İnsan evvela kendi kendisinden utanır gibi olur ama, bilir misin, bizim en büyük maharetimiz nefsimizden beraat kararı almaktır. Vicdan azabı dedikleri şey, ancak bir hafta sürer.
Kolektif halde işlenen gayrimeşru fiiller bazen o kerteye gelir ki, devlet gayrimeşru durumu kendi eliyle meşru kılmak zorunda kalır. Genel af ilanları sanılmasın ki, devletin durup dururken yurttaşlarına ihsan ettiği bir cemiledir. Genel af ilanı olayının altında yatan temel anlam (espri) aslında devletin kendi adaletsizliğini ilân etmek ve yurttaşını bu adaletsizliğin kurbanı olmaktan kurtarmak gayretidir. Devlet, yürürlükte tuttu-ğu kanunları körü körüne uygulama inadını sonuna kadar götürse, bu inattan birtakım toplumsal dengesizliklerin doğacağını bilir, üstelik bu dengesizliğin sebebinin yürürlükteki kanunlar olduğunu da bilir, bu yüzden de kendi adaletsizliğinin ceremesini yurttaşına çektirmenin doğru olmayacağını hissettiğinden, genel af ilânına başvurur.