Mustafa Kemal'in fikirler toplamı neticede şu 5 grupta beliriyordu.
1. Cemiyetin bir siyasi parti haline getirilmesi,
2. Ordunun politikaya karışmaması,
3. Cemiyetle masonluk arasında bir ilgi kalmaması,
4. Cemiyetin içinde eşitlik olması,
5. Hükümet işleriyle din işlerinin birbirinden ayrılması.
Mustafa Kemal'in sözleri İttihat ve Terakki merkez çevrelerinde gittikçe daha asabi tepkiler yaratır. Ona karşı şüphe ve güvensizlik artar. Hatta silahşorlardan deprenenler bile var:
— Mustafa Kemal'den kurtulmak lazım...
Bazı kovalamalar, şüpheli tertipler, sonu kötüye varabilecek teşebbüsler olur. Hatta bir defasında düpedüz yolunu keserler. Arkasını duvara verir, silahına sarılır. Fakat iş bu kadarla geçiştirilir. Ama bilir ki, başının üstünde bulutlar gittikçe kararmaktadır. Onu bazen gönülden, bazen de samimi görünerek uyaranlar olur.
Türkiye'de milliyet duygusundan yoksun olanlar, yalnız Türklerdi. Kendilerini Osmanlı sayıp, Osmanlı birliği ve vatanı için kan dökenler de yalnız onlardı.
Enver Bey'de Mustafa Kemal'e karşı onu kendi çevresinden uzaklaştırmak, onu şüpheli ve bozulmuş görmek şeklinde beliren ve yıllarca gelişecek olan bu kompleksin karşılığı da Mustafa Kemal'de yerleşmektedir. Enver'i kıskanmak dahi diyebileceğimiz, onu kudretli olduğu kadar kısır görmek, kendine karşı arka fikirleri olan, geleceğini zincirlemek isteyen bir insan görmek şeklinde bir kompleks.
"Bir adam ki büyük adam olmaktan bahseder, memleketi kurtarmak için de evvela büyük adam olmak lazım geldiğini ve bunun için kendine bir numune seçmek gerektiğini söyler, o adam, adam değildir."