Birinci dönem kendi içinde iki alt döneme ayrılabilir. 1980'e kadar olan ilk alt dönemde sadece Erivan'da roman yayımlanmıştır. Kafkasya bu yıllarda birçok Kürdün kulak kabarttığı Erivan radyosu gibidir. Bölgenin çekim gücünü anlatan bir örnek ilk Sorani roman tartışmalarında da rastladığımız, Rehîmê Oazî'nin Pêşmerge adlı romanının Erivan'da basılmış olmasıdır. Kurmanci bölgesi olarak bilinen bu bölgede Soranî lehçesinin ilk eserlerinden birinin de basılması onun merkezi yönüne işaret etmektedir.
Türkiye'den bir başka Kürt yönetmen Gani Rüzgar Şavata'nın 1999 yapımı Sınır filminde de sınır olgusuna değinmeler vardır.
…
bu filmde, başrol deki Helin ve arkadaşlarının sınırı aşarak Güney'e geçmesi ve orada Halepçe katliamı mağduru Kürtlerle dayanışma içine girmeleri not etmeye değerdir. Helin'i geri getirme bahanesiyle peşinden giden Barzan da sınır olgusunun acımasızlığıyla karşılaşır. Suriye sınırını geçip oradan Güney Kürdistan'a geçen Barzan, karşılaştığı peşmerge akrabalarına yolda kimliğini kaybettiğini söyler. Aldığı cevap çarpıcıdır: "Bir kimliğimiz olsaydı bu dağlarda ne işimiz var dı?"
Sayfa 20
5Alıntı
Oradaki askeri güçten bahsedilirken, işte Barzani'ye bağlı şu kadar bin peşmerge ile, Talabani'ye bağlı şu kadar bin peşmerge ve bu formülle PKK'ya bağlı şu kadar peşmerge... Garip değil mi?
Bu ayrılıktır. Ben de zaten onu biraz evvel ifade ettim. Türkiye'nin yapacağı şey bu ayrışmaları gözetip bunları kontrol etmektir. Birilerinin yanınıza çekmek için çatışmanıza gerek yok. Denge unsuru olarak kullanıp, bütünüyle cephenize almak onunla savaşmaktan daha akıllıca bir iştir. Böylece düğerleri üzerinde bunu bir manipülasyon aracı olarak kullanabilirsiniz.
Din ulemâsı denince, ölü ile meşgul olanlar göz önüne getirildi. Nihayet bu aziz din, mevlid okutmakla, aşûre pişirmeğe kadar indirildi, öyle zannettirildi. Son zamanlarda o da çığırından çıkdı. Süleyman Efendi'nin tanzîm etmiş olduğu Mevlid'e bir takım uydurma kasideler ilave edilerek okunmaya başlandı ve bunların hiç birisinin dînin rûhiyyâtıyla, aslıyla alâkası olmadığı halde alakalı imiş gibi gösterildi.
Bir halk, topyekün ayağa kalkmıştı!..
Bağımsızlık için!..
Özgürlük için!..
Kölelikten kurtulmak için!..
Bağımsız bir vatanda özgür bir yaşam olmadıkça, ne ailenin ne de mutlu bir yaşamın olmayacağını anlamıştı.