Tam da Gazze olayları çok sıcakken bu kitabı okudum. Çok sert bir kitap. İfadeler, düşünceler baya sert.
İkinci Dünya Savaşı sırasında Alman cephesinden aktarılıyor. Yahudiler için kullanılan ifadeler gerçekten insanlık dışı. Ama şu anda yapılan insanlık dışı muameleleri görünce de insan bu durumu bir sorguluyor.
Kıyım, katliam, saldırı nerede olursa olsun kötü. Politik meseleler nedeniyle insanların ölmesi (hangi ırktan olursa olsun) kabul edilemez.
Toprak, dil, din, vatan, bayrak... evet bunlar kutsal kabul ediliyor ama asıl önemli olan insanların canları olmalı. Bir yere bir bomba düşünce ya da bir çocuk açlıktan ölünce toprağın da, dinin de, milliyetin de pek bir önemi kalmıyor.
Kitap çok ağır, hem konu itibariyle hem anlatım. Ve kitabın içinde çeviri notu olmadan da bir sürü Almanca kelimenin (hatta cümlelerin) bulunması ve çeviri notu olmuş olmasına rağmen paragraf halinde Almanca cümlelerin bulunması kitaptan uzaklaşmaya neden olabiliyor.
Ama kesinlikle okunması gereken bir kitap. Farklı bakış açıları oluşturacak, savaşın etkilerini gözler önüne serecek, insanların eylemlerinin nedenlerini irdeleyen kitapları seviyorum.
Ama acı çekmek; o ölmek ve aynı zamanda hayatta olmaktır. Bu nedenle de yaşayabileceğin en mutlak, en ezici deneyimdir.
Bilinçsizliğin bilinci, eğer ne demek istediğimi anlıyorsan. Öldüğümüz zaman bunu hissetmeyiz, çünkü ölmek budur, bütün bunları kaybetmektir.