği anlatılır. O portrenin aslında lanetli bir tefeciye ait olduğu ve onu resmeden kişinin de çok iyi bir akademide eğitmenlik yaptığı ortaya çıkar. Bu ressam (Baba) zamanında kendi öğrencisini kıskanmış ve o tefeci ölmeden önce kendisinden portresini çizmesini istemiştir. Portrenin oluştuğu, bittiği gün tefeci de zaten ölmüştür. Resmi yapan kişi aslında şeytanın gözlerini tasvir etmiştir; portrenin gözleri aşırı gerçekçidir, kötü bakışlıdır ve insanı düşünmeye, kendine çekmeye sevk eden uğursuz bir şeydir. Sonuç olarak portre, onu çizen insanı bile delirtir. Sadece ressamı değil, o tefeciden borç alan insanların bile huyu suyu değişmekte, hayatları mahvolmaktadır (tıpkı o soylu prens gibi).
Portreyi yapan kişi en son onu yakmaya kadar gitmiş ama arkadaşı "bırak ben alırım" diyerek tabloyu kurtarmıştır. Tabloyu alan arkadaşına da gece rüyalar, karabasanlar girince o da durumu anlatıp bir tanıdığına vermiş, o tanıdığı da başkasına vermiş derken tablo açık artırma yerine kadar düşmüştür. Kitabın en sonunda, açık artırmada tabloyu tam yok etmek
