17. yy’da İngiliz Şair John Milton tarafından yazılmış epik bir şiirin bir bölümünü resmeder. Kafiyesiz olarak yazılan şiir Musevi-Hristiyan inancındaki Şeytanın isyanı, kovuluşu, Şeytan’ın Adem ve Havva’yı kandırması ve cennetten çıkarılmasını konu edinir.Milton kitabın yazılış amacının “Tanrı’nın yollarını insanlara kanıtlamak” olduğunu söylese de Şeytanı gururlu ve demokrat bir karakter olarak işleyişi tartışmalara neden olmuş, 19.yy’da şiirin baş kahramanının Şeytan olduğu söylenmiştir. William Blake, Milton için “Gerçek bir şair ancak bilmeden Şeytan’ın mezhebindendi” demiştir. Milton şiirinde Pandemonium’u cehennemin merkezi (başkenti) ve şeytanın ve diğer asi meleklerin cehennemde toplandığı yer olarak kullanılmıştır. Pandemonium Yunanca Pan ve Demonium‘dan gelir.John Martin, bu şiirin belirli bir bölümündeki sahneyi resmetmiştir. Parlak kalkanı ile Şeytan, Pandemonium’da diğer düşmüş melekleri isyana çağırmaktadır. Resmin detayında görebileceğiniz gibi ateşin içinden asi melekler, ordu şeklinde gelmektedir.
Milton'ın Kayıp Cennet adlı eseri bugün pek okunmuyor. Ama 350 yılını dolduran bu destansı şiir, bugün bile İngiliz edebiyatını şekillendiren eşsiz eserlerden biri olmaya devam ediyor. 10.000 mısrayı aşkın bu destanda cennete girme savaşı ve insanın cennetten kovulmasının hikâyesi anlatılır. Onlarca bölümde cennetin kaybedilmesini, gözden düşen Şeytan'ın ve insanın gözüyle anlama çabası görülür. Dinin eskisi kadar etkili olmadığı laik bir çağda bile bu destan okura isyan, hasret ve kefaret arzusu konusunda etkili bir tefekkürü ifade eder.Varlıklı bir aileden gelmesine rağmen Milton'un dünya görüşü kişisel ve siyasi mücadelelerle şekillenir. İngiltere'nin iç savaş sürecinde (1642-51) sıkı bir cumhuriyetçi olarak tanınır. 1649'da İngiliz kralı I. Charles'ın
Pandemonium
A secret residence in the exile
Build another house
God is left behind, and now you see
Eden you are losing
You will once regain
Join me to the other side
Night side of the paradise
Sitra Ahra
Therion
John Martin-Pandemonium
John Martin bu eserde insanın küçük, güçsüz konumunu vurgularken kaos ve ihtişamı bir arada sunar. Tablo, romantik dönemin dramatik ve etkileyici anlatım tarzının önemli örneklerinden biridir.
“Pandemonium, Lucifer’in görkemli başkenti.”
The Good PlaceFilm Replikleri
Evrenin nasıl işlediğine dair sana verebileceğim bir cevap olsaydı hiç özelliği kalmazdı. Makinelerin kozmik görevlerini yerine getirmesi gibi olurdu. Ama hiçbir şeyin anlamı olmadığı için anlamı olan bir şey veya birini bulduğunda insan mutlu oluyor. Tüm bu rastlantısallık ve pandemonium içerisinde Chidi'yle birbirinizi bulup bir yaşam kurdunuz. Bu olağanüstü değil de ne?
