İnsan Doğası Bir Yarış mı?·452 syf.·
8/10
2026 22. kitabı
Matt Ridley’nin 1993 yılında yayımlanan Kızıl Kraliçe: Cinsellik ve İnsan Doğasının Evrimi adlı eseri, evrimsel biyolojiyi yalnızca doğa üzerinden değil, insanın en karmaşık alanları üzerinden okumaya çalışan cesur bir kitap. Ridley’nin zoolog kimliği ile güçlü anlatıcılığı birleşince ortaya, akademik derinliği olan ama geniş okur kitlesine ulaşabilen bir metin çıkıyor.
Kitabın adı, Lewis Carroll’ın Aynanın İçinden eserindeki Kızıl Kraliçe’den gelir. Kraliçe’nin sunduğu dünya, durmanın bile gerilemek anlamına geldiği bir dünyadır. Bu metafor, evrimsel biyolojide temel bir ilkeyi simgeler: Canlılar yalnızca ilerlemek için değil, geride kalmamak için evrimleşir. Aynı yerde kalabilmek bile sürekli bir çaba gerektirir; hareket durduğunda, gerileme başlar. Rakipler, parazitler ve hatta eşler de aynı hızda değişirken, ilerleme dediğimiz şey çoğu zaman göreli bir yanılsamaya dönüşür.
Ridley’nin temel iddiası nettir: İnsan doğasını anlamak için cinselliğin evrimini anlamak zorundayız. Ve bunu anlamanın yolu da Kızıl Kraliçe dinamiğini, yani canlılar arasındaki bitmeyen evrimsel rekabeti kavramaktan geçer. Kitap boyunca her bölüm, bu ana fikre eklenen bir halka gibi ilerler.
İlk bölümlerde Ridley, insan doğasına dair temel bir varsayımla başlar: Tıpkı bir doktorun insan anatomisinin ortak bir yapıya sahip olduğunu kabul etmesi gibi, insan deneyimlerinin de belli ortaklıklar taşıdığını öne sürer. Aşk, kıskançlık, ihanet ya da statü arzusu… Bunlar kültürden tamamen bağımsız değildir; ama kültürün üzerinde yükseldiği daha derin bir biyolojik zemin de vardır. Bu noktada Ridley’nin yaptığı önemli hamle, “biyoloji mi kültür mü?” ikiliğini reddetmesidir. Çünkü kültür de evrimin bir ürünüdür ve bu iki alan birbirinden kopuk değil, iç içedir.
Kitabın merkezinde yer alan
Kitap güzeldi fakat çok fazla noktalama hatası yapılması bir yerden sonra gözüme çok battı. Örneğin birisinin konuşması verilirken "..." şeklinde kullanılır '...' bu değil veya üç nokta konulması gereken yerde iki nokta ya da beş nokta konulmaz. Bunun dışında da hatalar vardı birkaç tane, hoşuma gitmedi.
Öte yandan kitabın konusu güzel ve işleniş şekli de iyi ama son kısmı aceleyle bitirilmiş gibiydi. Önceki bir iki kısımdan daha çok son kısım işlenebilirdi bence. Öyle edebi bir roman değil, zaten bende o amaçla okumadım. Fazla dram olacağını düşünerek başlamıştım fakat bana o kadar dramatik gelmedi ya da sadece beni pek etkilemedi. Okunmayadabilir.
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Genom – Bir Türün Yirmi Üç Bölümlük Otobiyografisi | Matt Ridley
Bu kitabı ilk kez 2008 yılında, Ağrı Fen Lisesi kütüphanesine yapılan bir bağış sayesinde okumuştum. O dönem için popüler bilim adına dikkat çekici, anlatımı akıcı bir çalışmaydı. Aradan yıllar geçtikten sonra tekrar dönüp baktığımda ise kitapla kurduğum ilişki daha mesafeli oldu.
Matt Ridley, Genom’da insan genomunu 23 kromozom üzerinden ilerleyen bir anlatıyla ele alıyor. Kitap, genetik bilimi biyolojiyle sınırlı tutmayıp evrim, davranış, kültür ve insan doğasına kadar genişletmeye çalışıyor. Ancak bu genişleme, benim açımdan fazla evrim merkezli bir bakış açısına yaslanıyor.
Özellikle genetik hastalıklar ile evrimsel süreçler zaman zaman aynı anlatı hattı üzerinde sunuluyor. Oysa bu iki alan, sonuçları benzer gibi görünse de mekanizma olarak oldukça farklı. Genetik hastalıklar çoğu zaman mutasyon, regülasyon bozukluğu ya da kompleks etkileşimlerin sonucu iken; evrimsel değişim çok daha uzun zaman dilimlerinde, seçilim ve adaptasyon üzerinden işler. Kitapta bu ayrımın yeterince net çizilmediğini düşünüyorum.
Bu nedenle Genom, bilgilendirici olmakla birlikte bana şahsen tam anlamıyla tatmin edici gelmedi. Popüler bilim okuru için akıcı ve düşündürücü olabilir; ancak genetikle daha derinlemesine ilgilenen biri için bazı genellemeler fazla yüzeysel kalabiliyor.
Yine de kitabın, genetiği yalnızca laboratuvar verileriyle değil, insanlık tarihi ve düşünce biçimleriyle ilişkilendirme çabası kıymetli. Özellikle genç okurlar için ufuk açıcı olabilir. Fakat okurken, anlatılanların mutlak bilimsel gerçekler değil, yazarın yorumlarıyla şekillenmiş bir çerçeve olduğunu akılda tutmak gerekiyor.
Genom: Bir Türün Yirmi Üç Bölümlük OtobiyografisiMatt Ridley · Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi · 2014168 okunma
Çevirisi cok kötü,biyolojiyle ve felsefeyle ortaya karışı bir kitap.Cok begendigimi söyleyemem.Birdaha okuyacağımı sanmıyorum.Sürükleyicide değil hshs
İyi ki okumuşum dediğim ve Andy Weir'a hayran kaldığım bir kitap. Bu kadar sürükleyici, komik, gergin ve zekice yazılmış başka pek kitap okumadım. Mark'ın başına gelenler ve yaşadığı her bir sıkıntıya karşı bulduğu çözümleri okumak, acaba işe yarayacak mı
diye heyecanlanmak çok keyifliydi. Bana düzenli kitap okuma alışkanlığı kazandırdığı için de ayrıca sevdiğim bir kitaptır. Herkesin mutlaka okuması gerektiğini düşünüyorum. Ayrıca meraklısı için 2015 yapımı aynı
adlı, Ridley Scott tarafindan yönetilen ve başrolünde Matt Damon olan çok da güzel bir filmi vardır. Kitabı beğenenler yazar Andy Weir'ın diğer kitaplarına da mutlaka göz atmalılar.
Killer Weekend1000Kitap
Ölümcül Hafta Sonu, özgün adıyla Killer Weekend, 2008 yılında Ridley Pearson tarafından yayımlanmıştır. 8 sene evvelinde Elizabeth Shaler adında bir baş savcıya Güneş Vadisi’ndeki bıçaklı saldırıda bulunulduğunda devriye gezen Walt Fleming tarafından kurtarılmıştır. 8 sene sonrasında Liz Shaler politikacı olur ve bunun da şaibeli olduğu söylenir. Buna ilaveten peşinde bir seri katil bulunmaktadır. Walt bu sefer güvenlik şefi olur ve katilin kim olduğu konusunda araştırmalar yapar. Elizabeth Shaler önemli bir konferans için Sun Valley’e geri döner. Uçaktaki herkes kontrol edilmiştir ama dikkat çeken bir durum vardır o da kör bir adamın rehber köpeği ölmüştür. Hiç kimsenin böyle bir adamdan şüphelenmeyeceği düşünülür. Bu konferansta Shaler başkan adaylığını açıklayacaktır. Yetkililer doğrulanmış bir tehdit olduğunu öğrenirler bu sefer ek olarak Gizli Servis ve FBI da önlemler alır. Katil hedef şaşırtmak ister bunlardan biri de dağ aslanı bir insanı pençe darbeleriyle öldürür ama burada Walt aslında birinin öldürüldükten sonra aslanın önüne bu cesedin atılarak ona öldürme süsü verdiği kanısına varır. Tabii burada ayrıntılara yer verir örneğin kanın kaç saat önce donduğu ve ölen insanın kanamadığı gibi. Millet katili uzakta ararken Travelian isimli şahıs yeni bir rehber köpeği bulur X-ray cihazından geçirirken köpeğin kısırlaştırıldığını ifade eder ve köpeği uyarmak için bir buton olduğuna ve bunu geçirirken basmamalarını da tembih eder. Belli bir noktaya doğru giderken sonlara doğru kitap akmaya başlar ve köpekten şüphe duyarlar çünkü köpek kanar, bunun yeni kısırlaşmaktan kaynaklandığı söylenir. Travelian WC’ye köpeği götürür ve dikişleri açar burada köpeği de sakinleştirmek ister. Köpeğe hedefe ilerlemesi için koku salgılar ve Walt bu durumu çözer ilk başta Travelian’ı