Prometheus'un Ateşi: Olimpiyat MeşalesiEdebiyat
Günümüzde, olimpiyatlarda sporcuların koşarak elden ele taşıdığı o meşale, aslında binlerce yıllık bir hikâyenin yankısıdır. Prometheus'un tanrılardan çalıp insana armağan ettiği kızıl ateş; bilimin, bilgeliğin, uygarlığın ta kendisiydi. Bugün hâlâ Milli Eğitim'in logosunda o meşale durur, öyle rastlantı değil, insanlığın en eski inancının kalıcı izlerini taşır.
Aiskhylos, bu mitolojik hikâyeyi bir tragedyaya dönüştürürken aslında insanlığın doğuşunu yazdı. Prometheus o ateşi verene kadar insan karanlıkta, soğukta, çaresizdi. Ateşle birlikte yemek pişirdi, demiri işledi, dili geliştirdi, düşündü. Bir titan'ın tek hamlesi, tüm bir uygarlığın fitilini ateşledi. Zeus da tanrısal bir ayrıcalık olan akıl ve bilgeliğin insanlığa aktarılmasına sinirlenerek Prometheus'u en ağır şekilde cezalandırdı.
Bu yüzden Prometheus'un hikâyesi bitmez. O ateş matematikten sanata, tıptan felsefeye insanın ürettiği, keşfettiği, anlamlandırdığı her şeyin içinde yanar. Bilgi bir kez insana geçti mi artık geri alınamaz; ışık bir kez yakıldı mı karanlık bir daha aynı olmaz.
Elbette tragedyada daha pek çok tema var. İnsanlar topluluk hâlinde yaşamaya başladıkça sorunlar da büyümüş, iktidar da, adalet arayışı da. Aiskhylos bunu binlerce yıl önce görmüş ve yazmış, hâlâ güncel, hâlâ çekici olması da bundandır.
Kısa ama derin bir tragedya.
Ocağınızdaki ateş sönmesin.
İyi okumalar..
Prometheus, tanrılardan ateşi çalıp insanlara verdiği için tanrıların kralı Zeus tarafından cezalandırılır. Zeus’un emriyle Prometheus, ıssız bir dağda kayalara zincirlenir.
Eser boyunca Prometheus’a çeşitli tanrılar ve kişiler gelir. Hepsi ondan Zeus’a boyun eğmesini ister, ancak Prometheus yaptığı işten pişman olmaz. İnsanlara yardım ettiği için acı çekmeyi göze alır. Ayrıca Zeus’un geleceğiyle ilgili önemli bir sırrı bildiğini söyler fakat bunu açıklamaz.
Oyunun sonunda Zeus’un öfkesi devam eder ve Prometheus korkunç acılar içinde zincirli kalır.
Güce karşı direnme, özgürlük, insan sevgisi ve haksız otoriteye başkaldırı temalarını işler. Prometheus, insanlık uğruna fedakârlık yapan bir kahraman olarak gösterilir.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Frankenstein: Canavar Kimdi?
Puan vermedi·267 syf.··
Beğendi
·2026 16. kitabı
·13 günde okudu
·Okunma: 06 Haziran 2026 15:43
Mary Shelley'nin Frankenstein'ını bitirdiğimde elimde bir korku romanından çok daha fazlası kalmıştı. Kitabı okumadan önce Frankenstein'ın canavarın adı olduğunu sanıyordum. Oysa Frankenstein yaratıcıydı; canavarın ise bir adı bile yoktu. Roman bittiğinde bunun nedenini daha iyi anladım.
Yaratığın adsız oluşu, onun toplumdaki yerini de özetliyordu. Bir adı, ailesi, geçmişi ya da ait olduğu bir topluluk yoktu. Dünyaya gelir gelmez dışlanmıştı. Bu yüzden roman boyunca ona "canavar" demek giderek zorlaştı. Onun öfkesi ve işlediği suçlar ne kadar korkunç olursa olsun, altında yatan yalnızlığı ve kabul görme arzusunu görmemek mümkün değildi.
Roman boyunca en çok yaratığın iç dünyasıyla ilgilendim. Özellikle De Lacey ailesini uzaktan izlediği bölümlerde, onun insanlığa duyduğu umudu hissettim. Kör babanın onu görünüşünden bağımsız olarak dinlemesi, hikâyenin en dokunaklı anlarından biriydi. Ailenin onu kabul etmesi halinde neler olabileceğini düşünmeden edemedim. Belki de yaratığın kaderi tamamen değişecekti. Fakat Mary Shelley, birkaç dakikalık merhametin eksikliğinin nasıl büyük bir trajediye dönüşebileceğini gösteriyor.
Victor Frankenstein ise benim gözümde bir kahramandan çok bir anti-kahraman olarak kaldı. Onu kötü yapan şey yaratığı meydana getirmesi değil, yarattığı şeyin sorumluluğunu üstlenememesiydi. Bilimin sınırlarını aşmaya çalışırken kibre kapılıyor, fakat sonuçlarıyla yüzleşemiyor. Yaratığı canlandırdığı anda ondan kaçması, romanın geri kalanında yaşanacak felaketlerin de başlangıcı oluyor.
Özellikle düğün gecesi sahnesinde Victor'a öfkelendim. Canavarın asıl amacının onu öldürmek değil, ona acı çektirmek olduğunu anlaması gerekirdi. Daha önce sevdiği insanları hedef almış birinin yine aynı yöntemi izleyeceğini görememesi, onun körlüğünün son örneğiydi. Bunun
Frankenstein ya da Modern PrometheusMary Shelley · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202021,7bin okunma
Fahrenheit 451
Hugo En İyi Roman Ödülü
Prometheus Şeref Kürsüsü Ödülü
Amerikan Ulusal Kitap Ödülü
Pulıtzer Onur Ödülü
Bilim Kurgu Klasikleri içerisinde en beğenilen ve bu kadar ödüle sahip olan kitabı çok geç okumuş olmanın pişmanlığı içerisindeyim
Kitapların hayatımıza kattığı önemi ve düşünmenin ne kadar da insana özgü bir his olduğunu öyle güzel anlatmış ki yazar.
Yani Bilim Kurgu ile kitaplar ancak bu kadar farkındalık yaratabilirdi.
İtfaiyeci olan Guy Montag, bildiğiniz itfaiyecilerden değil. Yangın söndürmek yerine yangın çıkarmak için çalışıyorlar. Hem de kitap tespit edilen evleri ateşe veriyorlar. Teknolojinin alıp başını gittiği bir dönemde Montag, yaptığı işi ve hayatını hiç sorgulamadan kurulmuş bir robot gibi yaşamaya devam ederken, hayatı yeni komşusu Clarisse ile birden bire değişir.
Genç ve güzel kızın sorduğu bir soru ile;
"Mutlu musun?"
Montag mutlu muydu? Bu soru ile kendini ve hayatını sorgulamaya başlar ve kitapların için de ne olduğunu merak etmektedir. Macerada böylelikle başlamış olur. Sisteme karşı direnmeye çalışan bir kaç insan.
Bilim Kurgu okumayı fazla sevmem lakin bu eser hem dozunda hem de anlatılmak istenen konu çok iyi kurgulanmış.
Hâlâ okumayan varsa şiddetle tavsiye ediyorum.
Keyifli okumalar dilerim
#raybradbury #fahrenheit #bilimkurgu
#okudumbi̇tti̇ #yakmak @ithakiyayinlari
Başlayalım bakalım
Hugo en iyi roman ödülü
Prometheus şeref kürsüsü ödülü
Amerikan ulusal kitap ödülü
Pulitzer onur ödülü
Ray Bradbury
Fahrenheit 451
Victor Frankenstein, insan yaşamının sırrını keşfederek bir yaratık meydana getirir. Ancak yarattığı varlığın görünüşünden korkar ve onu terk eder. Toplum tarafından dışlanan yaratık yalnızlık, öfke ve intikam duygularına kapılır. Bu durum hem Victor'un hem de çevresindekilerin hayatını felakete sürükler.
Frankenstein ya da Modern PrometheusMary Shelley · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202021,7bin okunma