Puan vermedi·184 syf.··
Beğendi
·2026 39. kitabı
·4 günde okudu
·Okunma: 08 Haziran 2026 16:50
Rodrigo’nun, Borges’in “Bellek Funes” kurgusunun ilhamının iteklemesi bahanesiyle tarihte sinirbilim adına yapılan tüm çalışmaları aktardığı monografik bir eser.Bu kurgu Borges’in Ficciones kitabında geçer Funes deyim yerindeyse her nesneyi her insanı en ince ayrıntılarına kadar hatırlayan(unutmayan) lanetlenmiş bir karakter bir compadrito böyle bir şeyin bir insan için avantaj değil yaşantısı açısından çok zor bir durum olduğunu için lantlenmiş diyorum keza Borges’te buna dikkat çekmek için bu özelliği bu yüzden ucubelik diye adlandırmış sanırım. Düşünemeyen, olayları soyutlayamayan ve bir çıkarımda bulunamayan insan ve hatta sezgileri olmayan… İşin ilginçleştiği nokta şu ki böyle bir vakaya daha önce rastlanmamış Borges bu hikayeyi yazdıktan 15 yıl sonra sınırsız hafıza kapasitesine sahip insanlara dair deneyler yapılmaya başlanmış. Borges’in böyle bir konuyu işlemesinin sebebi uykusuzluğunun verdiği rahatsızlığı anlatmak istemekmiş aslında. Ona bunu nasıl aktaracağına dair fikri veren eserin ise yaşlı Pilinus’‘un doğa tarihi’nde ki (ansiklopedi- Borges severler onun ansiklopedilere ne kadar düşkün olduğunu bilir) olağanüstü belleği olan birkaç kişiden bahsetmesidir bu yazarın çıkarımı çünkü kendisi Borges’in kütüphanesini inceleme şerefine nail olmuş. Fantastik denebilecek kadar gerçeküstü olan bu kurgunun bir bilim adamına ilham olması edebiyatın sadece bir kurgu olmadığını malzemesi olan insanı keşfeden, geçmişten geleceğe köprü olan bir yapı olduğunu gösterir bize.
Kitap sadece günümüze yakın yapılan nörobilim çalışmalarından bahsetmemiş zihnin işleyişine dair antik Yunan’da öne atılan savlara da yer vermiş ve hafıza kapasitesinin sınırını bulamayan, unutmak için çare arayan insanlara, beynin bölümlerine ve buna dair yapılan deneylere…
Kitapta ki en
Bu kitap bana, aldığım diğer kitapların yanında yayınevinden hediye olarak geldi. Bunu özellikle belirtmek istedim.
Boş vaktiniz varsa kahve eşliğinde bir saatte okunup bitecek türden. Ben farklı kalemleri keşfetmeyi seviyorum.
İlle de Rodrigo bana en çok melankoli hissini bıraktı.
Concierto de Aranjuez üzerinden sadece bir müziği değil; bir dönemi, bir duyguyu ve içte sıkışan şeyleri anlatıyor gibi hissettirdi.
Kitabın içinde bu eser sadece bir müzik değil; sanki insanların söyleyemediklerinin sesi.
Okurken şunu düşündüm: bazı duygular anlatılmaz, sadece yaşanır.
Kitap da bunu çok sade ama derin bir şekilde hissettiriyor. Geçmişe, kayıplara ve içe dönmeye dokunan bir tarafı var.
Bende bıraktığı his ise biraz hüzünlü ama güzel bir boşluk oldu.
Sanki bir şey bitmiş ama tam kapanmamış gibi.
Reklam
8/10
2026 65. kitabı
Molière ve Racine ile birlikte 17.yüzyılın üç büyük Fransız tiyatrocularından biridir. Klasik Fransız tragedyasının kurucusu kabul edilir. 1606-1684 yılları arasında yaşamıştır. En ünlü oyunu "El Cid" dir.
Oyun, İspanya'nın milli kahramanını konu alır. Bir hakaret sonrası aile şerefini korumak için sevdiği kız olan Jimena'nın babasını düelloda öldürmek zorunda kalan Don Rodrigo, daha sonra mağriplileri yenerek milli kahraman olur ve mağripliler kendisine El Cid (Paşa anlamında) lakabını takar. Hâlâ Don Rodrigo'yu içten içe seven Jimena ise babasının öcünü almaya kendini mecbur hissederek, kraldan Don Rodrigo'yu öldürtmesini ister. Kral ise böyle bir milli kahramanın ölümüne razı değildir.
DÖNEK SEYYİD
Onur mu üstün gelir, yoksa sevda mı, sorusunun baskın olduğu bir aşk – intikam oyunu. İlginç açmazları olan olay örgüsü pek düzenli değil. 17. yy.’da yaşamış olan yazarı Fransız olsa da, hadiseler Ortaçağın İspanya topraklarında geçiyor (Daha doğrusu, ilerleyen zamanda adına İspanya denecek olan, oyunun geçtiği sıralarda ise farklı farklı krallıkların hüküm sürdüğü topraklarda…).
Başkahraman El Cid’in gerçek hayattaki ismi Rodrigo Díaz de Vivar: 11. yy.’da yaşamış olan bir Hıristiyan şövalyesi. El Cid, ona bugünkü İspanya topraklarında emirlikler hâlinde birkaç yüzyıl yaşamış olan Müslümanların (Endülüs Emevileri) taktığı lâkap; Seyyid, yani hükümdar ya da efendi anlamına gelen Arapça kelimenin bozulmuşu.
Oyunda hiç söz edilmiyor ama El Cid, gerçekte yalnızca Hıristiyan krallarına hizmet etmeyip, onlarla bozuştuğunda düşman Müslüman emirlerin de hizmetine giren bir paralı asker (Bkz. All About History dergisi, Eylül – Aralık 2025). Zaten Hıristiyanlar’la sürdürdükleri savaşlarında Müslümanların da işine yarar birisi olmasa, Seyyid gibi onurlandırıcı bir lâkaba lâyık görülmezdi. El Cid’in taraf değiştirmeleri, o yüzyıllar için alışılmadık değil.
El Cid’in hayatına da değinen bir tarihî oyun okurum ümidiyle elime almıştım ama, karşılaştığım bu olmadı.
Müzik Neyi Anlatır?
Kendi öğrencilerime sık sorduğum bir sorudur ve
bana göre en değerli sorulardan.
Bana göre müzik, yaşadığı dönemin eksiğini, yapısını, kültürünü, toplumun yapısını, sosyolojini anlatır.
Özellikle besteyi yazan bestecinin çağa olan bakışını ve bunu eksilterek beste yazdığı zaman da eksik kalıyor ve halk tarafından eleştiriliyor. Halk es geçilmez. Mesela Beethoven'ın 9.Senfonisi halka seslenir, yıkımdan sonra kardeşliğe çağırır herkesi, Mozart'ın saraydan kız kaçırma operası, Chopin'in Polonya bombalanırken yazdığı içsel eserler, Joaquín Rodrigo'nun ispanya savaştayken yazdığı Rodrigo gitar konçertosu, Şostakoviç'in Leningrad'da savaştayken yazdığı Leningrad senfonisi ve bunlar gibi yüzlerce örnek. Bana göre işte müzik tarihten çok, toplumsal meseleyi anlatır.
-
Sıdney Fınkelstein bu kitabında müziğin anlamını ele alıyor, yoğun tarihlerle değil çok muazzam gözlemlerini anlatıyor. Ve bunu yaparken de toplumcu-gerçekçi bakış açısıyla ele alıyor. Çeşitli toplulukları ele alıp, üzerine yazılar yazıyor ve tamamiyen kronolojik ilerlemiş. Yazara göre müzik toplumdan kopuk ele alınamaz, zaten kitabı okurken hep bunu hissediyordum. Toplum, halk, yorumlar, eleştiriler.. Ve yazar bunları muazzam bir biçimde yorumlayıp ele almış. Sıdney Fınkelstein Amerikalı ve çok bilgili bir müzik tarihçisi ve bunları tabii ki marksist bir bakış açısıyla inceleyen bir yazar.
Kitaba bir müzik tarihi kitabıymış gibi başlamak bence pek doğru olmaz ve bana göre bence akademik bir kaynak. Herkesin okuyacağı tarzdan bir eser değil çünkü sıkabilir.
-
Herkese keyifli okumalar diliyorum.
1562-1635 arasında yaşamış İspanyol Şair, oyun yazarı, romancı Lope de Vega tarafından trajik bir aşk üzerine kaleme alınmış güzel bir tiyatro oyunu.
Oyun kısaca Olmeda’lı bir bir şövalye olan Alonso’nun itesadüfen karşılaştığı soylu kadın İnes’e ilk görüşte aşık olması ve bunu hizmetçisi kadın aracılığıyla ona iletmesi, İnes’in de bir boğa güreşi sırasında üstün başarı gösteren şövalyeye aynı duyguları beslenesi, İnes’in Rodrigo tarafından seviliyor olması ve İnes ile Alonzo arasındaki aşkı farkeden kıskanç Rodrigo’nun tam da babası İnes’le Rodrigo’nun evlenmelerini kabul ettiği ve boğa güreşinden dönen Alonzo’ya akşamın karanlığından yararlanıp pusu kurarak öldürmesi, bunu İnes’e haber vermeye gelen hizmetçinin bu evliliği konuşmakta olan Kralın huzuruna gelerek katilin de orada olduğu anda ifşa etmesi, Kralın olanları kabullenemeyerek Rodrigo’yu ertesi gün idam edilmek üzere tutuklatmasını anlatıyor.
Eserde özellikle aşk ve ardından trajik sonun beraber yalanıyor olması çok çarpıcıdır. Trajik unsur aşkın tam da kabul edildiği anda taraflardan birinin ölümüdür. Öbürüne de yaşı kalır.
Aşk ile çıkar arasında çatışma bardır zira Rodrigo ile evlenmesi istenen İnes bunu kabul etseydi daha büyük bir makama ulaşacaktı zira Kral Rodrigo’yu vali olarak atamayı planlamaktaydı ve İnes bunu bildiği halde reddetmiştir. Rodrigo ise aşk ile kıskançlık arasında gidip gelerek kıskançlığın etkisiyle cinayet işlemiştir.
Aşağıdaki alıntılar trajik duygusal alanı daha iyi betimleyecektir.
“Gece öldürdüler şövalyeyi,
Medina’nın gururu,
Olmedo’nun çiçeği.”
“Aşk susmamı emrediyor,
ama korku beni uyarıyor.”
Güzel bir kitap.
Reklam
Reklam